• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zakład Systemów Sterowania

    Przeczytaj także...
    Zakłady Konstrukcyjno - Mechanizacyjne Przemysłu Węglowego (ZKMPW) - dawna państwowa jednostka naukowo-badawcza z siedzibą w Gliwicach przy ul. Pszczyńskiej 37 i oddziałami w innych miastach.MSD-80 (Modułowy System Dyspozytorski) był systemem monitorowania typu SCADA, przeznaczonym do zastosowania w kopalniach węgla kamiennego. Został opracowany na przełomie lat 70. i 80. XX wieku, w Zakładzie Systemów Sterowania (BS-3) Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Systemów Mechanizacji, Elektrotechniki i Automatyki Górniczej SMEAG w Katowicach.
    Centrum Naukowo–Produkcyjne Elektrotechniki i Automatyki Górniczej EMAG powstało pierwszego stycznia 1976 (zgodnie z Zarządzeniem nr 59 Ministerstwa Górnictwa i Energetyki z 30 grudnia 1975) z Zakładów Konstrukcyjno - Mechanizacyjnych Przemysłu Węglowego, do których wcielono piony automatyki Głównego Instytutu Górnictwa (GIG) i Głównego Biura Studiów i Projektów Przeróbki Węgla SEPARATOR. Jednocześnie w ramach Centrum powstał Ośrodek Badawczo Rozwojowy Systemów Mechanizacji Elektrotechniki i Automatyki Górniczej SMEAG (zgodnie z § 11 Zarządzenia nr 60 Ministerstwa Górnictwa i Energetyki z 30 grudnia 1975), posiadający osobowość prawną, również z siedzibą w Katowicach.

    Zakład Systemów Sterowania (BS-3) – został utworzony w sierpniu 1978 roku, w ramach Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Systemów Mechanizacji, Elektrotechniki i Automatyki Górniczej SMEAG. Pracownicy Zakładu wywodzili się w większości z Zakładu Automatyzacji Powierzchniowej (CPA), który wchodził w skład Zakładów Konstrukcyjno-Mechanizacyjnych Przemysłu Węglowego. Zakład ten, po przekształceniu ZKMPW w styczniu 1976 roku w Centrum Naukowo-Produkcyjne Elektrotechniki i Automatyki Górniczej EMAG, został nazywany początkowo Zakładem Automatyzacji (BA-8), a w styczniu 1977 roku Zakładem Systemów Dyspozytorskich (BS-1). Po wchłonięciu (styczeń 1982) Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Systemów Mechanizacji, Elektrotechniki i Automatyki Górniczej SMEAG przez Centrum Naukowo-Produkcyjne Elektrotechniki i Automatyki Górniczej EMAG, Zakład Systemów Sterowania (BS-3) kontynuował działalność w nowych strukturach jako Zakład Systemów Dyspozytorskich (ZB-7).

    System informatyczny HADES – jeden z modułów systemu dyspozytorskiego MSD-80, opracowany na przełomie lat 70. i 80. XX wieku, w Zakładzie Systemów Sterowania (BS-3) Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Systemów Mechanizacji, Elektrotechniki i Automatyki Górniczej SMEAG w Katowicach. Bazą sprzętową systemu był minikomputer PRS-4 wyposażony w wydzielony kanał przemysłowy i oprogramowanie, umożliwiające akwizycję sygnałów dwustanowych, których źródłem były zainstalowane w podziemiach kopalni czujniki stanu pracy maszyn i urządzeń.Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Systemów Mechanizacji, Elektrotechniki i Automatyki Górniczej SMEAG, z siedzibą w Katowicach przy ul. Leopolda 31, był państwową jednostką badawczo-rozwojową.

    Działalność[]

    Podstawowym zadaniem Zakładu Systemów Sterowania (BS-3) było opracowanie systemów monitorowania procesu technologicznego i stanu bezpieczeństwa kopalni węgla kamiennego. Wynikiem prac było przygotowanie koncepcji modułowewgo systemu dyspozytorskiego MSD-80, opracowanie i wdrożenie do produkcji w Zakładzie Elektroniki Górniczej w Tychach bazy sprzętowej systemu w postaci minikomputera PRS-4, oraz opracowanie i wdrożenie w kopalniach modułów systemu.

    Zakład Automatyzacji Powierzchniowej (CPA) został utworzony w końcu lat 60. XX wieku, w ramach Zakładów Konstrukcyjno-Mechanizacyjnych Przemysłu Węglowego. Nazwa zakładu zmieniała się kilkakrotnie. Od października 1974 roku był Zakładem Systemów Automatyzacji (CSA), a od maja 1975 roku Zakładem Kompleksowej Automatyzacji (SK). Po reorganizacji zaplecza badawczego górnictwa i utworzeniu, w styczniu 1976 roku, Centrum Naukowo-Produkcyjnego Elektrotechniki i Automatyki Górniczej EMAG kontynuował działalność w nowych strukturach jako Zakład Systemów Sterowania (BS-3), a od stycznia 1982 jako Zakład Systemów Dyspozytorskich (ZB-7).Zakład Systemów Dyspozytorskich (ZB-7) – został utworzony w styczniu 1982 roku, w Centrum Naukowo-Produkcyjnym Elektrotechniki i Automatyki Górniczej EMAG. Pracownicy Zakładu wywodzili się w większości z Zakładu Systemów Sterowania (BS-3), wchodzącego w skład Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Systemów Mechanizacji, Elektrotechniki i Automatyki Górniczej SMEAG, wchłoniętego przez Centrum Naukowo-Produkcyjne Elektrotechniki i Automatyki Górniczej EMAG w tym samym czasie.

    Unikalną cechą minikomputera PRS-4 była zgodność logiczna z minikomputerami HP2114B, HP2115A i HP2116C firmy Hewlett Packard, co pozwalało wykorzystywać ich bogate oprogramowanie narzędziowe i systemowe.

    Opracowano trzy następujące moduły:

  • SAK - oceny zagrożeń tąpaniami z wykorzystaniem pasywnych metod sejsmoakustyki,
  • HADES - kontroli przebiegu procesu produkcyjnego kopalni i wybranych parametrów bezpieczeństwa,
  • CMC1/2 - cyfrowej centrali metanometrycznej.
  • Do końca 1981 roku w polskich kopalniach zainstalowano 9 modułów SAK, 6 modułów HADES oraz 1 moduł CMC1/2.

    PRS-4 to uniwersalny, modułowy minikomputer III generacji o 16-bitowym słowie, zbudowany w oparciu o układy scalone podstawowej (SSI) oraz średniej (MSI) skali integracji. Prototyp minikomputera, nazwany MKJ-28 powstał, w drugiej połowie 1973 roku w Zakładzie Automatyzacji Powierzchniowej (CPA), który wchodził w skład Zakładów Konstrukcyjno Mechanizacyjnych Przemysłu Węglowego w Katowicach. Został zaprojektowany w sposób zapewniający pełną logiczną zgodność z rodziną minikomputerów firmy Hewlett-Packard (HP2114, HP215, HP2116, HP2100). Minikomputer produkowano w Zakładzie Elektroniki Górniczej w Tychach w latach 1975-1987, początkowo jako SMC-3 (seria informacyjna licząca 17 egzemplarzy), a od 1979 r., po modernizacji wykonanej przez Zakład Systemów Sterowania (BS-3), jako PRS-4 (produkcja seryjna obejmująca ponad 150 egzemplarzy). Nazwę minikomputera zmieniono na PRS-4 (Programowany RejeStrator) aby obejść obowiązujące w PRL-u rozporządzenie pozwalające na produkcję komputerów jedynie przez ELWRO i Zjednoczenie MERA.International Standard Serial Number, ISSN czyli Międzynarodowy Znormalizowany Numer Wydawnictwa Ciągłego – ośmiocyfrowy niepowtarzalny identyfikator wydawnictw ciągłych tradycyjnych oraz elektronicznych. Jest on oparty na podobnej koncepcji jak identyfikator ISBN dla książek, ISAN dla materiałów audio-wideo. Niektóre publikacje wydawane w seriach mają przyporządkowany zarówno numer ISSN, jak i ISBN.

    Bibliografia[]

  • Żymełka K. „Komputerowe systemy dyspozytorskie w latach 1975-1995” Mechanizacja i Automatyzacja Górnictwa nr 9-10 1995
  • Żymełka K. „Systemy dyspozytorskiego monitorowania w polskich kopalniach w drugiej połowie XX wieku”, Pomiary Automatyka Kontrola nr 10 2000, ISSN 0032-4110 Indeks 36958
  • Żymełka K. "Monitorowanie procesów technologicznych i stanu bezpieczeństwa w dyspozytorniach polskich kopalń węgla kamiennego”, Wydawnictwo Instytutu Systemów Sterowania, Chorzów 2000
  • Żymełka K. "Minikomputer PRS-4. Wspomnienia konstruktora", ANALECTA Studia i materiały z dziejów nauki, Rok 2010 nr 1-2, ISSN 1230-1159
  • System informatyczny SAK (System sejsmoAKustyczny) był najbardziej rozpowszechnionym modułem systemu dyspozytorskiego MSD-80, opracowanym na przełomie lat 70. i 80. XX wieku, w Zakładzie Systemów Sterowania Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Systemów Mechanizacji, Elektrotechniki i Automatyki Górniczej SMEAG w Katowicach. Bazą sprzętową systemu był minikomputer PRS-4 wyposażony w wydzielony kanał przemysłowy, umożliwiający akwizycję sygnałów analogowych, których źródłem były zainstalowane w podziemiach kopalni geofony. Prototyp systemu zastosowano po raz pierwszy w kopalni SZOMBIERKI, w lutym 1980 roku. Pozytywne rezultaty doświadczalnej eksploatacji spowodowały instalację systemu SAK we wszystkich, 32 polskich kopaniach zagrożonych tąpaniami. W połowie lat 80. XX stulecia sprzedano do Chin 5 systemów SAK oraz licencję na jego wytwarzanie (podobnie jak systemu SYLOK). Był to wtedy jedyny w Polsce przypadek sprzedaży licencji systemu komputerowego. Od przełomu lat 80. i 90. XX wieku stopniowo zastępowany przez następne generacje urządzeń nazwane ARES. Ostatnie egzemplarze systemu SAK wykorzystywano jeszcze w XXI wieku.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.06 sek.