• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • XIX



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Montreal (fr. Montréal) – miasto w Kanadzie, nad Rzeką Świętego Wawrzyńca w prowincji Quebec. W latach 1844-1849 Montreal był stolicą Prowincji Kanady.Czaka (Zulus Czaka, zulu Shaka kaSenzangakhona, ok. 1787 - 22 września 1828) - wódz plemion zuluskich, który doprowadził do ich zjednoczenia.

    XVIII wiek <> XX wiek

    Lata 1800.Lata 1810.Lata 1820.Lata 1830.Lata 1840.Lata 1850.Lata 1860.Lata 1870.Lata 1880.Lata 1890.

    1801 1802 1803 1804 1805 1806 1807 1808 1809 1810 1811 1812 1813 1814 1815 1816 1817 1818 1819 1820 1821 1822 1823 1824 1825 1826 1827 1828 1829 1830 1831 1832 1833 1834 1835 1836 1837 1838 1839 1840 1841 1842 1843 1844 1845 1846 1847 1848 1849 1850 1851 1852 1853 1854 1855 1856 1857 1858 1859 1860 1861 1862 1863 1864 1865 1866 1867 1868 1869 1870 1871 1872 1873 1874 1875 1876 1877 1878 1879 1880 1881 1882 1883 1884 1885 1886 1887 1888 1889 1890 1891 1892 1893 1894 1895 1896 1897 1898 1899 1900

    13 kwietnia jest 103. (w latach przestępnych 104.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 262 dni. Wojna rosyjsko-turecka – konflikt między Rosją a imperium osmańskim w latach 1877–1878. Na frontach działania wojenne toczyły się od 24 kwietnia 1877 do 31 stycznia 1878.

    XIX wiek w metodologii historii[ | edytuj kod]

    Według periodyzacji stosowanej w pracach historycznych XIX wiek niekoniecznie rozpoczął się w 1801 roku. Ze względu na przemiany w różnych dziedzinach życia za datę graniczną uznaje się częściej 1789 rok (początek rewolucji we Francji), zaś w odniesieniu do Polski 1795 (III rozbiór Polski). Za koniec XIX wieku w pracach naukowych najczęściej uznaje się 1914 lub 1918 rok.

    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Powstanie tajpingów (1851-1864) – powstanie ludowe w Chinach. W powstaniu tajpingów zginęło co najmniej 20 mln ludzi.

    Wydarzenia historyczne[ | edytuj kod]

  • 1801
  • 1 styczniaKrólestwo Wielkiej Brytanii i Królestwo Irlandii połączono w Zjednoczone Królestwo
  • 9 lutego – zawarto traktat pokojowy w Lunéville
  • 1802 – podpisano francusko-brytyjski pokój w Amiens (25 marca)
  • 1803 – Francja sprzedała Luizjanę Stanom Zjednoczonym za 15 mln $ (30 kwietnia)
  • 1804
  • 1 stycznia – uzyskanie niepodległości przez Haiti
  • 2 grudniaNapoleon koronuje się na cesarza Francuzów
  • 1805
  • 9 sierpnia – zawiązanie III koalicji antyfrancuskiej
  • 26 grudnia – zawarto traktat pokojowy w Preszburgu
  • 1806
  • 26 marcaNapoleon oficjalnie uznał prawo Andory do niepodległości
  • 12 lipca – utworzenie Związku Reńskiego
  • 14 października – klęska Prus w bitwach pod Jeną i Auerstedt
  • 1807 – zawarto traktat pokojowy w Tylży (7 lipca)
  • 1808 – wojska rosyjskie wtargnęły do zajmowanej przez Szwecję Finlandii (21 lutego)
  • 1809
  • 5-6 lipcaBitwa pod Wagram
  • 16 sierpnia – założenie Uniwersytetu Humboldta w Berlinie
  • 1810 – we Francji wprowadzono kodeks karny Napoleona (12 lutego)
  • 1811 – pierwsze miasto przekroczyło 1 mln mieszkańców (Londyn miał 1 009 546 osób)
  • 1812
  • 24 czerwca – wybuch wojny francusko-rosyjskiej
  • 5-7 wrześniaBitwa pod Borodino
  • 1813Bitwa pod Lipskiem (16-19 października)
  • 1814 – podpisano Traktat kiloński (14 stycznia)
  • 1815
  • 26 lutego – ucieczka Napoleona z wyspy Elby
  • 9 czerwcakongres wiedeński (podpisanie aktu końcowego)
  • 18 czerwcaBitwa pod Waterloo
  • 26 września – zawarto Święte Przymierze
  • 1816
  • Rok bez lata – globalne ochłodzenie klimatu wywołane wybuchem wulkanu Tambora (5 kwietnia 1815)
  • Dojście do władzy Czaki
  • 1817 – założono Nowojorską Giełdę Papierów Wartościowych (8 marca)
  • 1818 – proklamowano niepodległą republikę Chile (1 stycznia)
  • 1819 – pierwszy rejs statku parowego przez Atlantyk (20 czerwca)
  • 1820 – została zniesiona Inkwizycja hiszpańska (9 marca)
  • 1821
  • 6 marca – początek wojny o niepodległości Grecji
  • 28 lipca – ogłoszenie niepodległości przez Peru
  • 1822 – proklamowanie niepodległości Grecji (13 stycznia)
  • 1823Robert Stephenson, jego ojciec George Stephenson i Edward Pease podjęli w Newcastle upon Tyne budowę pierwszej lokomotywy parowej (23 czerwca)
  • 1824 – wybuchła I wojna brytyjsko-birmańska (5 marca)
  • 1825 – zawarto układ rosyjsko-brytyjski ustalający granicę między Alaską a Kanadą (28 lutego)
  • 1826 – pierwsze zdjęcie wykonane przez Josepha-Nicéphorea Niépce
  • 1827 – angielski aptekarz John Walker sprzedał pierwsze pudełko wynalezionych przez siebie zapałek (7 kwietnia)
  • 1828 – zakończyła się ostatnia, 5. Wojna rosyjsko-perska (22 lutego
  • 1829 – w Wielkiej Brytanii i Irlandii katolicy otrzymali prawa wyborcze (13 kwietnia)
  • 1830 – wybuch powstania listopadowego (29 listopada)
  • 1831 – król Francji Ludwik Filip I podpisał dekret o utworzeniu Legii Cudzoziemskiej (9 marca)
  • 1832 – nadawanie przez cara Rosji, Mikołaja I Statutu Organicznego Królestwu Kongresowemu (26 lutego)
  • 1833 – uchwalono konstytucję Chile (25 maja)
  • 1834 – na terenie całego imperium brytyjskiego zniesiono niewolnictwo (1 sierpnia)
  • 1835 – pierwszy w historii zamach na prezydenta USA: w Waszyngtonie R. Lawrence strzelił z 2 pistoletów do Andrew Jacksona, chybiając celu (30 stycznia)
  • 1836Bitwa o Alamo (23 lutego – 6 marca)
  • 1837
  • 25 lutego – pierwszy silnik elektryczny (Amerykanin, Th. Davenport)
  • 20 czerwca – koronacja Wiktorii na królową Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii
  • 1838Samuel Morse po raz pierwszy zademonstrował w Morristown (New Jersey) działanie telegrafu (6 stycznia)
  • 1839Louis Daguerre wykonał pierwsze zdjęcie Księżyca (2 stycznia)
  • 1840 – w Wielkiej Brytanii wyemitowano pierwszy znaczek pocztowy Penny Black (1 maja)
  • 1841James Clark Ross odkrył Lodowiec Szelfowy Rossa na Antarktydzie (28 stycznia)
  • 1842 – w wyniku trzęsienia ziemi o sile 8,1° w skali Richtera u wybrzeży Haiti i wywołanych nim fal tsunami zginęło około 5 tys. osób (7 maja)
  • 1843 – po raz pierwszy obserwowano na niebie Wielką Kometę Marcową 1843 (5 lutego)
  • 1844Samuel Morse wysłał pierwszą wiadomość telegraficzną, która była sentencją z Biblii (24 maja)
  • 1845 – francuscy fizycy Armand Fizeau i Jean Bernard Léon Foucault wykonali pierwsze zdjęcie Słońca (2 kwietnia)
  • 1846Kalifornia uznana za część Stanów Zjednoczonych Ameryki (7 lipca)
  • 1847 – wielki pożar Bukaresztu (23 marca)
  • 1848
  • 12 stycznia – pierwsze wybuchy w Europie powstań, znanych później jako Wiosna Ludów
  • 24 stycznia – początek gorączki złota w Kalifornii
  • 1849 – odbyły się pierwsze wybory powszechne w historii Państwa Kościelnego (29 stycznia)
  • 1850 – wybuch Wezuwiusza (6 lutego)
  • 1851Wielka Wystawa światowa w Londynie (1 maja – 15 października)
  • 1851-1864Powstanie tajpingów w Chinach
  • 1852 – podpisano Konwencję Rzeki Sand, w której Wielka Brytania uznała niepodległość burskiego Transwalu (17 stycznia)
  • 1853-1856Wojna krymska (16 października 1853 – 30 marca 1856)
  • 1854 – proklamowano niepodległość Wolnego Państwa Orania (17 lutego)
  • 1855Kamehameha IV został królem Hawajów (11 stycznia)
  • 1856 – w Paryżu podpisana została deklaracja dotycząca prawa wojny morskiej potwierdzająca zniesienie piractwa i zawierająca po raz pierwszy definicję blokady morskiej (16 kwietnia)
  • 1857II wojna opiumowa: Francja i Wielka Brytania wypowiedziały wojnę Chinom (3 marca)
  • 1858Richard Francis Burton i John Hanning Speke jako pierwsi Europejczycy dotarli do jeziora Tanganika (13 lutego)
  • 1859 – francuski dyplomata i przedsiębiorca Ferdinand de Lesseps wbił w Port Saidzie łopatę w piasek, inaugurując budowę Kanału Sueskiego (25 kwietnia)
  • 1860 – pierwsze ekspedycje amerykańskiej poczty konnej Pony Express (3 kwietnia)
  • 1861
  • 17 marcazjednoczenie Włoch
  • 12 kwietnia – wybuch wojny secesyjnej w Stanach Zjednoczonych
  • 1862 – podczas wojny secesyjnej doszło do pierwszej bitwy między opancerzonymi okrętami (8-9 marca: pojedynek „Virginii” z „Monitorem” )
  • 1863
  • 22 stycznia – wybuch powstania styczniowego
  • 26 października – powstanie Czerwonego Krzyża
  • 1864 – utworzenie Międzynarodowego Stowarzyszenia Robotników (28 września); I Międzynarodówka
  • 1865Izba Reprezentantów Stanów Zjednoczonych przyjęła 13. poprawkę do konstytucji, znoszącą niewolnictwo (31 stycznia)
  • 1866Wojna siedmiotygodniowa (16 czerwca23 sierpnia)
  • 1867 – ustanowienie Monarchii Austro-Węgierskiej (8 lutego)
  • 1868 – Rewolucja Meiji w Japonii obaliła feudalny siogunat i przywróciła władzę cesarską (3 stycznia)
  • 1869 – otwarcie Kanału sueskiego (17 listopada)
  • 1870-1871Wojna francusko-pruska (19 lipca 1870 – 10 maja 1871)
  • 1871
  • 18 styczniazjednoczenie Niemiec
  • 18 marcaKomuna Paryska
  • 1872 – utworzenie Parku Narodowego Yellowstone (1 marca)
  • 1873 – Japonia przyjęła kalendarz gregoriański (1 stycznia)
  • 1874 – w Bernie założono Powszechny Związek Pocztowy (9 października)
  • 1875 – w Montrealu rozegrano pierwszy mecz hokeja na lodzie (3 marca)
  • 1876-1879 – klęska głodu w Indiach i Chinach
  • 1876
  • 10 marca – pierwszy telefon (Aleksander Bell, Edynburg)
  • 20 kwietniaPowstanie kwietniowe w Bułgarii
  • 1877 – wybuch X wojny rosyjsko-tureckiej (24 kwietnia)
  • 1878 – inauguracja wystawy światowej w Paryżu (2 lutego)
  • 1879Thomas Alva Edison opatentował żarówkę (27 stycznia)
  • 1880-1881I wojna burska (16 grudnia 1880 – 23 marca 1881)
  • 1881-1898Powstanie Mahdiego w Sudanie
  • 1882Robert Koch ogłosił w Berlinie wyodrębnienie bakterii prątka odpowiedzialnego za gruźlicę (24 marca)
  • 1883 – wybuch wulkanu Krakatoa (20 maja)
  • 1884 – niemiecki wynalazca Paul Nipkow otrzymał patent na tzw. tarczę Nipkowa, która w ogromnym stopniu przyczyniła się do rozwoju telewizji (6 stycznia)
  • 1885 – na konferencji w Berlinie europejskie mocarstwa uznały prawa króla Belgów Leopolda II do dorzecza Kongo (26 lutego)
  • 1886Benz Patent-Motorwagen Nummer 1 pierwszym automobilem (29 stycznia)
  • 1887 – rozpoczęła się budowa Wieży Eiffla (28 stycznia)
  • 1888Roundhay Garden Scene pierwszym filmem świata (14 października)
  • 1889 – całkowite zaćmienie Słońca obserwowane w Kalifornii i Nevadzie (1 stycznia)
  • 1890Masakra nad Wounded Knee – ostatnie duże starcie zbrojne pomiędzy armią Stanów Zjednoczonych Ameryki, a Indianami Wielkich Równin (29 grudnia)
  • 1891 – w Londynie odbyły się I Mistrzostwa Świata w Podnoszeniu Ciężarów (28 marca)
  • 1892 – odbył się pierwszy konkurs na skoczni narciarskiej w norweskim Holmenkollen (31 stycznia)
  • 1893Rudolf Diesel opatentował silnik wysokoprężny, zwany później od jego nazwiska silnikiem Diesla (23 lutego)
  • 1894 – William Kennedy Dickson francusko-szkocki konstruktor, zatrudniony przez Thomasa Edisona opatentował kamerę filmową (7 stycznia)
  • 1895 – promieniowania rentgenowskiego (promieni X), po raz pierwszy użyto je w celach klinicznych. W Dartmouth w stanie New Hampshire zastosowano je do zbadania i złożenia złamanej ręki (20 stycznia)
  • 1896
  • pierwsze nowożytne igrzyska olimpijskie odbywają się w Atenach (6-15 kwietnia)
  • gorączka złota w Klondike (sierpień)
  • 1897 – Szwajcar Matthias Zurbriggen zdobył Aconcaguę w Andach, najwyższy szczyt półkuli południowej (14 stycznia)
  • 1898 – w Sankt Moritz odbyły się pierwsze zawody bobslejowe (4 stycznia)
  • 1899
  • 11 października – wybuch II wojny burskiej
  • 2 listopadapowstanie bokserów w Chinach
  • Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.Powstanie bokserów – zbrojne wystąpienie ludowe w północno-wschodnich Chinach w latach 1899-1901, skierowane przeciwko cudzoziemcom i dynastii Qing. Inspiratorem powstania było tajne stowarzyszenie Yihequan (tzw. bokserzy, stąd nazwa).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Fryderyk Franciszek Chopin (ur. 22 lutego lub 1 marca 1810 roku w Żelazowej Woli, zm. 17 października 1849 roku w Paryżu) – polski kompozytor i pianista. Od roku 1830 zamieszkały we Francji.
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    Bitwa pod Waterloo – starcie zbrojne, do którego doszło 18 czerwca 1815 roku i było ostatnią bitwą Napoleona Bonaparte. Były cesarz Francuzów powrócił niespodziewanie z wygnania na Elbie i objął rządy na okres 100 dni. W krótkim czasie zebrał ponad 70-tysięczną armię, z którą ruszył w kierunku Brukseli, gdzie stały nierozwiązane jeszcze armie VI koalicji: angielska Wellingtona i pruska Blüchera. Po dwóch zwycięskich starciach 16 czerwca pod Quatre Bras i Ligny Napoleon stanął oko w oko z Wellingtonem pod Waterloo. Zwycięska początkowo bitwa po nadejściu armii Blüchera przemieniła się w klęskę, a armia francuska przestała istnieć. Napoleon musiał ponownie abdykować w dniu 22 czerwca.
    Penny Black – pierwszy znaczek pocztowy świata. Został wydany przez brytyjską pocztę 1 maja 1840, do użytku wszedł 6 maja tego samego roku. Był barwy czarnej i posiadał nominał 1 pensa. Z tych powodów nazywany jest Penny Black (czarna jednopensówka).
    Matthias Zurbriggen (ur. 15 maja 1856 w Saas-Fee, (Valais), Szwajcaria – zm. 21 czerwca 1917 w Genewie) – jeden z najwybitniejszych wspinaczy i przewodników górskich dziewiętnastego wieku. Wspinał się w Alpach, Andach, Himalajach, Tienszanie oraz górach Nowej Zelandii, dokonując wielu pierwszych wejść. Jednym z najbardziej spektakularnych było zdobycie najwyższego szczytu Ameryki Południowej i całej południowej półkuli: Aconcagui – dokonane 14 stycznia 1897 roku.
    Pokój w Lunéville 1801 – traktat pokojowy kończący wojnę Republiki Francuskiej ze Świętym Cesarstwem Rzymskim Narodu Niemieckiego. Podpisany 9 lutego 1801 w Lunéville w Lotaryngii.
    II wojna opiumowa – zbrojna interwencja kolonialna Wielkiej Brytanii i Francji w Chinach rządzonych przez dynastię Qing. Trwała cztery lata w dwóch etapach, czasami traktowanych jako dwie odrębne wojny: 1856-1858 i 1859-1860.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.126 sek.