• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wzajemna zrozumiałość języków

    Przeczytaj także...
    Dialekt (stgr. διάλεκτος dialektos – "rozmowa, sposób mówienia") – regionalna odmiana języka, odznaczająca się swoistymi cechami fonetycznymi, leksykalnymi itp.Język duński (duń. dansk, det danske sprog) - język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Posługuje się nim około 5,2 mln mówiących, głównie w Danii i Szlezwiku-Holsztynie w północnych Niemczech (ok. 50 tys. osób). Duński w charakterze języka urzędowego używany jest w Danii a także na Wyspach Owczych. W Islandii, która aż do 1944 r. była posiadłością Danii, duński jest nauczany jako jeden z głównych języków obcych, obok angielskiego, norweskiego i szwedzkiego.
    Koiné – w językoznawstwie język lub dialekt wykształcony w wyniku kontaktów między dwoma wzajemnie zrozumiałymi językami lub wariantami tego samego języka. Ponieważ użytkownicy obu języków rozumieli się wzajemnie jeszcze przed rozpoczęciem procesu, nie jest on tak gwałtowny, jak powstawanie pidżynów.

    Wzajemna zrozumiałość języków (ang. mutual intelligibility) – pojęcie z zakresu językoznawstwa oznaczające taką bliskość różnych języków, że mówiący nimi mogą się porozumieć bez dodatkowej nauki ani żadnego dodatkowego wysiłku. Jest to jedno z kryterium do oceny odrębności języka lub uznania go za dialekt. Wzajemne zrozumienie może być asymetryczne, kiedy reprezentant jednego z języków rozumie partnera bardziej niż drugi. Wzajemna zrozumiałość posiada również kryterium czasowe, wraz z rozwojem języki oddalają się od siebie lub przybliżają, np. duński i norweski przestały być wzajemnie zrozumiałe już na początku XIX w.

    Językoznawstwo (lingwistyka) – dział nauk humanistycznych badających istotę, budowę i rozwój języka. Specjalista w zakresie językoznawstwa to językoznawca lub lingwista. Wyróżnia się lingwistykę teoretyczną i stosowaną.Język norweski (norw. norsk språk, norsk) – język z grupy skandynawskiej języków germańskich. Jako że do tej pory nie wyodrębnił się jeden standard wymowy, każdy dialekt ma status oficjalny. Językiem norweskim posługuje się około 4,2 mln mówiących, z tego 3,5 mln do zapisu używa odmiany bokmål, a 700 tys. odmiany nynorsk. Norweski jest językiem urzędowym Norwegii.

    Kryteria wzajemnej zrozumiałości[]

    Wzajemna zrozumiałość języków może odbywać się na różnych poziomach, od najprostszych elementów bez samodzielnego znaczenia, takich jak fonemy lub dźwięki, elementów posiadających znaczenie, np. morfemy i słowa, aż po poziom zdań i tekstów ciągłych. Miarą zrozumiałości jest współczynnik procentowy jednostek zrozumiałych do wszystkich prezentowanych, w skali od zera do stu. Testy wzajemnej zrozumiałości dzieli się na testy funkcjonalne (badające zrozumienie) oraz testy oceny/opinii (badające odczucia).

    Fonem – według tradycyjnych teorii fonologicznych, najmniejsza jednostka mowy rozróżnialna dla użytkowników danego języka. Może mieć kilka reprezentacji dźwiękowych (alofonów), występujących w różnych kontekstach lub też zamiennie.Morfem to najmniejsza grupa fonemów, która niesie ze sobą określone znaczenie, której nie można więc podzielić na mniejsze jednostki znaczeniowe. Jest elementarną jednostką morfologii, jednym z uniwersaliów językowych.

    Różnice a wzajemne zrozumienie[]

    Badacze języków skandynawskich wskazują, że mimo istnienia niekiedy dużych różnic morfologicznych i składniowych między tymi językami, nie mają one większego wpływu na wzajemne zrozumienie. Bierze się to stąd, że obok istnienia czynników przeszkadzających w zrozumieniu inne wpływają na jego poprawę. I tak w przypadku języków norweskiego i duńskiego czynnikiem negatywnym jest wymowa, czynnikiem pozytywnym - podobieństwa słownikowe. Dla odmiany w przypadku języków szwedzkiego i norweskiego czynnikiem hamującym zrozumienie są różnice leksykalne, ułatwiającym zaś - podobieństwa fonetyczne. W przypadku języków szwedzkiego i duńskiego wszystkie wymienione wyżej czynniki utrudniają zrozumienie.

    Języki skandynawskie (języki nordyckie, nordyjskie, północnogermańskie) – północna grupa języków germańskich, którymi posługuje się blisko 18 mln mówiących, zamieszkujących Europę Północną, konkretnie takie kraje jak: Szwecja, Dania, Norwegia, Islandia oraz Wyspy Owcze.Norweski konflikt językowy (norw. målstriden, språkstriden lub sprogstriden) – długotrwały i wciąż istniejący konflikt związany z występowaniem dwóch standardów literackich języka norweskiego: bokmål i nynorsk. Od XVI do roku 1814 językiem urzędowym na terenie Norwegii był duński, co wynikało bezpośrednio z duńskiego panowania na terytorium Norwegii. W rezultacie język norweski nie rozwijał się w sposób skoordynowany i stał się przedmiotem walki różnych frakcji domagających się wpływów własnych dialektów i odmian. Konflikty występowały w dziedzinie ortografii, standaryzacji, a także polityki, kultury i literatury.

    Przypisy

    1. Charlotte Gooskens: The Contribution of Linguistic Factors to the Intelligibility of Closely Related Languages (ang.). [dostęp 2011-10-30].
    2. What is Mutual Intelligibility and Who Has It?. [dostęp 2011-10-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-04-25)].
    3. C. Tang: Mutual Intelligibility of Chinese dialects. [dostęp 2011-10-30].
    4. Stephen Barbour,Cathie Carmichael: Language and nationalism in Europe (ang.). [dostęp 2011-10-30].

    Zobacz też[]

  • Norweski konflikt językowy
  • Koine (językoznawstwo)
  • Dialekt



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.023 sek.