• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zalew Wiślany



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Prusowie – ludy bałtyckie zamieszkujące w średniowieczu tereny między Pomorzem, Mazowszem, Litwą a Bałtykiem (wybrzeże Bałtyku między dolną Wisłą a dolnym Niemnem). Obecnie na ich terytorium znajdują się: województwo warmińsko-mazurskie oraz obwód kaliningradzki.Zatoka – część zbiornika wodnego (oceanu, morza, jeziora) wcinająca się w ląd, ograniczona często od wód otwartych przylądkami lub małymi wyspami, przy czym rozmiary i kształt tego akwenu nie mają większego znaczenia.
    Widok na Zalew Wiślany z okolic Piasków na Mierzei Wiślanej (w kierunku Fromborka)

    Zalew Wiślany (niem. Frisches Haff; lit: Aistmarės, ros. Zalew Kaliningradzki) – zalew słonawowodny, zatoka Morza Bałtyckiego o powierzchni 838 km² (w tym w granicach Polski 328 km²), część Zatoki Gdańskiej odcięta przez Mierzeję Wiślaną.

    Zatoka Gdańska (kasz. Gduńskô Hôwinga, niem. Danziger Bucht, ros. Гданьская бухта) – zatoka w południowo-wschodniej części Morza Bałtyckiego, pomiędzy Polską i Rosją. Średnia głębokość wynosi około 50 m, a maksymalna 118 m. Przezroczystość wody w zależności od pory roku kształtuje się od 8 do 16 m. Zasolenie zatoki wynosi od 7 do 8 promili. W czasie silnych sztormów występują fale o wysokości przekraczającej 9 m. Nad Zatoką Gdańską znajdują się największe polskie porty: Gdańsk i Gdynia. Jeszcze w drugiej połowie XX w. ważnym zajęciem części zamieszkałej nad nią ludności było rybołówstwo przybrzeżne, uprawiane nawet przy plażach Gdańska, Sopotu i Gdyni, które dziś zanikło m.in. z powodu znacznego zanieczyszczenia wód zatoki i zmniejszenia ilości ryb.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

    Linia brzegowa zalewu jest słabo rozwinięta, z wyjątkiem hydrograficznie wyodrębnionych dwu największych zatok: Rybackiej (na północy) i Elbląskiej (na południu) oraz Półwyspu Bałgijskiego. Poza przybrzeżnymi i sztucznymi (jak Wyspa Nowakowska, Piławski Ostrów, wyspy Zatoki Elbląskiej) na zalewie nie ma także wysp. Zalew posiada połączenie z Zatoką Gdańską poprzez Cieśninę Piławską.

    Wulfstan - podróżnik, prawdopodobnie anglosaski, który ok. roku 890 odbył żeglugę z Hedeby na Półwyspie Jutlandzkim (dzisiejsza Dania) w kierunku wschodnim, wzdłuż południowego wybrzeża Bałtyku, w celu zebrania informacji geograficznych na temat ziem nadbałtyckich. Po siedmiu dniach żeglugi Wulfstan dotarł do ziem zamieszkanych przez Estów (Prusów) oraz do portu Truso położonego nad jeziorem Druzno. Następstwem podróży było opisanie podróży przez podróżnika, wraz z dokładnym opisem osady Truso i niektórych zwyczajów Estów.Język litewski (lit. lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, wchodzących w skład języków bałtosłowiańskich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.

    Przez Zalew przebiega ukośnie do jego osi podłużnej granica państwowa (obwód kaliningradzki). 10 listopada 2006 ogłoszono decyzję rządu polskiego o wykonaniu kanału żeglugowego na Mierzei Wiślanej (szerzej o problematyce żeglugi transgranicznej na Zalewie w artykule Cieśnina Piławska).

    Cała polska część Zalewu Wiślanego ze względu na wysokie walory przyrodnicze została objęta dwoma obszarami Natura 2000: PLH280007 (Zalew Wiślany i Mierzeja Wiślana - obszar siedliskowy) i PLB280010 (Zalew Wiślany - obszar ptasi).

    Obwód kaliningradzki (ros. Калининградская область, Kaliningradskaja obłast’) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, rosyjska eksklawa w Europie Środkowej, nad Morzem Bałtyckim.Dokument – w uogólnionej definicji rzeczowe świadectwo jakiegoś zjawiska sporządzone w formie właściwej dla danego czasu i miejsca.

    Spis treści

  • 1 Charakterystyka
  • 1.1 Dane podstawowe
  • 2 Etymologia nazwy
  • 3 Miejscowości i kąpieliska nad Zalewem Wiślanym
  • 4 Przypisy
  • 5 Linki zewnętrzne


  • Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Nasypnoj (ros. Остров Насыпной, niem. Pillauer Insel) – sztuczna wyspa położona w północnej części Zalewu Wiślanego w odległości 3,5 km od najbliższego lądu (na Mierzei Wiślanej), 4,5 km od przylądka Siewiernyj (ros. мыс Северный, niem. Kahlholzer Haken) na wysokim (7-8 m) brzegu na północ od Balgi i 4,8 km od wschodniego wejścia do Cieśniny Piławskiej. Jest to największa i jedyna wyspa Zalewu Wiślanego, nie licząc wysp Żuław Wiślanych (Wyspa Nowakowska i wysp Zatoki Elbląskiej) oraz również sztucznych wysp Kanału Kaliningradzkiego. Wyspa w 2012 r. rozciągała się z północy na południe na 180 m, ze wschodu na zachód na 160 m i przy długości linii brzegowej 550 m obejmowała 1,4 ha. W ciągu ostatnich 10 lat brzeg wyspy (szczególnie zachodni) cofnął się o 10 do 20 m i zniszczeniu uległa część drzewostanu. Znajdują się tu też dwa znaki nawigacyjne (Nasypnoj-Siewiernyj i Nasypnoj-Jużnyj), niewielkie betonowe molo-nabrzeże (20 m) w południowo- wschodniej części i ruiny budynku w otoczeniu kilkudziesięciu większych drzew. Lądowanie na wyspie wymaga odprawy i zgody uzyskanej od administracji rosyjskiej w Bałtyjsku.
    Zatoka Rybacka (ros. Buchta Primorskaja, niem. Fischhausener Wiek) – największa zatoka Zalewu Wiślanego (blisko 60 km²) stanowiąca najdalej na północ wysunięty akwen zalewu otoczony z dwu stron (od wschodu i północy) brzegami Półwyspu Sambijskiego, a od zachodu częścią Mierzei Wiślanej. Jest oddzielona od reszty zalewu Królewieckim Kanałem Morskim i jego wyspami nasypowymi (refulacyjnymi). Linia brzegowa regularna, brzegi niskie, wschodnie zalesione (Las Rybacki) i częściowo bagniste, zachodnie piaszczyste. Największe miasto położone nad zatoką, poza Piławą, Rybaki (ros. Primorsk, niem. Fischhausen). Tworzy płytki (2-3 m, maksymalnie 4 m w południowej części), owalny akwen o rozciągłości południkowej 9,5 km i równoleżnikowej 9,3 km. W latach 1311-1395 zatoka była bezpośrednio połączona z Zatoką Gdańską cieśniną położoną około 7 km na północ od obecnej Cieśniny Piławskiej (Głębia Lochstedt, Lochstädter Tief).
    Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.
    Morze Bałtyckie, Bałtyk (łac. balteus — pas. Nazwa Bałtyku pojawia się po raz pierwszy u Adama z Bremy) – płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki Bełt) oraz Kattegat i Skagerrak. Za zachodnią granicę Bałtyku właściwego przyjmuje się cieśninę Sund i próg podwodny ciągnący się na głębokości 18–20 m od przylądka Gedser (wyspa Falster) do przylądka Darßer Ort (Darß); na zachód od tej linii znajduje się akwen Bałtyku Zachodniego o powierzchni ok. 8000 km² nazywany przez Niemców także Ostsee; akwen ten obejmuje m.in. część wód Cieśnin Duńskich (oprócz Małego i Wielkiego Bełtu) a także mniejsze: Alsenbelt, Fehmarnbelt, Langelandsbælt.
    Zygmunt Gloger herbu Prus II, pseud. Pruski, Prus, Ziemianin, Sąsiad, Hreczkosiej (ur. 3 listopada 1845 w Tyborach-Kamiance, zm. 16 sierpnia 1910 w Warszawie) – polski historyk, archeolog, etnograf, folklorysta, krajoznawca.
    Szkarpawa – rzeka będąca kiedyś jednym z ramion ujściowych Wisły, teraz oddzielona od niej śluzą Gdańska Głowa i praktycznie pozbawiona prądu.
    Obszar specjalnej ochrony ptaków (OSO; ang. SPA - Special Protection Area) – obszar wyznaczony do ochrony populacji dziko występujących ptaków jednego lub wielu gatunków, w którego granicach ptaki mają korzystne warunki bytowania w ciągu całego życia, w dowolnym jego okresie albo stadium rozwoju.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.065 sek.