• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zakopanoptikon

    Przeczytaj także...
    Andrzej Strug (właściwie Tadeusz Gałecki, ur. 28 listopada 1871 w Lublinie, zm. 9 grudnia 1937 w Warszawie) – pisarz i publicysta, wolnomularz, działacz ruchu socjalistycznego i niepodległościowego.Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.
    Podhale – region kulturowy w południowej Polsce u północnego podnóża Tatr, w dorzeczu górnego Dunajca z wyłączeniem obszarów leżących na prawym brzegu Białki i prawym brzegu Dunajca, poniżej ujścia Białki. Podhale zajmuje środkową część Kotliny Podhala, na południu wkracza w Tatry.

    Zakopanoptikon, czyli kronika czterdziestu dziewięciu dni deszczowych w Zakopanempowieść groteskowo-satyryczna autorstwa Andrzeja Struga. Drukowana pierwotnie w odcinkach w latach 1913-14 na łamach lwowskiego dziennika Wiek Nowy (poczynając od numeru 3565 z dnia 31 maja). Nie została włączona przez pisarza do zbiorowego wydania jego dzieł. W 1947 r. jej początkowy fragment wznowiły "Nowiny Literackie" (nr 39 z dn. 14 grudnia). W postaci zwartej wydrukowana po raz pierwszy w roku 1957 w wydawnictwie Czytelnik.

    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.Spółdzielnia Wydawnicza „Czytelnik” - wydawnictwo o profilu humanistyczno-literackim założone z inicjatywy Jerzego Borejszy w 1944 w Lublinie.

    Zakopane stało się w końcu XIX wieku miejscem spotkań elit intelektualnych i biznesowych wszystkich zaborów. Strug w swojej parodystycznej powieści dokonuje obrachunku ze społeczno-ideowymi zjawiskami, jakie zachodziły w mieście wokół działalności różnych działaczy narodowych i patriotycznych. Obrachunek przeprowadzony został z zatarciem granicy pomiędzy humorem i groteską a realizmem. Autor parodiuje i demaskuje górnolotne frazesy i mity narosłe wokół regionalizmu podhalańskiego, góralszczyzny i krytykuje sztuczność egzystencji w kurorcie. Rozlicza się nie tylko ze wszechobecnym politykowaniem, wiecowaniem i masową produkcją artystyczną, ale także z usilnym upierwotnianiem Tatr, tak modnym w tamtych czasach. Większość przedstawionych w powieści postaci, instytucji i wydarzeń stanowi karykaturalne odbicie rzeczywistych pierwowzorów, które Strug zaobserwował w Zakopanem początków XX w.

    Wiek Nowy – polski dziennik ukazujący się we Lwowie w latach 1901-1939. Wydawcą i przewodniczącym spółki wydającej "Wiek Nowy" był Hipolit Śliwiński (1866-1932). Redaktorem naczelnym przez cały okres istnienia dziennika był Bronisław Laskownicki. Redakcja mieściła się przy ul. Sokoła 4.Groteska (z wł. grottesca) – kategoria estetyczna, charakteryzująca się połączeniem w jednym dziele (literackim, plastycznym, muzycznym, tanecznym, dramatycznym itp.) jednocześnie występujących pierwiastków przeciwstawnych, takich jak m.in. tragizm i komizm, fantastyka i realizm, piękno i brzydota. Utwory groteskowe charakteryzują się najczęściej niejednorodnością stylistyczną, obecnością kategorii absurdu, elementów karnawalizacji i atmosferą dziwności.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Wg wstępu "Od Redakcji" do wydania "Czytelnika" z 1957 r.
    2. Pinkwart

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jan Majda, Literatura o Tatrach i Zakopanem (do roku 1918), Ossolineum-PAN Kraków, 1981, s. 54, ​ISBN 83-04-00863-7
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Pełny tekst – dostęp 28.02.2019
  • Parodia – odmiana parafrazy, która spełnia funkcję humorystyczną (rodzaj zabawy literackiej), bądź satyryczną (używana jako element polemiki).Mit (stgr. μῦθος mythos – "myśl, zamysł, temat rozmowy, opowieść, baśń") – opowieść o otaczającym ludzkość świecie, opisująca historię bogów, zjawisk paranormalnych, demonów, legendarnych bohaterów oraz historię stworzenia świata i człowieka. Próbowała ona wyjaśnić odwieczne zagadnienia dotyczące bytu ludzkiego, mistyki, życia i śmierci, dobra i zła, jak również istnienie zjawisk przyrody (np. pory roku, piorun). Z religiologicznego punktu widzenia mit, obok świętych ksiąg jest teologicznym uzasadnieniem przedmiotu wiary religijnej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Zakopane – miasto i gmina w województwie małopolskim, siedziba powiatu tatrzańskiego. Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 26 737 mieszkańców i było drugim co do wielkości po Nowym Targu miastem Podhala.
    Elita – kategoria osób znajdujących się najwyżej w hierarchii społecznej, pod jakimś względem wyróżnionych z ogółu społeczeństwa. Elity mają często zasadniczy wpływ na władzę oraz na kształtowanie się postaw i idei w społeczeństwie.
    Rozbiory Polski – okres w dziejach Polski w latach 1772–1795, kiedy Rzeczpospolita Obojga Narodów za sprawą Rosji, Prus i Austrii dokonała na ich rzecz cesji części swojego terytorium jako wynik przegranej wojny bądź pod groźbą użycia siły.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.