• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • XIX wiek



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Montreal (fr. Montréal) – miasto w Kanadzie, nad Rzeką Świętego Wawrzyńca w prowincji Quebec. W latach 1844-1849 Montreal był stolicą Prowincji Kanady.Czaka (Zulus Czaka, zulu Shaka kaSenzangakhona, ok. 1787 - 22 września 1828) - wódz plemion zuluskich, który doprowadził do ich zjednoczenia.
    XIX wiek w metodologii historii[]

    Według periodyzacji stosowanej w pracach historycznych XIX wiek niekoniecznie rozpoczął się w 1801 roku. Ze względu na przemiany w różnych dziedzinach życia za datę graniczną uznaje się częściej 1789 rok (początek rewolucji we Francji), zaś w odniesieniu do Polski 1795 (III rozbiór Polski). Za koniec XIX wieku w pracach naukowych najczęściej uznaje się 1914 lub 1918 rok.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Wojna rosyjsko-turecka – konflikt między Rosją a imperium osmańskim w latach 1877–1878. Na frontach działania wojenne toczyły się od 24 kwietnia 1877 do 31 stycznia 1878.

    Wydarzenia historyczne[]

  • 1801
  • 1 styczniaKrólestwo Wielkiej Brytanii i Królestwo Irlandii połączono w Zjednoczone Królestwo
  • 9 lutego – zawarto traktat pokojowy w Lunéville
  • 1802 – podpisano francusko-brytyjski pokój w Amiens (25 marca)
  • 1803 – Francja sprzedała Luizjanę Stanom Zjednoczonym za 15 mln $ (30 kwietnia)
  • 1804
  • 1 stycznia – uzyskanie niepodległości przez Haiti
  • 2 grudniaNapoleon koronuje się na cesarza Francuzów
  • 1805
  • 9 sierpnia – zawiązanie III koalicji antyfrancuskiej
  • 26 grudnia – zawarto traktat pokojowy w Preszburgu
  • 1806
  • 26 marcaNapoleon oficjalnie uznał prawo Andory do niepodległości
  • 12 lipca – utworzenie Związku Reńskiego
  • 14 października – klęska Prus w bitwach pod Jeną i Auerstedt
  • 1807 – zawarto traktat pokojowy w Tylży (7 lipca)
  • 1808 – wojska rosyjskie wtargnęły do zajmowanej przez Szwecję Finlandii (21 lutego)
  • 1809
  • 5-6 lipcaBitwa pod Wagram
  • 16 sierpnia – założenie Uniwersytetu Humboldta w Berlinie
  • 1810 – we Francji wprowadzono kodeks karny Napoleona (12 lutego)
  • 1811 – pierwsze miasto przekroczyło 1 mln mieszkańców (Londyn miał 1 009 546 osób)
  • 1812
  • 24 czerwca – wybuch wojny francusko-rosyjskiej
  • 5-7 wrześniaBitwa pod Borodino
  • 1813Bitwa pod Lipskiem (16-19 października)
  • 1814 – podpisano Traktat kiloński (14 stycznia)
  • 1815
  • 26 lutego – ucieczka Napoleona z wyspy Elby
  • 9 czerwcakongres wiedeński (podpisanie aktu końcowego)
  • 18 czerwcaBitwa pod Waterloo
  • 26 września – zawarto Święte Przymierze
  • 1816
  • Rok bez lata – globalne ochłodzenie klimatu wywołane wybuchem wulkanu Tambora (5 kwietnia 1815)
  • Dojście do władzy Czaki
  • 1817 – założono Nowojorską Giełdę Papierów Wartościowych (8 marca)
  • 1818 – proklamowano niepodległą republikę Chile (1 stycznia)
  • 1819 – pierwszy rejs statku parowego przez Atlantyk (20 czerwca)
  • 1820 – została zniesiona Inkwizycja hiszpańska (9 marca)
  • 1821
  • 6 marca – początek wojny o niepodległości Grecji
  • 28 lipca – ogłoszenie niepodległości przez Peru
  • 1822 – proklamowanie niepodległości Grecji (13 stycznia)
  • 1823Robert Stephenson, jego ojciec George Stephenson i Edward Pease podjęli w Newcastle upon Tyne budowę pierwszej lokomotywy parowej (23 czerwca)
  • 1824 – wybuchła I wojna brytyjsko-birmańska (5 marca)
  • 1825 – zawarto układ rosyjsko-brytyjski ustalający granicę między Alaską a Kanadą (28 lutego)
  • 1826 – pierwsze zdjęcie wykonane przez Josepha-Nicéphorea Niépce
  • 1827 – angielski aptekarz John Walker sprzedał pierwsze pudełko wynalezionych przez siebie zapałek (7 kwietnia)
  • 1828 – zakończyła się ostatnia, 5. Wojna rosyjsko-perska (22 lutego
  • 1829 – w Wielkiej Brytanii i Irlandii katolicy otrzymali prawa wyborcze (13 kwietnia)
  • 1830 – wybuch powstania listopadowego (29 listopada)
  • 1831 – król Francji Ludwik Filip I podpisał dekret o utworzeniu Legii Cudzoziemskiej (9 marca)
  • 1832 – nadawanie przez cara Rosji, Mikołaja I Statutu Organicznego Królestwu Kongresowemu (26 lutego)
  • 1833 – uchwalono konstytucję Chile (25 maja)
  • 1834 – na terenie całego imperium brytyjskiego zniesiono niewolnictwo (1 sierpnia)
  • 1835 – pierwszy w historii zamach na prezydenta USA: w Waszyngtonie R. Lawrence strzelił z 2 pistoletów do Andrew Jacksona, chybiając celu (30 stycznia)
  • 1836Bitwa o Alamo (23 lutego – 6 marca)
  • 1837
  • 25 lutego – pierwszy silnik elektryczny (Amerykanin, Th. Davenport)
  • 20 czerwca – koronacja Wiktorii na królową Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii
  • 1838Samuel Morse po raz pierwszy zademonstrował w Morristown (New Jersey) działanie telegrafu (6 stycznia)
  • 1839Louis Daguerre wykonał pierwsze zdjęcie Księżyca (2 stycznia)
  • 1840 – w Wielkiej Brytanii wyemitowano pierwszy znaczek pocztowy Penny Black (1 maja)
  • 1841James Clark Ross odkrył Lodowiec Szelfowy Rossa na Antarktydzie (28 stycznia)
  • 1842 – w wyniku trzęsienia ziemi o sile 8,1° w skali Richtera u wybrzeży Haiti i wywołanych nim fal tsunami zginęło około 5 tys. osób (7 maja)
  • 1843 – po raz pierwszy obserwowano na niebie Wielką Kometę Marcową 1843 (5 lutego)
  • 1844Samuel Morse wysłał pierwszą wiadomość telegraficzną, która była sentencją z Biblii (24 maja)
  • 1845 – francuscy fizycy Armand Fizeau i Jean Bernard Léon Foucault wykonali pierwsze zdjęcie Słońca (2 kwietnia)
  • 1846Kalifornia uznana za część Stanów Zjednoczonych Ameryki (7 lipca)
  • 1847 – wielki pożar Bukaresztu (23 marca)
  • 1848
  • 12 stycznia – pierwsze wybuchy w Europie powstań, znanych później jako Wiosna Ludów
  • 24 stycznia – początek gorączki złota w Kalifornii
  • 1849 – odbyły się pierwsze wybory powszechne w historii Państwa Kościelnego (29 stycznia)
  • 1850 – wybuch Wezuwiusza (6 lutego)
  • 1851Wielka Wystawa światowa w Londynie (1 maja – 15 października)
  • 1851-1864Powstanie tajpingów w Chinach
  • 1852 – podpisano Konwencję Rzeki Sand, w której Wielka Brytania uznała niepodległość burskiego Transwalu (17 stycznia)
  • 1853-1856Wojna krymska (16 października 1853 – 30 marca 1856)
  • 1854 – proklamowano niepodległość Wolnego Państwa Orania (17 lutego)
  • 1855Kamehameha IV został królem Hawajów (11 stycznia)
  • 1856 – w Paryżu podpisana została deklaracja dotycząca prawa wojny morskiej potwierdzająca zniesienie piractwa i zawierająca po raz pierwszy definicję blokady morskiej (16 kwietnia)
  • 1857II wojna opiumowa: Francja i Wielka Brytania wypowiedziały wojnę Chinom (3 marca)
  • 1858Richard Francis Burton i John Hanning Speke jako pierwsi Europejczycy dotarli do jeziora Tanganika (13 lutego)
  • 1859 – francuski dyplomata i przedsiębiorca Ferdinand de Lesseps wbił w Port Saidzie łopatę w piasek, inaugurując budowę Kanału Sueskiego (25 kwietnia)
  • 1860 – pierwsze ekspedycje amerykańskiej poczty konnej Pony Express (3 kwietnia)
  • 1861
  • 17 marcazjednoczenie Włoch
  • 12 kwietnia – wybuch wojny secesyjnej w Stanach Zjednoczonych
  • 1862 – podczas wojny secesyjnej doszło do pierwszej bitwy między opancerzonymi okrętami (8-9 marca: pojedynek "Virginii" z "Monitorem" )
  • 1863
  • 22 stycznia – wybuch powstania styczniowego
  • 26 października – powstanie Czerwonego Krzyża
  • 1864 – utworzenie Międzynarodowego Stowarzyszenia Robotników (28 września); I Międzynarodówka
  • 1865Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych przyjęła 13. poprawkę do konstytucji, znoszącą niewolnictwo (31 stycznia)
  • 1866Wojna siedmiotygodniowa (16 czerwca23 sierpnia)
  • 1867 – ustanowienie Monarchii Austro-Węgierskiej (8 lutego)
  • 1868 – Rewolucja Meiji w Japonii obaliła feudalny siogunat i przywróciła władzę cesarską (3 stycznia)
  • 1869 – otwarcie Kanału sueskiego (17 listopada)
  • 1870-1871Wojna francusko-pruska (19 lipca 1870 – 10 maja 1871)
  • 1871
  • 18 styczniazjednoczenie Niemiec
  • 18 marcaKomuna Paryska
  • 1872 – utworzenie Parku Narodowego Yellowstone (1 marca)
  • 1873 – Japonia przyjęła kalendarz gregoriański (1 stycznia)
  • 1874 – w Bernie założono Powszechny Związek Pocztowy (9 października)
  • 1875 – w Montrealu rozegrano pierwszy mecz hokeja na lodzie (3 marca)
  • 1876-1879 – klęska głodu w Indiach i Chinach
  • 1876
  • 10 marca – pierwszy telefon (Aleksander Bell, Edynburg)
  • 20 kwietniaPowstanie kwietniowe w Bułgarii
  • 1877 – wybuch X wojny rosyjsko-tureckiej (24 kwietnia)
  • 1878 – inauguracja wystawy światowej w Paryżu (2 lutego)
  • 1879Thomas Alva Edison opatentował żarówkę (27 stycznia)
  • 1880-1881I wojna burska (16 grudnia 1880 – 23 marca 1881)
  • 1881-1898Powstanie Mahdiego w Sudanie
  • 1882Robert Koch ogłosił w Berlinie wyodrębnienie bakterii prątka odpowiedzialnego za gruźlicę (24 marca)
  • 1883 – wybuch wulkanu Krakatoa (20 maja)
  • 1884 – niemiecki wynalazca Paul Nipkow otrzymał patent na tzw. tarczę Nipkowa, która w ogromnym stopniu przyczyniła się do rozwoju telewizji (6 stycznia)
  • 1885 – na konferencji w Berlinie europejskie mocarstwa uznały prawa króla Belgów Leopolda II do dorzecza Kongo (26 lutego)
  • 1886Benz Patent-Motorwagen Nummer 1 pierwszym automobilem (29 stycznia)
  • 1887 – rozpoczęła się budowa Wieży Eiffla (28 stycznia)
  • 1888Roundhay Garden Scene pierwszym filmem świata (14 października)
  • 1889 – całkowite zaćmienie Słońca obserwowane w Kalifornii i Newadzie (1 stycznia)
  • 1890Masakra nad Wounded Knee – ostatnie duże starcie zbrojne pomiędzy armią Stanów Zjednoczonych Ameryki, a Indianami Wielkich Równin (29 grudnia)
  • 1891 – w Londynie odbyły się I Mistrzostwa Świata w Podnoszeniu Ciężarów (28 marca)
  • 1892 – odbył się pierwszy konkurs na skoczni narciarskiej w norweskim Holmenkollen (31 stycznia)
  • 1893Rudolf Diesel opatentował silnik wysokoprężny, zwany później od jego nazwiska silnikiem Diesla (23 lutego)
  • 1894 – William Kennedy Dickson francusko-szkocki konstruktor, zatrudniony przez Thomasa Edisona opatentował kamerę filmową (7 stycznia)
  • 1895 – promieniowania rentgenowskiego (promieni X), po raz pierwszy użyto je w celach klinicznych. W Dartmouth w stanie New Hampshire zastosowano je do zbadania i złożenia złamanej ręki (20 stycznia)
  • 1896
  • pierwsze nowożytne igrzyska olimpijskie odbywają się w Atenach (6-15 kwietnia)
  • gorączka złota w Klondike (sierpień)
  • 1897 – Szwajcar Matthias Zurbriggen zdobył Aconcaguę w Andach, najwyższy szczyt półkuli południowej (14 stycznia)
  • 1898 – w Sankt Moritz odbyły się pierwsze zawody bobslejowe (4 stycznia)
  • 1899
  • 11 października – wybuch II wojny burskiej
  • 2 listopadapowstanie bokserów w Chinach
  • Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Powstanie tajpingów (1851-1864) – powstanie ludowe w Chinach. W powstaniu tajpingów zginęło co najmniej 20 mln ludzi.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.
    Powstanie bokserów – zbrojne wystąpienie ludowe w północno-wschodnich Chinach w latach 1899-1901, skierowane przeciwko cudzoziemcom i dynastii Qing. Inspiratorem powstania było tajne stowarzyszenie Yihequan (tzw. bokserzy, stąd nazwa).
    Fryderyk Franciszek Chopin (ur. 22 lutego lub 1 marca 1810 roku w Żelazowej Woli, zm. 17 października 1849 roku w Paryżu) – polski kompozytor i pianista. Od roku 1830 zamieszkały we Francji.
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Bitwa pod Waterloo – starcie zbrojne, do którego doszło 18 czerwca 1815 roku i było ostatnią bitwą Napoleona Bonaparte. Były cesarz Francuzów powrócił niespodziewanie z wygnania na Elbie i objął rządy na okres 100 dni. W krótkim czasie zebrał ponad 70-tysięczną armię, z którą ruszył w kierunku Brukseli, gdzie stały nierozwiązane jeszcze armie VI koalicji: angielska Wellingtona i pruska Blüchera. Po dwóch zwycięskich starciach 16 czerwca pod Quatre Bras i Ligny Napoleon stanął oko w oko z Wellingtonem pod Waterloo. Zwycięska początkowo bitwa po nadejściu armii Blüchera przemieniła się w klęskę, a armia francuska przestała istnieć. Napoleon musiał ponownie abdykować w dniu 22 czerwca.
    Penny Black – pierwszy znaczek pocztowy świata. Został wydany przez brytyjską pocztę 1 maja 1840, do użytku wszedł 6 maja tego samego roku. Był barwy czarnej i posiadał nominał 1 pensa. Z tych powodów nazywany jest Penny Black (czarna jednopensówka).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.13 sek.