• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wzmacniacz gitarowy

    Przeczytaj także...
    Przedwzmacniacz (ang. preamplifier, w slangu audio: preamp) – wzmacniacz, którego zadaniem jest wstępne wzmocnienie sygnału elektrycznego, zanim zostanie on skierowany do dalszej obróbki lub wzmocnienia np. przez wzmacniacz mocy.Wzmacniacz lampowy – wzmacniacz, w którym jako elementy czynne (wzmacniające) stosuje się lampy elektronowe. Wzmacniacze lampowe były stosowane powszechnie do końca lat 60. XX w., później zostały w większości wyparte przez nowocześniejsze wzmacniacze tranzystorowe. Obecnie wzmacniacze lampowe są używane do nielicznych zastosowań, takich jak wzmacniacze gitarowe, audiofilskie wzmacniacze elektroakustyczne hi-fi, radary wojskowe, nadajniki radiowe i telewizyjne bardzo dużej mocy, transpondery satelitarne.
    Pogłos (rewerberacja) – zjawisko stopniowego zanikania energii dźwięku po ucichnięciu źródła, związane z występowaniem dużej liczby fal odbitych od powierzchni pomieszczenia. Ucho ludzkie odczuwa pogłos jako przedłużenie dźwięku. Pogłos jest określany ilościowo przez czas pogłosu, czyli ilość sekund potrzebną na spadek energii akustycznej o 60 dB.
    Wzmacniacz gitarowy Mark IV Combo

    Wzmacniacz gitarowy, wzmacniacz instrumentalnywzmacniacz elektroakustyczny przeznaczony do wzmacniania sygnału elektroakustycznego pochodzącego z gitary elektrycznej, akustycznej, a ogólnie jakiegokolwiek instrumentu muzycznego wyposażonego w przetwornik elektroakustyczny. Większość wzmacniaczy gitarowych zawiera dodatkowe układy przetwarzające i modyfikujące dźwięk, jak np. przester i pogłos.

    Przetwornik, pickup, przystawka – przetwornik elektroakustyczny montowany w instrumentach elektrycznych (takich jak: gitara elektryczna, skrzypce elektryczne, organy Hammonda), służący do wychwytywania mechanicznych wibracji strun lub innych wibratorów i konwertowania ich do postaci sygnałów elektrycznych, które następnie mogą być poddane dalszej obróbce i wzmocnieniu.Overdrive – efekt gitarowy, którego działanie polega na ścinaniu wierzchołków sygnału elektrycznego z gitary, dzięki czemu w obwiedni sygnału pojawia się odcinek o stałej amplitudzie (tzn. płaski), czyli tzw. faza podtrzymania w sensie ADSR (od ang. wyrazów: attack – narastanie, decay – opadanie, sustain – podtrzymanie, release – zwolnienie).

    Historia[ | edytuj kod]

    Pierwsze wzmacniacze gitarowe wykorzystywano na początku lat trzydziestych XX w jako narzędzie pomagające gitarzyście przebić się przez orkiestrę jazzową. Do ogólnego użytku wzmacniacze gitarowe weszły w roku 1949, kiedy Leo Fender wypuścił na rynek pierwszą seryjnie produkowaną gitarę elektryczną typu solid body.

    Tranzystor – trójelektrodowy (rzadko czteroelektrodowy) półprzewodnikowy element elektroniczny, posiadający zdolność wzmacniania sygnału elektrycznego. Nazwa urządzenia wywodzi się od słów transkonduktancja (transconductance) z "półprzewodnikowym" przyrostkiem -stor jak w warystor (varistor).Zestaw głośnikowy – zespół głośników umieszczonych w specjalnej obudowie (skrzynce), która pełni funkcję pudła rezonansowego. Zestawy głośnikowe wyposażone są w zwrotnice głośnikowe, dokonujące rozdziału pasma akustycznego na pasma częstotliwości dla poszczególnych głośników.

    Konstrukcja[ | edytuj kod]

    Przykład standardowego wzmacniacza producenta Laboga (głowicy, ang. head) podłączanego do osobnej kolumny głośnikowej.

    Każdy wzmacniacz gitarowy składa się z dwóch stopni: przedwzmacniacza i wzmacniacza mocy. Podstawową funkcją przedwzmacniacza jest zwiększenie poziomu sygnału z przystawek elektroakustycznych gitary, tak by mógł wysterować wzmacniacz mocy. W przedwzmacniaczu odbywa się, wzmocnienie aż do przesterowania, korekta barwy. Pomiędzy przedwzmacniaczem a końcówką mocy znajduje się pętla elementów toru dźwiękowego dająca regulowane efekty dźwiękowe, dotyczy to nowszych, zazwyczaj większych konstrukcji. Wzmacniacz ma zadanie wzmocnić sygnał na tyle, by wysterować podłączone do wzmacniacza głośniki.

    Głośnik – przetwornik elektroakustyczny (odbiornik energii elektrycznej) przekształcający prąd elektryczny w falę akustyczną. Idealny głośnik przekształca zmienny prąd elektryczny o odpowiedniej częstotliwości na falę akustyczną proporcjonalnie i liniowo. Rzeczywisty zakres częstotliwości, w którym głośnik wytwarza falę ciśnienia proporcjonalnie do napięcia (z dopuszczalnym odchyleniem) nazywa się pasmem przenoszenia głośnika.Wzmacniacz elektroakustyczny, wzmacniacz audio – jest to wzmacniacz pracujący w zakresie częstotliwości akustycznych (16 Hz-20 kHz). Wzmacniacz elektroakustyczny służy do wzmacniania sygnałów analogowych pochodzących ze źródeł sygnału elektroakustycznego jak np. gramofon, magnetofon, mikrofon, radioodbiornik, elektrofony, odtwarzacz CD, odtwarzacz MP3. Wzmacniacz taki może być zbudowany z użyciem tranzystorów, lamp elektronowych lub też obu tych rodzajów elementów elektronicznych czynnych. Wyjście wzmacniacza elektroakustycznego obciążone jest zazwyczaj zestawem głośnikowym zwanym często kolumną głośnikową, co ma na celu przetworzenie energii wzmocnionego sygnału elektroakustycznego w fale akustyczne.

    We wzmacniaczach typu combo trzecim elementem jest głośnik.

    Wzmacniacz lampowy[ | edytuj kod]

    Lampowy wzmacniacz gitarowy combo Trace Elliot Bonneville – widok od tyłu. Widocznych jest sześć małych lamp w kubkach ekranujących (obwód przedwzmacniacza), dwie duże lampy (obwód wzmacniacza) i dwa transformatory – zasilający i głośnikowy.

    We wzmacniaczach lampowych zarówno w przedwzmacniaczu jak i w wzmacniaczu mocy wykorzystuje się lampy elektronowe.

    Laboga - polskie przedsiębiorstwo wytwarzające wzmacniacze gitarowe, kable instrumentalne oraz kolumny głośnikowe. Firma powstała z inicjatywy Adama Labogi, który początkowo wykonywał wzmacniacze na zamówienie. W 1973 roku na zamówienie Achima Rzychonia, gitarzysty grupy Niebiesko-Czarni, wykonał lampowy wzmacniacz 100W pod nazwą Diamondsound.Gitara elektryczna – gitara, w której drgania stalowej struny umieszczonej w polu magnetycznym są przekształcane w zmiany napięcia elektrycznego za pomocą przetwornika elektromagnetycznego.

    Wzmacniacz tranzystorowy[ | edytuj kod]

    We wzmacniaczach tranzystorowych przedwzmacniacz i wzmacniacz mocy oparte są wyłącznie na tranzystorach. Początek ery wzmacniaczy tranzystorowych to lata 50 XX w., późniejszy okres (do lat 80 XX w.) to czas walki pomiędzy odchodzącymi do lamusa lampami elektronowymi a tranzystorami.

    Wzmacniacz mocy – wzmacniacz, który dostarcza do obciążenia wymaganą dużą moc wyjściową. Zazwyczaj określenie wzmacniacz mocy odnosi się do zastosowań w elektroakustyce. Sygnał elektroakustyczny jest wzmacniany napięciowo najpierw w przedwzmacniaczu, natomiast wzmacniacz mocy jest końcowym ogniwem toru wzmacniającego i podłączony jest do obciążenia np. zestawu głośnikowego.Transformator (z łac. transformare – przekształcać) – maszyna elektryczna służąca do przenoszenia energii elektrycznej prądu przemiennego drogą indukcji z jednego obwodu elektrycznego do drugiego, z zachowaniem pierwotnej częstotliwości. Zwykle zmieniane jest równocześnie napięcie elektryczne (wyjątek stanowi transformator separacyjny, w którym napięcie nie ulega zmianie).

    Wzmacniacze tranzystorowe mogą być wykonane przy wykorzystaniu elementów dyskretnych (osobnych tranzystorów) bądź z użyciem przeznaczonych do tego celu układu scalonego. Technika dyskretna jest bardziej pracochłonna, pozwala jednak na uzyskanie niepowtarzalnych rezultatów i umożliwia szersze i bardziej szczegółowe kształtowanie brzmienia.

    Clarence Leonidas Fender (ur. 10 sierpnia 1909, zm. 21 marca 1991 roku) - Amerykanin, założyciel firmy Fender (Fender Electric Instrument Manufacturing Company), Music Man i G&L Musical Instruments. W 1992 został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.Combo (ang. combined – połączony) – potoczna nazwa urządzenia elektrycznego, elektronicznego lub komputerowego łączącego w sobie różne funkcje np. telewizora i magnetowidu lub nagrywarki CD-RW i czytnika płyt DVD.

    Wzmacniacz hybrydowy[ | edytuj kod]

    Ma mieszaną konstrukcję przedwzmacniacz i wzmacniacz mocy. Najczęściej spotykanym rozwiązaniem (tzw. hybryda standardowa) jest lampowy przedwzmacniacz i tranzystorowy wzmacniacz mocy, co pozwala uzyskać bardzo dużą moc muzyczną i stosunkowo niewielki ciężar urządzenia. W przypadku wzmacniaczy basowych, hybrydy stosuje się na porządku dziennym.

    Układ scalony (ang. integrated circuit, chip, potocznie po polsku kość) – zminiaturyzowany układ elektroniczny zawierający w swym wnętrzu od kilku do setek milionów podstawowych elementów elektronicznych, takich jak tranzystor, dioda półprzewodnikowa, opornik i kondensator.Transformator głośnikowy – transformator dopasowujący impedancję głośnika (z reguły niską) do impedancji obwodów wyjściowych wzmacniacza elektroakustycznego (zazwyczaj wysokiej). Powszechnie stosowany we wzmacniaczach lampowych.

    Rzadko spotykanym rozwiązaniem, jest zastosowanie tranzystorowego przedwzmacniacza i lampowego wzmacniacza mocy (tzw. hybryda odwrotna). Rozwiązanie to ma wielu zwolenników z uwagi na to, że lampowy wzmacniacz mocy ociepla brzmienie. Odwrotne hybrydy zaprzestano produkować w latach osiemdziesiątych XX w..

    Lampa elektronowa – element elektroniczny składający się z elektrod umieszczonych w bańce z wypompowanym powietrzem (lampa próżniowa) lub gazem pod niewielkim ciśnieniem (lampa gazowana), w którym wykorzystuje się wiązki elektronów lub jonów poruszające się między elektrodami lampy i sterowane elektrycznie elektrodami. Może służyć miedzy innymi do wzmacniania, generacji i przekształcania sygnałów elektrycznych.Element dyskretny - nazwa pojedynczych podstawowych elementów elektronicznych, takich jak rezystory, kondensatory, diody, lampy elektronowe, tranzystory, tyrystory itp., umieszczonych w obudowie i posiadających wyprowadzenia tj. kontakty elektryczne przystosowane do montażu przewlekanego, powierzchniowego lub montażu innego rodzaju.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Michael Ross: Getting Great Guitar Sounds – A Non-Technical Approach to Shaping Your Personal Sound. Wyd. 2. Milwaukee: Hal Leonard Corporation, 1998, s. 30. ISBN 0-7935-9140-6.

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Opis wzmacniacza gitarowego lampowego na stronie „Fonaru”



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.019 sek.