• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Zęby człowieka



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Szczęka (łac. maxilla) albo kość szczękowa (łac. os maxillare) – kość parzysta, stanowiąca zasadniczą część składową czaszki twarzowej. Kość szczękowa składa się z trzonu (corpus) i czterech wyrostków: czołowego, jarzmowego, podniebiennego i zębodołowego.Zęby stałe – zęby wyrzynające się u człowieka w miejsce traconych zębów mlecznych występujących w okresie dziecięcym. Dorosły człowiek przy pełnym uzębieniu stałym ma 32 zęby (16 w żuchwie i 16 w szczęce) – 4 siekacze, 2 kły, 4 zęby przedtrzonowe i 6 trzonowych. Jego wzór zębowy można więc przedstawić następująco:
    Unerwienie[]

    Do jamy zęba wnikają dwa rodzaje włókien: włókna czuciowe z nerwu trójdzielnego, przewodzące czucie bólu, i współczulne ze zwoju szyjnego górnego, regulujące przepływ krwi w naczyniach miazgi.

    Włókna czuciowe[]

    Pochodzą z 2 i 3 gałęzi n. trójdzielnego czyli z n. szczękowego (V2) (dla szczęki) i od n. żuchwowego (V3) (dla żuchwy).

    N. szczękowy oddaje gałąź (n. podoczodołowy), która przechodzi przez szczelinę oczodołową dolną, wewnątrz bruzdy podoczodołowej i przez kanał podoczodołowy, gdzie oddaje kolejno gałązki zębodołowe górne tylne, górne środkowe i górne przednie tworząc splot zębowy. Gałązki zębowe splotu zębowego kierują się ku otworom wierzchołkowym korzeni zębów.

    Dziąsło – zgrubiała tkanka osłaniająca wyrostek zębodołowy i z nim zrośnięta. Dziąsło ściśle przylega do zębiny oraz wypełnia przestrzeń między przylegającymi zębami.Próchnica zębów (łac. caries dentium) – bakteryjna choroba zakaźna tkanek twardych zęba objawiająca się demineralizacją substancji nieorganicznych i następnie proteolizą substancji organicznych z powodu działania kwasów wytworzonych przez bakterie w płytce nazębnej w wyniku metabolizmu cukrów pochodzenia zewnątrz- i wewnątrzustrojowego.

    N. żuchwowy oddaje gałąź (n. zębodołowy dolny), która kieruje się ku dołowi, pomiędzy mięśniami skrzydłowymi w kierunku otworu żuchwy by w kanale żuchwy oddać gałązki zębodołowe tworzące splot zębowy, którego gałązki zębowe odżywiają zęby.

    W miazdze zęba, między ubogokomórkową warstwą Weila a miazgą właściwą, włókna tworzą gęsty splot Raschkowa.

    Są to nerwy mielinowe i klasyfikowane są jako, A-β, A-δ. Podział klasyfikacji zależny jest od średnicy aksonu i szybkości przewodzenia. Większość włókien w miazdze należy do włókien A-α, które są odpowiedzialne za krótki, ostry i dobrze zlokalizowany ból i mają niski próg pobudliwości.

    Heterodontyzm, uzębienie heterodontyczne – rodzaj uzębienia spotykany u ssaków. Charakteryzuje się zróżnicowaniem kształtów i wielkości zębów w zależności od ich przeznaczenia. W przypadku typowego uzębienia heterodontycznego wyróżnia się cztery podstawowe typy funkcjonalne zębów:Zgryz – pojęcie dynamiczne określające stosunek łuków zębowych szczęki i żuchwy w każdej pozycji żuchwy, jest indywidualny dla każdego osobnika.

    Włókna współczulne[]

    Regulują przepływ krwi w naczyniach krwionośnych. Są to wypustki neuronów znajdujących się w zwoju szyjnym górnym. Są to nerwy bezmielinowe, włókna typu C, i są odpowiedzialne za słabo zlokalizowany, tępy ból.

    Między warstwą Weila a odontoblastami, włókna tworzą gęsty splot pododontoblastyczny.

    Wymiana uzębienia[]

    Nie w pełni uformowany, niewyrznięty (zatrzymany) ząb mądrości (trzeci trzonowiec) – po ekstrakcji. Widoczne są kolejne warstwy odkładanego szkliwa przed ostatecznym ukształtowaniem korony.

    Erupcja (wyrzynanie) zębów mlecznych i stałych oraz eksfoliacja (wypadanie) zębów mlecznych zachodzi u każdego człowieka w określonym dla każdego zęba przedziale czasowym (dane przedstawiono w tabeli poniżej).

    Szkliwo (łac. enamelum) - tkanka pokrywająca zębinę w obrębie korony zęba warstwą grubości do 1400μm (np. na guzku żującym kłów lub na powierzchniach żujących trzonowców). Szkliwo jest zbudowane w 96-98% z materii nieorganicznej w postaci kryształów dwuhydroksyapatytu, czego efektem jest niezwykła twardość. Pozostałe 2-4% szkliwa stanowią związki organiczne i woda. Jako jedyna część zęba powstaje z komórek nabłonkowych, ameloblastów (adamantoblastów).Związki organiczne – wszystkie związki chemiczne, w skład których wchodzi węgiel, prócz tlenków węgla, kwasu węglowego, węglanów, wodorowęglanów, węglików, cyjanowodoru, cyjanków, kwasu cyjanowego, piorunowego i izocyjanowego, a także ich soli.

    m-c – miesiąc, r. ż. – rok życia

    Patologia[]

    Wady związane z rozwojem i wymianą uzębienia[]

  • przyspieszone lub opóźnione wyrzynanie – może być spowodowane płynną dietą (brak stymulacji zębów), niedoborem minerałów, zespołami wrodzonymi
  • przyspieszona lub opóźniona resorpcja zębów mlecznych – w wyniku np. łuszczycy, napromieniowaniem RTG
  • zęby dodatkowe – dodatkowy ząb o prawidłowej budowie poza znajdującymi się we wzorze zębowym (dla zębów mlecznych lub stałych)
  • zęby nadliczbowe – dodatkowy ząb o nieprawidłowej budowie poza znajdującymi się we wzorze zębowym (dla zębów mlecznych lub stałych)
  • nadliczbowość prawdziwa – nadliczbowe zęby mleczne w uzębieniu mlecznym lub nadliczbowe zęby stałe w uzębieniu stałym
  • nadliczbowość rzekoma – przetrwałe zęby mleczne przy wyrzniętych zębach stałych
  • Najczęstsze choroby[]

    Najczęstszą chorobą zębów jest próchnica w skrajnych przypadkach może ona doprowadzić do ekstrakcji zęba. Leczenie próchnicy polega na usunięciu zakażonych tkanek i zastępowaniu ich materiałem zastępczym.

    Fluoroza - choroba, której objawy występują w szkliwie zębów, kościach i ścięgnach, których przyczyną jest zbyt duża zawartość fluoru w wodzie pitnej i pożywieniu. Choroba w swojej najlżejszej postaci objawia się plamami kredowymi na zębach. Plamy te wywołują nadżerkę szkliwa. Powoduje to zwiększenie kruchości i twardości szkliwa. U dorosłych fluoroza prowadzi do uszkodzenia nerwów. Choroba najbardziej niebezpieczna jest dla dzieci, które się intensywnie rozwijają, a także dla młodzieży.Ektoderma (łac. ectodermis, z gr. ektós na zewnątrz, dérma skóra), ektoblast – zewnętrzny listek zarodkowy, warstwa komórek powstająca w rozwoju zarodkowym zwierząt w trakcie różnorodnie zachodzącej gastrulacji.

    Mogą występować również przebarwienia, np. przy fluorozie, paleniu papierosów, piciu kawy czy wina oraz przy zażywaniu leków takich jak tetracykliny (u dzieci do lat 7).

    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Odontoblast jest komórką pochodzenia mezenchymalnego. Podczas powstawania zęba komórki nabłonkowe pochewki Hertwiga indukują sąsiadujące komórki mezenchymatyczne do przemiany w odontoblasty. Odontoblasty występują na granicy pomiędzy zębiną, a miazgą zębową i tworzą zębinę przez całe życie. Ich wypustki komórkowe, tzw. włókna Tomesa, wnikają podczas tworzenia zębiny do kanalików powstających w trakcie tego procesu. Odontoblasty kontaktują się z wolnymi zakończeniami nerwowymi i odgrywają rolę w tworzeniu bodźca bólowego.
    Szczelina oczodołowa dolna (łac. fissura orbitalis inferior) - szczelinowata przestrzeń łącząca oczodół z innymi przestrzeniami twarzoczaszki. Zamknięta jest ona (podobnie jak szczelina oczodołowa górna) tkanką łączną oraz okostną, a struktury przechodzące przez nią przebijają łącznotkankowe zamknięcie zmierzając do oczodołu. Szczelina oczodołowa dolna jest nieregularnego kształtu. Leży ona na granicy ściany bocznej i dolnej oczodołu. W części górno-bocznej ogranicza ją skrzydło większe kości klinowej, a od dołu i części przyśrodkowej powierzchnia oczodołowa szczęki. Ponadto przyśrodkowo łączy się ona z dołem skrzydłowo-podniebiennym, a bocznie z dołem podskroniowym.
    Neuron, komórka nerwowa – rodzaj elektrycznie pobudliwej komórki zdolnej do przetwarzania i przewodzenia informacji w postaci sygnału elektrycznego. Neurony są podstawowym elementem układu nerwowego zwierząt. Najwięcej neuronów znajduje się w ośrodkowym układzie nerwowym w skład którego wchodzi mózgowie oraz rdzeń kręgowy.
    Pień współczulny (łac. truncus sympathicus) – parzysty szereg zwojów nerwowych (ganglia) połączonych gałęziami międzyzwojowymi (rami interganglionares), ciągnący się po obu stronach kręgosłupa, od podstawy czaszki do kości guzicznej. Do pnia współczulnego biegną od słupów bocznych istoty szarej rdzenia kręgowego w korzeniach brzusznych nerwów rdzeniowych włókna przedzwojowe (gałęzie łączące białe, rami communicantes albi), natomiast od zwojów pnia współczulnego do nerwów rdzeniowych biegną gałęzie łączące szare (rami communicantes grisei). W pniu współczulnym wyróżnia się części: szyjną, piersiową, brzuszną (lędźwiową) i miedniczną.
    Zęby trzonowe (łac. dentes molares) – rodzaj zębów występujących u ssaków, w tym człowieka – w uzębieniu stałym. Położone są najbardziej z tyłu ze wszystkich zębów jamy ustnej. Górne i dolne zęby trzonowe różnią się znacznie. Posiadają 2 lub 3 korzenie i wiele guzków. Ostatni trzonowiec, często niewystępujący i bardzo zmienny, to tzw. ząb mądrości.
    Choroby przyzębia, periodontopatie – choroby obejmujące przyzębie. Profilaktyką (zapobieganiem) i leczeniem chorób przyzębia zajmuje się periodontologia – nauka przyzębiu (tj. o aparacie zawieszeniowym zęba). Periodontologia jest dziedziną stomatologii.
    Nerw szczękowy człowieka (łac. nervus maxillaris) – jest to jeden z trzech nerwów powstających z podziału nerwu trójdzielnego. Jest to nerw czuciowy, jego obszar unerwienia odpowiada środkowemu piętru twarzy i obejmuje okolice szczęki, dziąsła, zęby szczęki, tylną część błony śluzowej nosa i podniebienia. Zawiera wyłącznie włókna czuciowe, choć w części przebiegu prowadzi włókna autonomiczne.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.041 sek.