• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wzmacniacz

    Przeczytaj także...
    Wzmacniacz sterowany napięciem (ang. Voltage Controlled Amplifier, VCA) – wzmacniacz o zmiennym współczynniku wzmocnienia, zależnym od wartości napięcia podanego na wejście sterujące wzmocnieniem. Wzmacniacz VCA posiada z reguły co najmniej dwa wejścia (jedno sygnałowe i jedno sterujące) oraz jedno wyjście (sygnałowe). Wzmacniacz VCA jest urządzeniem analogowym. W rozwiązaniach cyfrowych funkcję tego wzmacniacza realizuje zwykła operacja mnożenia.Wzmocnienie prądowe – parametr charakteryzujący wzmacniacze, oznaczany jako K i {displaystyle K_{i}} . Wzmocnienie prądowe jest to stosunek prądu wyjściowego do prądu wejściowego układu:
    Układ Sziklaiego – układ wzmacniacza oparty na tranzystorach bipolarnych o bardzo dużym wzmocnieniu, podobny do układu Darlingtona, w którym zastosowane są jednak tranzystory o przeciwstawnej (komplementarnej) polaryzacji, tzn. np. pierwszy z nich (na rysunku obok sterujący, oznaczony Q1) jest n-p-n, a drugi p-n-p. Emiter pierwszego tranzystora połączony jest z kolektorem drugiego, natomiast kolektor pierwszego tranzystora steruje wprost bazą drugiego. Całość w układzie jak na rysunku obok zachowuje się jak pojedynczy tranzystor n-p-n o znacznym wzmocnieniu. Wynikowy tranzystor Sziklaiego swój kolektor ma tam, gdzie jest emiter tranzystora Q2.
    Przykładowy schemat jednostopniowego wzmacniacza tranzystorowego.
    Przykładowy schemat jednostopniowego wzmacniacza lampowego.

    Wzmacniacz (elektroniczny) – układ elektroniczny, którego zadaniem jest wytworzenie na wyjściu wzmocnionego wejściowego sygnału elektrycznego, kosztem energii pobieranej ze źródła prądu. Wzmacniacz zbudowany jest w oparciu o elementy elektroniczne czynne i bierne i zwykle posiada obwód ujemnego sprzężenia zwrotnego.

    Wzmacniacz różnicowy – wzmacniacz, którego napięcie wyjściowe jest zależne od różnicy napięć między wejściami wzmacniacza. W najprostszej wersji składa się z dwóch tranzystorów sprzężonych ze sobą za pośrednictwem rezystora Re. Rezystor ten stabilizuje punkty pracy obu tranzystorów i wymusza prąd Ie płynącego we wspólnym obwodzie, który jest równy sumie prądów obu tranzystorów. Przy dużej rezystancji Re prąd Ie nie zależy od natężeń prądów na wejściach.Wzmacniacz lampowy – wzmacniacz, w którym jako elementy czynne (wzmacniające) stosuje się lampy elektronowe. Wzmacniacze lampowe były stosowane powszechnie do końca lat 60. XX w., później zostały w większości wyparte przez nowocześniejsze wzmacniacze tranzystorowe. Obecnie wzmacniacze lampowe są używane do nielicznych zastosowań, takich jak wzmacniacze gitarowe, audiofilskie wzmacniacze elektroakustyczne hi-fi, radary wojskowe, nadajniki radiowe i telewizyjne bardzo dużej mocy, transpondery satelitarne.

    Najważniejsze parametry elektryczne[ | edytuj kod]

  • współczynnik wzmocnienia prądowego,
  • współczynnik wzmocnienia napięciowego,
  • rezystancja (impedancja) wejściowa – określa jak bardzo wzmacniacz obciąża źródło sygnału (im wyższa, tym lepiej),
  • rezystancja (impedancja) wyjściowa – określa straty energii w postaci ciepła wydzielonego w obwodach wzmacniacza (im niższa, tym lepiej),
  • pasmo przenoszonych częstotliwości,
  • stosunek sygnału do szumu.
  • Rodzaje wzmacniaczy[ | edytuj kod]

    Z uwagi na układ stopnia wzmacniającego:

    Częstotliwość (częstość) – wielkość fizyczna określająca liczbę cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu. W układzie SI jednostką częstotliwości jest herc (Hz). Częstotliwość 1 herca odpowiada występowaniu jednego zdarzenia (cyklu) w ciągu 1 sekundy. Najczęściej rozważa się częstotliwość w ruchu obrotowym, częstotliwość drgań, napięcia, fali.Wydawnictwa Komunikacji i Łączności Sp. z o.o. (w skrócie WKŁ) – polskie wydawnictwo, publikujące głównie z zakresu tematyki motoryzacji, elektroniki, telekomunikacji, drogownictwa i lotnictwa. Siedziba firmy i księgarnia firmowa znajduje się w Warszawie na Mokotowie przy ul. Kazimierzowskiej 52.
  • wzmacniacz różnicowy – układ z dwoma wejściami: odwracającym i nieodwracającym, stosowany we wzmacniaczu operacyjnym,
  • kaskodowy – układ ograniczający niekorzystny efekt Millera,
  • komplementarny (przeciwstawny, przeciwsobny) – typowy układ wyjściowy wzmacniacza mocy,
  • układ Darlingtona, układ Sziklaiego – układy o wysokim współczynniku wzmocnienia prądowego ("super-β").
  • Ze uwagi na wykorzystane do budowy wzmacniacza elementy czynne:

    Efekt Millera – zjawisko w elektronice powodowane pojemnością wejściową układu wzmacniacza, wraz ze wzrostem częstotliwości wzmacnianego sygnału, wskutek czego zmniejsza się wzmocnienie prądowe wzmacniacza. Chociaż Efekt Millera odnosi się do pojemności, każda impedancja włączona pomiędzy wejście a inny węzeł może ulec zwielokrotnieniu.Wydawnictwa Naukowo-Techniczne (WNT) – polskie wydawnictwo założone w 1949 z siedzibą w Warszawie, do 1961 działało pod firmą Państwowe Wydawnictwa Techniczne.
  • wzmacniacz lampowy – historycznie pierwsza konstrukcja wzmacniacza elektronicznego,
  • wzmacniacz tranzystorowy.
  • Biorąc pod uwagę pasmo przenoszenia można wyróżnić:

  • wzmacniacz selektywny (pośredniej częstotliwości, p.cz.)
  • wzmacniacz szerokopasmowy (wielkiej częstotliwości, w.cz.)
  • wzmacniacz elektroakustyczny (małej częstotliwości, m.cz.)
  • Biorąc pod uwagę dedykowane zastosowanie wzmacniacza można wyróżnić m.in.:

  • wzmacniacz antenowy
  • wzmacniacz gitarowy
  • wzmacniacz gramofonowy
  • wzmacniacz mikrofonowy
  • wzmacniacz słuchawkowy
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • wzmacniacz impulsowy
  • wzmacniacz sterowany napięciem
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Georgij S. Cykin: Wzmacniacze elektroniczne. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1970.
  • U. Tietze, Ch. Schenk: Układy półprzewodnikowe. Warszawa: Wydawnictwa Naukowo-Techniczne, 1996. ISBN 83-204-1994-8.
  • Kaskoda – nazwa lampowej lub tranzystorowej konfiguracji wzmacniaczy dwustopniowych, w których stopień pierwszy pracuje w układzie wspólnej katody (dla układów tranzystorowych bipolarnych wspólnego emitera, dla tranzystorów polowych wspólnego źródła), a drugi w układzie wspólnej siatki (w układach tranzystorowych odpowiednio: wspólnej bazy lub wspólnej bramki).Sprzężenie zwrotne ujemne - z cybernetycznego punktu widzenia stanowi fundamentalny mechanizm samoregulacyjny, zachodzi gdy informacja o rozbieżność pomiędzy wartością faktyczną i referencyjną parametru układu wykorzystywana jest do zniwelowania tej różnicy. Ogólny wysoki poziom ujemnego sprzężenia zwrotnego sprzyja stabilności układu.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Obwód elektryczny – układ elementów tworzących drogę zamkniętą dla prądu elektrycznego. Obwód elektryczny tworzą: źródła prądowe i napięciowe, przewody elektryczne, wyłączniki oraz odbiornik. Odwzorowaniem graficznym obwodu jest schemat.
    Wzmocnienie lub współczynnik wzmocnienia w elektronice, jest to stosunek amplitud lub mocy sygnału analogowego wyjściowego do sygnału wejściowego określony dla danego układu elektronicznego, zazwyczaj wzmacniacza. Wzmocnienie może być również definiowane jako logarytm dziesiętny (rzadziej naturalny) z tego stosunku. Można mieć do czynienia ze wzmocnieniem mocy, napięcia lub natężenia prądu elektrycznego.
    Wzmacniacz selektywny – wzmacniacz pracujący w ściśle określonym paśmie częstotliwości przy jednoczesnym dużym tłumieniu sygnałów poza pasmem.
    Stosunek sygnału do szumu (SNR, ang. signal-to-noise ratio) – stosunek sygnału (użytecznego) do szumu we wszelkich urządzeniach elektronicznych oraz w telekomunikacji analogowej i cyfrowej. Określa wartość (wyrażoną najczęściej w dB) mocy sygnału użytecznego w zadanym paśmie częstotliwościowym do mocy szumów w tym samym paśmie częstotliwościowym.
    Wzmacniacz gitarowy – wzmacniacz przeznaczony do wzmacniania sygnału pochodzącego z gitary elektrycznej lub akustycznej. Większość wzmacniaczy gitarowych zawiera dodatkowe układy przetwarzające i modyfikujące dźwięk, jak np. overdrive (zwany potocznie przesterem) i reverb (zwany pogłosem).
    Wzmacniacz tranzystorowy jest rodzajem wzmacniacza, w którym jako elementy czynne (wzmacniające) stosuje się tranzystory. Wzmacniacze tego rodzaju są od lat 60. XX w. powszechnie stosowane pod postacią wzmacniaczy różnicowych, operacyjnych, selektywnych, szerokopasmowych, elektroakustycznych, mocy, itp.. Wyróżnia się trzy podstawowe układy wzmacniaczy z użyciem tranzystorów bipolarnych: układ ze wspólnym emiterem, wspólnym kolektorem i wspólną bazą, a dla tranzystorów polowych odpowiednio: układ ze wspólnym źródłem, wspólnym drenem i wspólną bramką.
    Częstotliwość pośrednia (p.cz., ang. Intermediate frequency, IF) – w odbiornikach superheterodynowych to częstotliwość uzyskana ze zmieszania (zdudnienia) sygnału wysokiej częstotliwości (w.cz.) z anteny odbiornika z częstotliwością drgań generatora – heterodyny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.025 sek.