• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zakopianka - rzeka

    Przeczytaj także...
    Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich. Poronin – wieś podhalańska w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, w gminie Poronin, położona 7 km od Zakopanego. Przez miejscowość przechodzi łącząca Kraków z Zakopanem droga krajowa nr 47, będąca częścią zakopianki.
    Olczyski Potok – potok spływający Doliną Olczyską w polskich Tatrach Zachodnich. W dolnej części bywa też nazywany Olczanką, dawniej zaś nazywano go Olczą. Powstaje na wysokości 1067 m n.p.m. jako wypływ z potężnego Wywierzyska Olczyskiego o wydajności do 1000 l/s. Zaraz przy Olczyskim Wywierzysku dołącza do niego łożysko Suchego Potoku Olczyskiego, jest ono jednak zazwyczaj suche i wody płyną nim tylko po większych opadach czy gwałtownych roztopach.

    Zakopianka – rzeka, dopływ Białego Dunajca, uznawana za jego środkowy bieg. Górnym biegiem jest Cicha Woda, która zmienia nazwę na Zakopiankę od ujścia potoku Młyniska. Takie jest ujęcie według aktualnego Wykazu wód płynących Polski. Dawniej za początek Zakopianki uznawano ujście potoku Bystra.

    Kotlina Zakopiańska – kotlina pomiędzy Tatrami a Pogórzem Gubałowskim, środkowa część Rowu Zakopiańskiego. Znajduje się na niej główna, centralna część miasta Zakopane, a jej dnem spływa rzeka Zakopianka, która po połączeniu się z potokiem Poroniec tworzy Biały Dunajec.Poroniec – potok, dopływ Białego Dunajca. Pochodzenie nazwy nie jest znane; może mieć jakiś związek z nazwą wsi Poronin, ale nawet nie wiadomo, czy najpierw nadano nazwę potokowi, czy wsi. Dawniej Porońcem nazywano także Suchą Wodę Gąsienicową oraz polanę Psią Trawkę, zaś Dolinę Suchej Wody Gąsienicowej nazywano Doliną Porońca.

    Przy ujściu Bystrej łożysko Zakopianki osiąga szerokość 10-15 m i jest hydrotechnicznie uregulowane. W Poroninie na wysokości 735 m n.p.m. w miejscu o współrzędnych 49°20′16,0″N 20°00′05,8″E/49,337778 20,001611 do Zakopianki uchodzi potok Poroniec i od tego miejsca Zakopianka zmienia nazwę na Biały Dunajec.

    Zofia Radwańska-Paryska (ur. 3 maja 1901 w Warszawie, zm. 24 października 2001 w Zakopanem) – botaniczka, taterniczka, pisarka. Żona i współtowarzyszka pracy Witolda Henryka Paryskiego.Młyniska – potok, dopływ Cichej Wody, uznawany za dolny bieg Strążyskiego Potoku. Zmiana nazwy Strążyskiego Potoku na Młyniska następuje od ujścia Potoku ku Dziurze. Dawniej nazwę potoku Młyniska rozciągano bardziej w górę, co prawdopodobnie związane było z polaną Młyniska w dolnej części Doliny Strążyskiej.

    Główne dopływy: Bachledzki Potok, Bucznik, Bystra, Chyców Potok, Gutowski Potok, Kotelnicki Potok, Olczyski Potok. Zakopianka płynie dnem Kotliny Zakopiańskiej i zasilana jest prawostronnie potokami spływającymi z Tatr, lewostronnie z Pogórza Gubałowskiego. Układ jej dopływów jest korzystny, potoki z lewej i prawej strony uchodzą do Zakopianki naprzemiennie, co zapobiega nakładaniu się fali powodziowej.

    Bystra, rzadziej Bystry Potok – potok płynący dnem Doliny Bystrej w Tatrach Zachodnich. Swój początek bierze na wysokości 1175 m n.p.m. w Wywierzysku Bystrej.Biały Dunajec – rzeka, prawy dopływ Dunajca. Powstaje na wysokości ok. 730 m n.p.m. w Poroninie z połączenia Zakopianki z Porońcem. Następnie Biały Dunajec spływa przez miejscowość Biały Dunajec, Szaflary i Nowy Targ, gdzie na wysokości około 577 m n.p.m. łączy się z Czarnym Dunajcem dając początek rzece Dunajec. Przed ujściem opływa rezerwat przyrody Bór na Czerwonem. Biały Dunajec powstaje więc w Rowie Podtatrzańskim, dolny zaś jego bieg i ujście znajdują się na Kotlinie Orawsko-Nowotarskiej.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Wykaz wód płynących Polski. [dostęp 2015-11-04].
    2. Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
    3. Krystyna Wit. Zofia Ziemońska. Hydrografia Tatr Zachodnich. Objaśnienia do mapy hydrograficznej Tatry Zachodnie. Polska Akademia Nauk. Instytut Geografii. Kraków 1960
    4. Geoportal. Mapa topograficzna i satelitarna. [dostęp 2015-04-01].
    5. Bachledzki Potok w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. błędny numer tomu

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Zakopianka w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. XIV: Worowo – Żyżyn. Warszawa 1895.
  • Witold Henryk Paryski (ur. 10 września 1909 w Pittsburgh w stanie Pensylwania, USA, zm. 16 grudnia 2000 r. w Zakopanem) – krajoznawca, taternik, przewodnik tatrzański i ratownik TOPR-u, alpinista, działacz ochrony przyrody, absolwent medycyny, autor wielu prac o Tatrach i Podtatrzu. Autor przewodnika taternickiego Tatry Wysokie oraz (razem z żoną Zofią Radwańską-Paryską) Wielkiej encyklopedii tatrzańskiej.Pogórze Gubałowskie – mikroregion, część Pogórza Spisko-Gubałowskiego pomiędzy rzekami Czarny Dunajec i Biały Dunajec Jest to pasmo wzniesień, od południa opadające do Rowu Podtatrzańskiego, od północy do Kotliny Orawsko-Nowotarskiej. Do Rowu Podtatrzańskiego Pogórze Gubałowskie opada dość stromo, tworząc dość ciągły pas wzniesień o równoleżnikowym przebiegu, zwany też Pasmem Gubałowskim. W kierunku od zachodu na wschód wyróżnia się w nim




    Warto wiedzieć że... beta

    Cicha Woda – rzeka, dopływ Zakopianki, uznawana za górny bieg Białego Dunajca. Ma źródła po wschodniej stronie Nędzowskiego Działu, oddzielającego zlewnię Czarnego Dunajca od zlewni Białego Dunajca. Źródła te znajdują się w dolnej części północnych stoków Hrubego Regla i na Groniku. Pierwszym dopływem Cichej Wody jest lewostronny Butorowski Potok, potem prawostronny Małołącki Potok. Około 100 m na wschód od ujścia Butorowskiego Potoku, napotykając strome, fliszowe stoki Butorowskiego Wierchu, podcina je, tworząc w nich niemal pionową ścianę o wysokości 15 m. Odbijając się od niej, zmienia kierunek o 90°. Koryto Cichej Wody ma tutaj szerokość do 4 m, a w jego dnie występują wychodnie łupków fliszowych.
    Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczypospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (m.in. części Śląska, czy Prus Książęcych); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.01 sek.