• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zachodni Brzeg

    Przeczytaj także...
    Encyklopedia PWN – encyklopedia internetowa, oferowana – bezpłatnie i bez konieczności uprzedniej rejestracji – przez Wydawnictwo Naukowe PWN. Encyklopedia zawiera około 122 tysiące haseł i 5 tysięcy ilustracji.Palestyńczycy – część arabskich mieszkańców byłego brytyjskiego terytorium mandatowego Palestyny, obecnie skupionych na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy - tworzących Autonomię Palestyńską. Pozostała część - to tzw Arabowie izraelscy, zamieszkujący w Izraelu. Nazwa Palestyńczycy/ Filastyni pochodzi od indoeuropejskich Filistynów, zasiedlających w starożytności wąski, nadmorski pas ziemi, obejmujący Strefę Gazy i jej północne przyległości z miastami Aszdod i Aszkelon. Poza nazwą semiccy Palestyńczycy i niesemiccy Filistyni nie mają jednak ze sobą nic wspólnego.
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    Zachodni Brzeg Jordanu - mapa

    Zachodni Brzeg (arab. الضفة الغربية, trb. ad-Diffa al-Gharbija; hebr. הגדה המערבית, trb. haGada haMa'arawit), zwany także Zachodnim Brzegiem Jordanu i Cisjordanią – część Palestyny, de facto kontrolowana przez Izrael i stanowiąca jego jednostkę administracyjną o nazwie Judea i Samaria. Obejmuje obszar historycznych izraelskich krain Judei i Samarii na zachód od doliny rzeki Jordan.

    Samaria (hebr. שומרון, Somaron; arab. سامريّون, Sāmariyyūn ) – kraina historyczna w środkowym Izraelu i w Autonomii Palestyńskiej, między Galileą a Judeą. Nazwa określa krainę geograficzną, historyczną i polityczną.Ramallah albo Ram Allah (arab. رام الله, Rām Allāh) - miasto w centralnej Palestynie, ok. 15 km na północ od Jerozolimy. Jedno z największych miast na Zachodnim Brzegu Jordanu i faktyczna stolica Palestyny - siedziba władz Autonomii Palestyńskiej: parlamentu, prezydenta, rządu. Populacja - około 57 tysięcy mieszkańców (łącznie z otaczającymi wioskami i osiedlami - 220 tysięcy).

    Geografia[ | edytuj kod]

    Powierzchnia: 5800 km². Ludność: 2,3 miliona Palestyńczyków i 475 tysięcy Żydów zamieszkujących 141 kolonii zbudowanych z inicjatywy władz Izraela po wojnie sześciodniowej w 1967 roku.

    Najważniejsze miasta: Jerycho, Betlejem, Dżanin, Nablus, Ramallah i Hebron.

    Judea (hebr. יהודה, Yāhūdhā, arab. Jahuza, gr. Ιουδαία, łac. Iudaea) – górzysta kraina geograficzna położona w historycznej środkowej części Izraela. Obecnie terytorium to jest podzielone pomiędzy Izraelem a Autonomią Palestyńską. Judea to nazwa Judy używana od IV w. p.n.e. po przejęciu władzy nad Judą przez Greków.Jerycho (arab. أريحا, hebr. יריחו) – arabskie miasto położone w Judei, we wschodniej części Palestyny, ok. 9 km na zachód od rzeki Jordan i ok. 10 km na północny zachód od północnego krańca Morza Martwego. Miasto znajduje się pod administracją Autonomii Palestyńskiej.

    Historia[ | edytuj kod]

    Obszar Zachodniego Brzegu Jordanu w latach 1920–1948 stanowił część brytyjskiego mandatu Palestyny. W wyniku pierwszej wojny izraelsko-arabskiej po ogłoszeniu niepodległości Izraela tzn. 14 maja 1948 roku został włączony do Transjordanii. Po wojnie sześciodniowej w 1967 roku zajęty przez wojska izraelskie i odtąd kontrolowany przez Izrael. W 1988 roku po proklamowaniu państwa palestyńskiego, Jordania formalnie zrzekła się praw do tego terytorium.

    Osiedla żydowskie (hebr. התנחלויות; arab. المستوطنات) są społecznościami mieszkalnymi utworzonymi przez izraelskich Żydów na zajętych terenach arabskich po wojnie sześciodniowej w 1967 roku. Większość osiedli powstała za zgodą rządu izraelskiego na Zachodnim Brzegu, w Strefie Gazy i na Wzgórzach Golan.Jerozolima (hebr. ירושלים, trl. Yerushalayim, trb. Jeruszalajim; arab. القدس, trl. Al-Quds, trb. Al-Kuds oraz اورشليم trl. Ūrushalīm, trb. Uruszalim, łac. Hierosolyma, Aelia Capitolina – zobacz też: nazwy Jerozolimy) – największe miasto Izraela, stolica administracyjna Dystryktu Jerozolimy i stolica państwa Izraela (według izraelskiego prawa). Znajduje się tutaj oficjalna siedziba prezydenta, większość urzędów państwowych, sąd najwyższy, parlament i inne.

    W 1994 roku Palestyńczycy z Jerycha i otaczającego je obszaru (ok. 60 km²) uzyskali autonomię (w ramach palestyńskiej autonomii w Strefie Gazy i mieście Jerycho). W 1995 roku nastąpiło rozszerzenie autonomii na dalsze obszary Zachodniego Brzegu Jordanu.

    Na tych obszarach obecnie trwają zamieszki i walki (intifada) między nieregularnymi, często uznawanymi za terrorystyczne, organizacjami palestyńskimi a armią izraelską.

    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej (KSNG) – komisja odpowiedzialna za ustalanie polskich nazw geograficznych świata (egzonimów) oraz za reprezentowanie Polski w kwestiach nazewnictwa geograficznego na arenie międzynarodowej.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Jerozolima
  • Autonomia Palestyńska
  • Transjordania
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju: NAZEWNICTWO GEOGRAFICZNE ŚWIATA, Zeszyt 2, Bliski Wschód (pol.). W: Palestyna [on-line]. ksng.gugik.gov.pl, 2004. [dostęp 2020-08-31].
    2. Palestyńczycy, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2020-08-31].
    3. Zachodni Brzeg (Jordanu), [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2020-08-31].
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Pierwsza wojna izraelsko-arabska 1948–1949 – nazywana przez Izraelczyków wojną o niepodległość (hebr. מלחמת העצמאות, Milkhemet Ha’atzma’ut) bądź wojną wyzwoleńczą (hebr. מלחמת השחרור, Milkhemet Hashikhrur), przez Arabów natomiast katastrofą (arab. النكبة, an-Nakba). Pierwszy konflikt zbrojny nowożytnego Izraela z jego arabskimi sąsiadami, który zapoczątkował serię wojen izraelsko-arabskich.




    Warto wiedzieć że... beta

    Nablus (Nabulus) (arab. نابلس Nāblus) – miasto w Autonomii Palestyńskiej, na Zachodnim Brzegu Jordanu, w Samarii, na północ od Jerozolimy. Według danych szacunkowych na rok 2009 liczy 182 734 mieszkańców.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    Jordania (الأردن Al-Urdunn, pełna nazwa: Haszymidzkie Królestwo Jordanii, المملكة الأردنية الهاشمية Al-Mamlaka al-Urdunnijja al-Haszimijja) – arabska monarchia konstytucyjna na Bliskim Wschodzie.
    Brytyjski Mandat Palestyny (arab. الانتداب البريطاني على فلسطين; hebr. המנדט הבריטי על פלשתינה א”י; ang. The British Mandate for Palestine), czasami nazywany Mandatem Palestyny – terytorium mandatowe istniejące w latach 1922-1948, utworzone z części terytoriów byłego Imperium osmańskiego na Bliskim Wschodzie.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Hebron (arab. الخليل, Al-Halil) – palestyńskie miasto położone na południu Zachodniego Brzegu. Położone ok. 35 km na południe od Jerozolimy. Czwarte co do wielkości miasto Autonomii Palestyńskiej.
    Jordan (hebr. נהר הירדן, nahar hayarden; arab. نهر الأردن, nahr al-urdun) – rzeka w Azji, na Bliskim Wschodzie, przepływająca przez Liban, Syrię, Izrael oraz Jordanię na kilku odcinkach będąc rzeką graniczną.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.783 sek.