• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • X

    Przeczytaj także...
    Symbol (z gr. σύμβολον) – semantyczny środek stylistyczny, który ma jedno znaczenie dosłowne i nieskończoną liczbę znaczeń ukrytych. Odpowiednik pojęcia postrzegany zmysłowo. Najbardziej ogólnie jest to zastąpienie jednego pojęcia innym, krótszym, bardziej wyrazistym lub najlepiej oddającym jego naturę, albo mniej abstrakcyjnym. Jest to znak odnoszący się do innego systemu znaczeń, niż do tego, do którego bezpośrednio się odnosi. Przykładowo symbol lwa oznacza nie tylko dany gatunek zwierzęcia, lecz często także siłę lub władzę. Symbole są pewnymi znakami umownymi, które w różnych kulturach mogą mieć różne znaczenia - to odróżnia symbol od jednoznacznej alegorii. Znaczenia szczególne to między innymi:Cyrylica – pismo alfabetyczne służące do zapisu języków wschodniosłowiańskich, większości południowosłowiańskich i innych. Nazwa nawiązuje do apostoła Słowian – św. Cyryla, który wspólnie ze św. Metodym, prowadząc misję wielkomorawską wśród Słowian zapisał i wprowadził do liturgii język słowiański. Do zapisu tego języka zostały stworzone dwa alfabety – głagolica i później cyrylica (pismo uproszczone na bazie dużego alfabetu greckiego – majuskuły oraz głagolicy, z której zostały przeniesione niektóre litery).
    Tablica rejestracyjna – tablica zawierająca unikatowy numer (kombinację liter i cyfr), umożliwiający identyfikację każdego pojazdu.
    X x

    X (minuskuła: x) (iks) – dwudziesta czwarta litera alfabetu łacińskiego. Litera x jest obecna w wielu alfabetach narodowych wywodzących się z alfabetu łacińskiego. W rzymskim systemie zapisywania liczb oznacza 10.

    X w języku polskim[ | edytuj kod]

    Występowanie litery x w zapisie języka polskiego reguluje ortografia: w dawnych zapożyczeniach w których oryginalnie było x w pisowni polskiej jest ono zamieniane na ks, rzadziej na gz, na przykład łacińskie słowo textile oznaczające tkaninę lub suknię po długim procesie adaptacji jest współcześnie zapisywane w języku polskim jako tekstylia, podobnie contextus (związek) → kontekst, expeditio (wyprawa) → ekspedycja, luxus (bujny wzrost, rozpusta, zbytek) → luksus, exemplar (odpis, kopia, obraz, wzór) → egzemplarz, examenegzamin. Do XIX wieku litera x była literą alfabetu polskiego na równi z pozostałymi literami, stosowana zarówno w zapożyczeniach, jak i wyrazach rodzimych (np. xięstwo). Do dziś zachowała się w wyrazie xenia, nazwiskach (np. Axentowicz, Axer, Jaxa, Koxowski, Mixtacki, Rexemowski, Xiężopolski) i skrótach (x. = ksiądz, książę). Prócz słów współcześnie zapożyczanych, lub jeszcze nie w pełni zaadaptowanych, w języku polskim litera x jest używana sporadycznie także w innych kontekstach, np. jako symbol lub skrót, na tablicach rejestracyjnych pojazdów i nazwach firm, np. Polimex, Hortex.

    Hortex Holding SA – polskie przedsiębiorstwo zajmujące się produkują mrożonych warzyw i owoców oraz soków i napoi.Ortografia (z gr. ορθο-, ortho- = poprawny, γραφος, grafos = piszący) inaczej pisownia – zbiór zasad i norm regulujących sposób zapisu słów danego języka za pomocą liter alfabetu lub innych symboli. W skład zasad ortograficznych wchodzą również zasady dotyczące interpunkcji, natomiast typografia jest osobnym zagadnieniem.

    Do dziś litera X używana jest także jako wariant pisowni niektórych imion:

  • Xawery (obok: Ksawery) – polskie imię męskie
  • Xymena (obok: Ksymena) – polskie imię żeńskie
  • Nazwę tej litery w języku polskim wymawia się jako [iks].

    W kulturze[ | edytuj kod]

    X stosowana jest jako symbol tego co tajemnicze lub o znaczeniu fundamentalnym. Przykłady:

  • Malcolm X - nazywał się tak, bo twierdził, że rzeczywistym nazwiskiem jest to afrykańskich przodków, którego nie znał.
  • X-men - fikcyjni ludzie o cechach specjalnych
  • Z Archiwum X - serial o śledztwach, w których kluczowe znaczenie ma UFO i zjawiska nadprzyrodzone.
  • tytułowe postaci serialu Atomówki zawdzięczają nadprzyrodzone moce nieznanej substancji o nazwie związek X.
  • w serialu Przygody Speeda Błyskawicy drugoplanową postacią jest Tajemniczy X. Wyścigowiec i agent rządowy o nieznanym nazwisku i twarzy.
  • w serialu Wojownicze Żółwie Ninja Krang, jedna z ważniejszych negatywnych postaci pochodzi z alternatywnej rzeczywistości o nazwie Wymiar X.
  • promieniowanie rentgenowskie w języku angielskim to promienie x. Wilhelm Röntgen nazwał je tak, bo początkowo nie znał jego pochodzenia.
  • Planeta X był tymczasową nazwą Plutona nim zatwierdzono tą ostateczną.
  • Inne reprezentacje litery X[ | edytuj kod]

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • × – znak iloczynu kartezjańskiego
  • taw 𐤕 – litera tāw w alfabecie fenickim
  • X, х – litera cha cyrylicy
  • Χ, χ – litera chi alfabetu greckiego
  • Ξ, ξ – litera ksi alfabetu greckiego
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    Alfabet łaciński, łacinka, alfabet rzymski – alfabet, system znaków służących do zapisu większości języków europejskich oraz wielu innych. Jest najbardziej rozpowszechnionym alfabetem na świecie – posługuje się nim ok. 35% ludzkości. Wywodzi się z systemu służącego do zapisu łaciny.Ksi (st.gr. ξῦ, nw.gr. ξι, pisana Ξξ) – czternasta litera alfabetu greckiego oznaczająca zbitkę spółgłosek "ks". W greckim systemie liczbowym oznaczała liczbę 60.




    Warto wiedzieć że... beta

    X-Men – grupa fikcyjnych postaci (superbohaterów) znana z komiksów wydawanych przez Marvel Comics. Zostali stworzeni przez Stana Lee i Jacka Kirby’ego. Zadebiutowali w X-Men vol. 1 #1 we wrześniu 1963 roku. Z biegiem lat zaczęły pojawiać się komiksy z X w nazwie, seriale animowane oraz filmy fabularne.
    Alfabet fenicki, będący modyfikacją istniejącego wcześniej pisma proto-kananejskiego jest najstarszym zachowanym alfabetem świata. Uważa się, że powstał około 1050 p.n.e., najprawdopodobniej dla potrzeb rozwijającego się handlu. Służył do zapisu fenickiego, języka z grupy północno-semickiej, używanego w starożytności na terenie dzisiejszego Libanu oraz w licznych fenickich koloniach. Zapis ten, poprzez oparte na nim pisma greckie i hebrajskie, dał początek wszystkim alfabetom stosowanym współcześnie na terenie Europy oraz arabskiemu, a nawet dewanagari używanemu obecnie w Indiach.
    Promieniowanie rentgenowskie (promieniowanie rtg, promieniowanie X, promienie X) – rodzaj promieniowania elektromagnetycznego, które jest generowane podczas wyhamowywania elektronów. Długość fali mieści się w zakresie od 10 pm do 10 nm. Zakres promieniowania rentgenowskiego znajduje się pomiędzy nadfioletem i promieniowaniem gamma.
    Xymena Zaniewska-Chwedczuk (ur. 4 czerwca 1927 w Poznaniu, zm. 12 lutego 2016 w Warszawie) – polska projektantka mody, autorka scenografii oraz architektka, uznawana za twórczynię polskiej szkoły scenografii.
    Polimex Mostostal Spółka Akcyjna – polskie przedsiębiorstwo budowlane, generalny wykonawca w zakresie budownictwa przemysłowego, ogólnego i mieszkaniowego. Spółka notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w ramach indeksu mWIG40.
    Przygody Speeda Błyskawicy lub Speed Błyskawica (ang. The New Adventures of Speed Racer, 1993-1994) – amerykański serial animowany stworzony przez studio Murakami-Wolf-Swenson (obecnie Fred Wolf Films Dublin).
    Xenia (łac. xenium, gr. ksenios - gościnny) - w poezji antycznej miniaturowe (przeważnie dwuwersowe) utwory o charakterze żartobliwym lub pochwalnym, dołączane do podarunków ofiarowanych gospodarzowi domu przez gości. Xenie pisał m.in. poeta rzymski Marcjalis. W czasach nowożytnych J.W. Goethe i F. Schiller nadali taką nazwę okolicznościowym epigramatom dotyczącym współczesnego życia literackiego, zabarwionym ironicznie i satyrycznie. Goethe był także autorem xenii typu refleksyjno-filozoficznego. Xenie pojawiają się także w tomiku poetyckim Jarosława Iwaszkiewicza pt. Xenie i elegie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.169 sek.