• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wzmacniacz gitarowy

    Przeczytaj także...
    Przedwzmacniacz (ang. preamplifier, w slangu audio: preamp) – wzmacniacz, którego zadaniem jest wstępne wzmocnienie sygnału elektrycznego, zanim zostanie on skierowany do dalszej obróbki lub wzmocnienia np. przez wzmacniacz mocy. Pogłos (rewerberacja) – zjawisko stopniowego zanikania energii dźwięku po ucichnięciu źródła, związane z występowaniem dużej liczby fal odbitych od powierzchni pomieszczenia. Ucho ludzkie odczuwa pogłos jako przedłużenie dźwięku. Pogłos jest określany ilościowo przez czas pogłosu, czyli ilość sekund potrzebną na spadek energii akustycznej o 60 dB.
    Overdrive – efekt gitarowy, którego działanie polega na ścinaniu wierzchołków sygnału elektrycznego z gitary, dzięki czemu w obwiedni sygnału pojawia się odcinek o stałej amplitudzie (tzn. płaski), czyli tzw. faza podtrzymania w sensie ADSR (od ang. wyrazów: attack – narastanie, decay – opadanie, sustain – podtrzymanie, release – zwolnienie).
    Combo (wzmacniacz i kolumna w jednej paczce) firmy Mesa Boogie Mark IV Combo

    Wzmacniacz gitarowywzmacniacz przeznaczony do wzmacniania sygnału pochodzącego z gitary elektrycznej lub akustycznej. Większość wzmacniaczy gitarowych zawiera dodatkowe układy przetwarzające i modyfikujące dźwięk, jak np. overdrive (zwany potocznie przesterem) i reverb (zwany pogłosem).

    Tranzystor – trójelektrodowy (rzadko czteroelektrodowy) półprzewodnikowy element elektroniczny, posiadający zdolność wzmacniania sygnału elektrycznego. Nazwa urządzenia wywodzi się od słów transkonduktancja (transconductance) z "półprzewodnikowym" przyrostkiem -stor jak w warystor (varistor).Głośnik – przetwornik elektroakustyczny (odbiornik energii elektrycznej) przekształcający prąd elektryczny w falę akustyczną. Idealny głośnik przekształca zmienny prąd elektryczny o odpowiedniej częstotliwości na falę akustyczną proporcjonalnie i liniowo. Rzeczywisty zakres częstotliwości, w którym głośnik wytwarza falę ciśnienia proporcjonalnie do napięcia (z dopuszczalnym odchyleniem) nazywa się pasmem przenoszenia głośnika.

    Historia[]

    Pierwsze wzmacniacze gitarowe wykorzystywano na początku lat trzydziestych jako narzędzie pomagające gitarzyście 'przebić się' przez orkiestrę jazzową. Do ogólnego użytku wzmacniacze te weszły w roku 1949, kiedy Leo Fender wypuścił na rynek pierwszą seryjnie produkowaną gitarę elektryczną typu solid body.

    Gitara elektryczna – gitara, w której drgania stalowej struny umieszczonej w polu magnetycznym są przekształcane w zmiany napięcia elektrycznego za pomocą przetwornika elektromagnetycznego.Wzmacniacz – układ elektroniczny, którego zadaniem jest wytworzenie na wyjściu sygnału analogowego, będącego wzmocnionym sygnałem wejściowym, kosztem zużycia energii pobieranej ze źródła prądu.

    Konstrukcja[]

    Przykład standardowego wzmacniacza (head) podłączanego do osobnej kolumny.

    Każdy wzmacniacz gitarowy składa się z dwóch stopni (ang. amplifier stage): przedwzmacniacza i wzmacniacza mocy. Podstawową funkcją przedwzmacniacza jest zwiększenie poziomu sygnału z przystawek gitary, tak by mógł wysterować wzmacniacz mocy. W przedwzmacniaczu odbywa się także kształtowanie barwy dźwięku, przesterowanie i dodawanie efektów (patrz pętla efektów). Wzmacniacz mocy ma za zadanie wzmocnienie sygnału na tyle, by wysterować podłączone do wzmacniacza głośniki.

    Wzmacniacz mocy – wzmacniacz, który dostarcza do obciążenia wymaganą dużą moc wyjściową. Zazwyczaj określenie wzmacniacz mocy odnosi się do zastosowań w elektroakustyce. Sygnał elektroakustyczny jest wzmacniany napięciowo najpierw w przedwzmacniaczu, natomiast wzmacniacz mocy jest końcowym ogniwem toru wzmacniającego i podłączony jest do obciążenia np. zestawu głośnikowego.Transformator (z łac. transformare – przekształcać) – maszyna elektryczna służąca do przenoszenia energii elektrycznej prądu przemiennego drogą indukcji z jednego obwodu elektrycznego do drugiego, z zachowaniem pierwotnej częstotliwości. Zwykle zmieniane jest równocześnie napięcie elektryczne (wyjątek stanowi transformator separacyjny, w którym napięcie nie ulega zmianie).

    We wzmacniaczach typu combo trzecim elementem jest głośnik.

    Wzmacniacz lampowy[]

    Lampowy wzmacniacz gitarowy combo Trace Elliot Bonneville – widok od tyłu. Widocznych jest sześć małych lamp w kubkach ekranujących (obwód przedwzmacniacza), dwie duże lampy (obwód wzmacniacza) i dwa transformatory – zasilający i głośnikowy.

    We wzmacniaczach lampowych zarówno w przedwzmacniaczu jak i w wzmacniaczu mocy wykorzystuje się lampy elektronowe.

    Clarence Leonidas Fender (ur. 10 sierpnia 1909, zm. 21 marca 1991 roku) - Amerykanin, założyciel firmy Fender (Fender Electric Instrument Manufacturing Company), Music Man i G&L Musical Instruments. W 1992 został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame.Combo (ang. combined – połączony) – potoczna nazwa urządzenia elektrycznego, elektronicznego lub komputerowego łączącego w sobie różne funkcje np. telewizora i magnetowidu lub nagrywarki CD-RW i czytnika płyt DVD.

    Wzmacniacz tranzystorowy[]

    We wzmacniaczach tranzystorowych przedwzmacniacz i wzmacniacz mocy oparte są wyłącznie na tranzystorach. Początek ery wzmacniaczy tranzystorowych to lata 50., późniejszy okres (do lat 80.) to czas walki pomiędzy odchodzącymi do lamusa lampami a nowymi tranzystorami.

    Układ scalony (ang. integrated circuit, chip, potocznie po polsku kość) – zminiaturyzowany układ elektroniczny zawierający w swym wnętrzu od kilku do setek milionów podstawowych elementów elektronicznych, takich jak tranzystor, dioda półprzewodnikowa, opornik i kondensator.Transformator głośnikowy – transformator dopasowujący impedancję głośnika (z reguły niską) do impedancji obwodów wyjściowych wzmacniacza elektroakustycznego (zazwyczaj wysokiej). Powszechnie stosowany we wzmacniaczach lampowych.

    Wzmacniacze tranzystorowe mogą być wykonane przy wykorzystaniu elementów dyskretnych (osobnych tranzystorów) bądź z użyciem przeznaczonych do tego celu układu scalonego. Technika dyskretna jest bardziej pracochłonna, pozwala jednak na uzyskanie niepowtarzalnych rezultatów i umożliwia szersze i bardziej szczegółowe kształtowanie brzmienia.

    Lampa elektronowa – element elektroniczny składający się z elektrod umieszczonych w bańce z wypompowanym powietrzem (lampa próżniowa) lub gazem pod niewielkim ciśnieniem (lampa gazowana), w którym wykorzystuje się wiązki elektronów lub jonów poruszające się między elektrodami lampy i sterowane elektrycznie elektrodami. Może służyć miedzy innymi do wzmacniania, generacji i przekształcania sygnałów elektrycznych.Element dyskretny - nazwa pojedynczych podstawowych elementów elektronicznych, takich jak rezystory, kondensatory, diody, lampy elektronowe, tranzystory, tyrystory itp., umieszczonych w obudowie i posiadających wyprowadzenia tj. kontakty elektryczne przystosowane do montażu przewlekanego, powierzchniowego lub montażu innego rodzaju.

    Wzmacniacz hybrydowy[]

    Ma mieszaną konstrukcję preampu i wzmacniacz mocy. Najczęściej spotykanym rozwiązaniem (tzw. hybryda standardowa) jest przedwzmacniacz oparty na lampie i tranzystorowy wzmacniacz mocy, co pozwala uzyskać bardzo dużą moc muzyczną i stosunkowo niewielki ciężar urządzenia. W przypadku wzmacniaczy basowych, hybrydy stosuje się na porządku dziennym.

    Mesa Boogie - firma zajmująca się produkowaniem wzmacniaczy oraz kolumn gitarowych i basowych. Od ponad 30 lat produkuje wzmacniacze ręcznie wykonywane w Stanach Zjednoczonych.Pętla efektów to szeregowy "łańcuch" połączonych efektów do zmiany brzmienia dźwięku. Gitarzyści jednak rzadko używają tego określenia w tym znaczeniu, a stosują skrót myślowy i przez pętlę efektów rozumieją cechę wzmacniacza gitarowego, która umożliwia włączanie efektów między wyjście SEND przedwzmacniacza (preampu), a wejście RETURN wzmacniacza mocy. Takie rozwiązanie stosuje się zwykle we wzmacniaczach gitarowych wyższej klasy, bo tylko one mają na tyle dobry przedwzmacniacz, że warto najpierw w nim wzmocnić słaby sygnał z gitary i dopiero wtedy poddawać go dalszej obróbce. Zapewnia to korzystny stosunek sygnału do szumu. Często też przedwzmacniacz pełni rolę przesteru i wtedy jedynie "pętla efektów" umożliwia wpięcie efektów modulacyjnych (np. chorus) po przesterze.

    Rzadko spotykanym rozwiązaniem, jest zastosowanie tranzystorowego przedwzmacniacza i lampowego wzmacniacza mocy (tzw. hybryda odwrotna). Rozwiązanie to ma wielu zwolenników z uwagi na to, że lampowy wzmacniacz mocy "ociepla" brzmienie. Odwrotne hybrydy zaprzestano produkować w latach osiemdziesiątych.

    Przypisy

    1. Michael Ross: Getting Great Guitar Sounds – A Non-Technical Approach to Shaping Your Personal Sound. Wyd. 2. Milwaukee: Hal Leonard Corporation, 1998, s. 30. ISBN 0-7935-9140-6.

    Linki zewnętrzne[]

  • Opis wzmacniacza gitarowego lampowego na stronie „Fonaru”



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.024 sek.