• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Złoczew



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Droga krajowa – jedna z kategorii dróg publicznych, umożliwiających krajową i międzynarodową komunikację kołową pomiędzy dużymi miastami oraz ogólnodostępnymi przejściami granicznymi, która jest rekomendowana do ruchu długodystansowego i tranzytowego.Narodowy socjalizm (niem. Nationalsozialismus), nazizm (skrót od Nationalsozialismus), czasem określany również jako hitleryzm (od nazwiska Adolfa Hitlera) – rasistowska, antykomunistyczna i antysemicka ideologia Niemieckiej Narodowosocjalistycznej Partii Robotników (NSDAP). Niemiecka skrajna odmiana faszyzmu, opierająca się na biologicznym rasizmie, w szczególności na antysemityzmie, czerpiąca z haseł zarówno nacjonalistycznych, jak i socjalnych, trudna do jednoznacznego uplasowania na klasycznej osi prawica-lewica. Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w totalitarnych Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945.

    Złoczewmiasto w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Złoczew. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. sieradzkiego. W 2011 r. miasto miało 3449 mieszkańców. Miasto położone w odległości 23 km na południe od Sieradza oraz 23 km na północ od Wielunia.

    Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.Ulica – droga wytyczona i zbudowana na obszarze zurbanizowanym (głównie w mieście, ale także w osadzie oraz czasem na wsi), której współcześnie zazwyczaj nadaje się oficjalnie urzędową nazwę własną.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 1.1 Wieki XVI - XVIII
  • 1.2 Złoczew w okresie potopu szwedzkiego
  • 1.3 Powstanie Styczniowe na ziemiach złoczewskich
  • 1.4 XX wiek
  • 1.5 Złoczew w XXI wieku
  • 2 Przemysł i transport
  • 3 Demografia
  • 4 Zabytki
  • 5 Znane osoby związane ze Złoczewem
  • 6 Edukacja
  • 7 Wspólnoty wyznaniowe
  • 8 Honorowi Obywatele
  • 9 Zobacz też
  • 10 Przypisy
  • 11 Bibliografia
  • 12 Linki zewnętrzne
  • Droga ekspresowa S8 – budowana polska droga ekspresowa przebiegająca od Wrocławia do Białegostoku. Łączy aglomeracje: wrocławską, łódzką, warszawską i białostocką. Trasa na odcinku Wrocław – Ostrów Maz. stanowi polską część trasy E67, natomiast odcinek Warszawa – Ostrów Maz. to polski odcinek trasy Via Baltica.Lauda (w liczbie pojedynczej laudum) – uchwały podejmowane w Polsce od XIV w. przez wiece dzielnicowe, a później przez sejmiki ziemskie, czasem również sejmiki generalne prowincji.

    Historia[]

    Złoczew wspomniany był po raz pierwszy w 1496 r. Wiadomo, iż wchodził w skład dóbr unikowskich i należał do parafii w Unikowie. Najprawdopodobniej właścicielem Złoczewa do poł. XV w. był Jan Ruszkowski herbu Pobóg, "piszący się z Rokszyc".

    Wieki XVI - XVIII[]

    W połowie XVI w., dziedzicem dóbr złoczewskich był Stanisław Ruszkowski (1529-1597), rotmistrz w wyprawach Stefana Batorego przeciwko Moskwie, miecznik sieradzki i chorąży kaliski (pochowany w klasztorze oo. bernardynów w Kole, gdzie zachował się jego nagrobek). Swój miejski byt Złoczew zawdzięcza jednak jego synowi - Andrzejowi Ruszkowskiemu (1563-1619), miecznikowi kaliskiemu i właścicielowi Nowej Wsi, Barczewa i Ruszkowa. W 1600 r. sprowadził on do Złoczewa oo. Bernardynów, wznosząc im kościół zakonny wraz z klasztorem, a w 1614 r. ufundował tu kościół parafialny. Tworząc w ten sposób dla korzystnie położonej na szlaku między Sieradzem a Wrocławiem wsi trwałe podstawy rozwoju, wyjednał dla niej przywilej lokacyjny od króla Zygmunta III wydany 14 grudnia 1605 r. w Krakowie. Sam również przeniósł do Złoczewa swoją siedzibę, budując tam w latach 1614-1616 murowany dwór. Miejscowość uzyskała miejskie rozplanowanie z rynkiem (100 x 60m), na którego środku wzniesiono w 1651 r. ratusz.

    Powiat wieluński – powiat w Polsce (województwo łódzkie), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Wieluń.Wiąz (Ulmus L. ) – rodzaj drzew, rzadziej krzewów z rodziny wiązowatych (Ulmaceae), obejmujący ok. 25 gatunków. Występują w strefie umiarkowanej półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Ulmus campestris L..

    Choć lokacja miasta okazała się trwała, to jego rozwój zatrzymał się na poziomie bardzo lokalnego ośrodka wymiany handlowej. Po Ruszkowskich właścicielami Złoczewa byli Denhoffowie, Załuskowscy, Błeszczyńscy (od 50. lat XVIII w.), i Tarnowscy. Jednym z ostatnich właścicieli tych dóbr był Michał Dobrowolski, który zasłynął z tego, iż mimo że matka jego była Rosjanką, odmówił przed rosyjskim sądem zeznań w tym języku. W mieście zaznaczył się napływ ludności żydowskiej, która w XVIII w. wzniosła tu synagogę. W wyniku II rozbioru Polski Złoczew znalazł się w 1793 r. w granicach Prus. Naczelnik Tadeusz Kościuszko wyznaczył Złoczew na miejsce wybuchu insurekcji w zaborze pruskim. Stąd powstańcy poszli do Sieradza, gdzie doszło do walk z Prusakami na rynku.

    Prezbiterium, arch. chór kapłański – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.Edmund Władysław Maksymilian Taczanowski (ur. 23 listopada 1822 w Wieczynie koło Pleszewa, zm. 14 września 1879 w Choryni) – generał polski, dowódca powstańczy 1863.

    Złoczew w okresie potopu szwedzkiego[]

    Większość opisów z tego okresu wskazuje na ogromne spustoszenia dokonywane przez Szwedów. Działo się tak w Wieluniu, Łęczycy, Łowiczu i w Warcie. Podobny los spotkał także Złoczew. Według laundum ogłoszonego w Szadku 5 lipca 1655 r. miasto miało wyprawić 1 żołnierza z 50 domów i odpowiednio go wyposażyć.

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.
    "Każdy pieszy łanowy ma mieć żupan w pół golem biały, katankę po kolana czerwoną, czapkę, butów parę, muszkiet lotnowy, siekierkę, prochów funtów 10, ołowiu funtów 10, lontów funtów 10, półwerlak, rydel, motykę. Żywność za niem wieść ma 1 wozie bosym o parze koni lub parze wołów dla 5 łanowych z woźnicą."

    Kilka miesięcy później przez miasto przechodziły wojska szwedzkie i oddziały polskie. W listopadzie 1655 r. przez Złoczew przemaszerowała piechota szwedzka pod dowództwem Burcharda Müller von der Lühnena, plądrując i paląc miasteczko. Zagrabiono cenne kosztowności ze skarbca znajdującego się w ratuszu miejskim oraz spalono lub zrabowano ważne dokumenty w tym przywileje miejskie. Z klasztoru oo. bernardynów zrabowano wiele przedmiotów liturgicznych i obrazów pochodzących z fundacji Andrzeja Ruszkowskiego i jego rodziny. Skradziono także cenne zbiory i dokumenty z biblioteki, które wywieziono i spalono. Po nieudanym oblężeniu Jasnej Góry, przez miasteczko ponownie przemaszerowały oddziały szwedzkie. Tym razem dowodzone przez Jana Weiharda hrabiego Wrzesowicza, czeskiego najemnika w służbie szwedzkiej. Miasteczko zostało w większości spalone, szczególnie ucierpiał klasztor oo. bernardynów. którego można było odbudować dopiero w 1662 r. Ucierpiały również okoliczne wsie. Jedną z niewielu budowli, które ocalały był dwór złoczewski.

    Kluczbork (niem. Kreuzburg) – miasto i gmina w północno-wschodniej części woj. opolskiego, w powiecie kluczborskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kluczbork.Kasztanowiec (Aesculus L.) – rodzaj drzew, rzadziej krzewów należących do rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae). Obejmuje ok. 25 gatunków pochodzących z południowo-wschodniej Europy, Ameryki Północnej oraz Azji wschodniej. W Polsce wszystkie uprawiane gatunki są introdukowane przez człowieka. Gatunkiem typowym jest kasztanowiec zwyczajny (Aesculus hippocastanum L.).

    Powstanie Styczniowe na ziemiach złoczewskich[]

    Od 1815 r. Złoczew znajdował się w granicach Rosji. W 1827r. Złoczew liczył 972 mieszkańców. W kwietniu 1861 po zakończonym nabożeństwie ku czci pamięci ofiar poległych 27 lutego 1861 w Warszawie, wśród nich Marceli Karczewski ziemianin z Sieradza. Szlachta wraz z ludem i żydami wypędziła burmistrza Pawła Kużawskiego i jego kancelistę. 10 lutego 1863 r. Makary Drohomirecki dowódca oddziału powstańczego, odczytał w mieście Manifest Rządu Narodowego i polecił usunąć orły rosyjskie z magistratu, poczty i innych urzędów. Do wojska dołączyła kilku ochotników ze Złoczewa. W dniu 15 lutego w 1863 w wyniku zdrady Aleksandra Rumowicza - chłopa z kolonii Potok, 32-osobowy oddział powstaniec z Makarego Drohomireckiego został otoczony w lesie pyszkowskim przez około 500 ludzi, pod dowództwem majora Hanczakowa i majora Pisanki. 15 lutego 1863 r. w bitwie poległo pięciu powstańców w tym sam Makary Drohomirecki (który otrzymał 30 ran postrzałowych i nakłuć białą bronią). Niektórzy z powstańców dostali się do niewoli, a niektórzy zabici przez ścigających ich Kozaków. Tylko kilku powstańcom udało się uratować i uciec. 28 czerwca 1863 r. we wsi Potok oddział żandarmerii narodowej wykonał wyrok śmierci na zdrajcy Aleksandrze Rumowiczu.

    Kazimierz Błeszyński herbu Suchekomnaty (ur. 1703, zm. 1757) – poseł na Sejm, cześnik piotrkowski (1730-37), cześnik sieradzki (1737-46), chorąży większy sieradzki (1748-57), pisarz skarbu koronnego, podstarości i sędzia grodzki sieradzki.SS (niem. Die Schutzstaffel der NSDAP, pol. "eskadra ochronna NSDAP") – paramilitarna i początkowo elitarna niemiecka formacja nazistowska, podległa Narodowosocjalistycznej Niemieckiej Partii Robotników (NSDAP).

    Ostatnia powstańcza bitwa na ziemi złoczewskiej została stoczona 22 sierpnia 1863 roku przez oddziałem generała Edmund Taczanowski na polach między Złoczewem i Kamionką. W wyniku przeważających sił wroga generał Taczanowski został zmuszony do odwrotu. Wielu mieszkańców Złoczewa pomagało powstańcom w naprawie broni, dostarczając leki i środków medycznych, dając pieniądze, broń, ubrania i jedzenie. Za pomoc powstańcom Złoczew utracił prawa miejskie w 1870 r. i stał się miastem rządowym. Ponadto w wyniku śledztwa deportowano w głąb Rosji 3 osoby, a kilka osób osadzono w więzieniu w Sieradzu. W nocy z 27 na 28 listopada 1864 r. wojsko carskie otoczyło klasztor ojców Bernardynów, plądrując go a samych zakonników wywieziono do klasztoru w Widawie.

    Makary Drohomirecki herbu Sas (ur. 1840, zm. 16 lutego 1863) – polski działacz niepodległościowy, powstaniec styczniowy.Jesion (Fraxinus L.) – rodzaj roślin z rodziny oliwkowatych (Oleaceae), który obejmuje ok. 60 gatunków drzew i krzewów pochodzących z obszarów umiarkowanego klimatu półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Fraxinus excelsior L..

    XX wiek[]

     Osobny artykuł: Zbrodnia w Złoczewie 1939.
    Pomnik ofiar II wojny światowej

    Miejscowość w następnych dekadach przeżywała wyraźny rozwój, osiągając w 1897 r. liczbę 2301, a w 1910 r. aż 3200 mieszkańców. Nic więc dziwnego, że administracja polska bezzwłocznie przywróciła Złoczewowi prawa miejskie w 1919 r. W 1939 r. miasto osiągnęło rekordową liczbę 5 300 mieszkańców, z czego ok. 40% stanowiła ludność żydowska. Tragicznym dniem w historii Złoczewa był się 4 września 1939 r., kiedy to, już po przejściu linii frontu, żołnierze niemieccy zamordowali tu ok. 200 osób narodowości żydowskiej i polskiej, zaś miasto zostało spalone w 80%. Jednej z pierwszych zbrodni ludobójstwa w II wojnie światowej dokonali żołnierze wchodzący w skład pułku SS Leibstandarte "Adolf Hitler" dowodzonej przez SS-Obergruppenfuhrera "Seppa" Dietricha oraz 17. Dywizji Piechoty dowodzonej przez gen. majora Herberta Locha. Sceneria płonącego Złoczewa została później wykorzystana w nazistowskiej kronice filmowej. W 1940 r. Niemcy utworzyli w Złoczewie getto, w którym zgromadzono ok. 2500 Żydów z miasta i okolic. Do 1942 r. jego mieszkańcy zostali wywiezieni do obozów zagłady i wymordowani. Z wojny Złoczew wyszedł ogromnie zniszczony i wyludniony. Centrum miasta nigdy nie zostało odbudowane, zaś jego ludność nie osiągnęła przedwojennego stanu do dziś.

    Miasto (od prasłow. „местьце", „mě́sto"–„miejsce”) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.Kruchta (dawniej nazywana babińcem) – część kościoła, przedsionek usytuowany przed głównym wejściem, niekiedy również przed bocznym – do naw lub zakrystii.

    Złoczew w XXI wieku[]

    Tablica pamiątkowa

    We wrześniu 2009 r. miasto Złoczew zostało uhonorowane odznaką honorową „Za Zasługi dla Związku Kombatantów RP i Byłych Więźniów Politycznych”. Na terenie miasta i gminy Złoczewa działa kilka stowarzyszeń min: Towarzystwo przyjaciół Złoczewa, Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "Szlakiem Sieradzkiej E-ski" oraz kilka stowarzyszeń mieszkańców i przyjaciół okolicznych wsi. Obecnie w Złoczewie prowadzi się starania o pozyskanie jak największych środków z funduszy europejskich z których do tej pory udało się wyremontować min: pałac Ruszkowskich, stacje uzdatniania wody, kilka kilometrów dróg oraz ukończyć budowę amfiteatru.

    Bitwa pod Wiedniem została stoczona 12 września 1683 roku między wojskami polsko-austriacko-niemieckimi pod dowództwem króla Jana III Sobieskiego, a armią Imperium osmańskiego pod wodzą wezyra Kara Mustafy. Zakończyła się klęską Osmanów, którzy od tej pory przeszli do defensywy i przestali stanowić zagrożenie dla chrześcijańskiej części Europy.Synagoga w Złoczewie – synagoga zbudowana w XVIII w., według projektu Benjamina Hillela. Zdewastowana podczas II wojny światowej przez hitlerowców. Po wojnie w synagodze znajdował się magazyn GS. Na początku lat 90. XX w. z powodu złego stanu technicznego synagoga została zburzona.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Pobóg (Pobodze, Pobog, Pobożanie, Pobożanicz, Pobożany, Pobożenie, Pobożeny) - polski herb szlachecki, noszący zawołanie Pobodze. Występował głównie na Mazowszu oraz w ziemi krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej i poznańskiej. Jan Długosz napisał o Pobogach - ad iracundiam proni, czyli do gniewu skłonni, porywczy, wybuchowi. Najznamienitszym rodem herbu Pobóg są bezsprzecznie Koniecpolscy, którzy mogli poszczycić się hetmanem i całym zastępem kasztelanów i wojewodów. Inne znaczniejsze rodziny pieczętujące się Pobogiem i posiadające w swych szeregach posłów lub senatorów to też m. in. Rzyszczewscy, posiadający od połowy XIX wieku tytuł hrabiowski, Kossobudzcy, Ruszkowscy czy Rokszyccy.
    Wojciech Urbański herbu Nieczuja – kasztelan wieluński, starosta grabowski sędzia Lwowski, właściciel Złoczewa w latach 1671 - 1692, był sędzią lwowskim, trzykrotny deputat na Trybunał Koronny, gdzie w 1692 roku pełnił funkcję marszałka. W roku 1679 został kasztelanem rozpierskim, a w roku 1685 kasztelanem wieluńskim, był senatorem w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Posiadał jak na ówczesne czasy olbrzymi majątek.
    Powiat sieradzki – powiat w Polsce (w zachodniej części województwa łódzkiego), utworzony w 1999 roku w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Sieradz.
    Grupa Ukrzyżowania – w sztukach plastycznych przedstawienie ukrzyżowanego Jezusa Chrystusa, w asyście postaci biblijnych zgromadzonych pod krzyżem. Rdzeniem tego typu ikonograficznego stanowi krucyfiks i Marii i Jana Ewangelisty, stojących pod krzyżem. W tego typu przedstawieniach często towarzyszy Jezusowi opłakująca pod krzyżem Maria Magdalena.
    Miecznik (mieczownik) – w średniowiecznej Polsce nazwa dworskiego urzędnika, zawiadującego zbrojownią panującego i noszącego przed nim miecz będący oznaką jego władzy wojskowej.
    Cmentarz żydowski w Złoczewie – znajduje się przy ul. Cegielnianej i powstał w 1530 roku co czyni go jednym z najstarszych zachowanych kirkutów w Polsce. Ma powierzchnię 2 ha. Był miejscem pochówku kilku znanych rabinów. Został, wraz z całym miastem, zbombardowany przez Luftwaffe w czasie kampanii wrześniowej, a następnie zdewastowany przez nazistów. Do naszych czasów zachowały się jedynie dwa nagrobki.
    Rotmistrz – stopień wojskowy w kawalerii odpowiadający kapitanowi oraz nazwa dowódcy szwadronu. W dawnym wojsku dowódca roty albo chorągwi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.046 sek.