• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wyzwolenie w hinduizmie



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Madhwa Anandatirtha (dewanagari मध्वाचार्य, transliteracja madhvācārya, transkrypcja Madhwaćarja , (ur. 1238 w Padźaka k. Udupi, zm. 1318) – średniowieczny wisznuicki (hinduizm) święty i kaznodzieja słynący jako nieprzejednany przeciwnik monistycznej filozofii Śankary.Sampradaja ( ang. Sampradaya ) (inaczej parampara) - w hinduizmie linia religijnego przekazu oraz sukcesja ("łańcuch") nauczycieli i uczniów ustanowiona w celu przekazywania tradycji sanatanadharmy. Uczeń staje się członkiem samprai poprzez przyjęcie od guru święceń inicjacyjnych diksza.
    Proces osiągania wyzwolenia[ | edytuj kod]

    Wyzwolenie natychmiastowe i stopniowe[ | edytuj kod]

    Najogólniejszy podział sposobów osiągnięcia wyzwolenia (mukti), wskazuje na dwie możliwości:

    1. sadjamukti – ścieżka bezpośrednia, prowadząca do bezpośredniego wyzwolenia
    2. kramamukti – ścieżka stopniowa, prowadząca ku ostatecznemu celowi poprzez kolejne etapy.

    Dzieło Bryhatkhećariprakaśa Ballala, będące komentarzem do tekstu Khećariwidja, nazywa te dwie możliwości jako:

    1. kewalamukti (odnośnie do nagłego zdarzenia)
    2. kramamukti (odnośnie do wyzwolenia przebiegającego stopniowo).

    Etapowanie w systemach saguna[ | edytuj kod]

    W systemach saguna dążących do realizacji wyzwolenia poprzez osobowego Boga, gdzie Najwyższa Istota to Iśwara lub forma sagunabrahmana, ma miejsce proces stopniowy.

    Powszechna encyklopedia filozofii (Pef) – encyklopedia specjalistyczna wydana w dziewięciu tomach w latach 2000–2009 w Lublinie przez Polskie Towarzystwo Tomasza z Akwinu.Joga (sanskryt योग) – jeden z sześciu ortodoksyjnych (tzn. uznających autorytet Wed) systemów filozofii indyjskiej, zajmujący się związkami pomiędzy ciałem a umysłem (świadomością i duchem). Oznacza to, że poprzez odpowiedni trening ciała (w tym ascezę), dyscyplinę duchową (medytację) i przestrzeganie zasad etycznych, deklaruje ona możliwość przezwyciężenia prawa karmana i wyzwolenia praktykującego z kręgu wcieleń (sansara).
  • Cztery etapy wyzwolenia wyznawców Śiwy wymienia Śankara w hymnie Fala szczęścia Śiwy.
  • Pięciostopniowy proces wyzwolenia:
    1. saryszti,
    2. salokja,
    3. samipja,
    4. sarupja,
    5. sajudźja

    według tradycji Śriwidja przedstawia Adi Śankara w hymnie Fala Piękna (Saundaryalahari). Etap ostatni, nieustającego nieprzemijającego szczęścia wyzwolenia osiąga wielbiciel, który dotarłszy drogą suszumnanadi do sahasrary, zrealizował tam stan kaiwalji (jedyność), wobec rezydujących w tej ćakrze, pozostających w unifikacji Śiwy i Śakti.

    Dźńana (sanskryt ज्ञान ) Poznanie teoretyczne, wiedza świecka i religijna, transcendentalnego typu - wgląd w naturę rzeczywistości. Jest to jedna z najcenniejszych jakości, jakie można zdobyć - zarówno w ujęciu filozofii hinduistycznej, jak i buddyjskiej. Słowo to wchodzi w skład wielu terminów religijnych i filozoficznych, tytułów i imion.Brahman (sanskryt ब्राह्मण) – w filozofii indyjskiej i hinduizmie bezosobowy aspekt Absolutu posiadający w pełni cechę wieczności (sat).
  • Jogasutry – opisują stopniową drogę jogi, jako osiąganie kolejnych rodzajów samadhi
  • Metody[ | edytuj kod]

    Stosownie do nauk doktrynalnych danej tradycji duchowej (sampradaja) lub świętego, możliwe jest osiągnięcie celu wieloma metodami (marga – droga). Ta wielość możliwości odpowiedzialna jest za istnienie wielu nurtów hinduizmu, odmiennych systemów jogi czy akceptacje niespójności pomiędzy naukami hinduistycznych nauczycieli. Przykładowe koncepcje:

    Paśupatowie – jedna z sześciu głównych szkół śiwaizmu. Jest ona najstarszą śiwaicką sampradają. Składała się przeważnie z ascetów. Byli systemem monoteistycznym i dualistycznym. Dualistycznym, gdyż czynili rozróżnienie między trzema rodzajami bytu: Bogiem, duszami i materią.Dźiwa Goswamin (ur. w 1511 lub 1533 w Ramakeli, zm. w 1596 lub 1618) – święty i jeden z najważniejszych teologów gaudija wisznuizmu, propagator bhaktijogi. Należał do grupy Sześciu Goswaminów. Uznawany za inkarnację Wilasy Mandżari- wiecznej sługi Kryszny.
  • dewajana (droga bogów, droga dew) – droga prowadząca osoby przestrzegające zalecenia religijne Wed do nieba dew, by na następnym etapie uwolnili się całkowicie z niewoli samsary.
  • kramamukti – we wczesnych upaniszadach uzyskiwanie wyzwolenia metodą odpowiadającą podążaniu drogą bogów określane jest jako kramamukti (stopniowe wyzwolenie). Jednocześnie wskazuje się tam też możliwość sadjomukti (natychmiastowego wyzwolenia wytworzonego samoistnie – bez zewnętrznej pomocy) dla jednostek zdolnych do utrzymania postawy szczególnie intensywnego wyrzeczenia.
  • sadjomukti – samoistnie wytworzone wyzwolenie poprzez dźńanę, która posiada dwa znaczenia: sarwarupadźńana (absolutna świadomość będąca celem końcowym) i krijadźńana (procesy intelektualne jako środki wspierające cel końcowy)
  • karmamarga – głosząca wyzwolenie poprzez bezinteresowne (całkowicie nieegoistyczne) działania * bhaktimarga – najwyższą moc wyzwalającą upatruje w oddaniu Bogu (proces bhakti)
  • według Śiwasutr wyzwolenie można osiągnąć poprzez jeden z trzech sposobów:
    1. śambhawa upaja – wchłonięcie w świadomość Śiwy
    2. śakta upaja – percepcja Istoty, która zamanifestowała wszechświat # anawa upaja – sadhany i rytuały jogiczne
  • ćetjamuktata – droga umysłowego wyzwolenia. To metoda dźńanajogi objaśniana w dziele Jogawasisztha przypisywanemu Walmikiemu, twórcy Ramajany.
  • arćirmarga – wskazywana w Upaniszadach „droga blasku”, z której nie przechodzi się do kolejnej inkarnacji
  • Odmiany stanu wyzwolenia[ | edytuj kod]

    Rodzaje wyzwolenia[ | edytuj kod]

  • Muktikopaniszad opisuje następujące rodzaje wyzwolenia:
  • salokja – bezcielesny jogin rezydujący w brahmaloce w błogości, bliski Brahmie, postrzegający Go wszędzie we wszechświecie
  • sarupja – jogin zrównany z formą Brahmy, tożsamy
  • samipja – bliskość nieznająca przeszkód w zbliżeniu
  • sajudźja – jedność z Brahmą osiągnięta poprzez samadhi powodująca kompletną identyfikację.
  • Bhagawatapurana (III.29.13):
  • sajudźja
  • salokja
  • sarupja
  • sarszti
  • samipja
  • Dźiwa Goswamin
  • antar – jedynie wewnętrzne doświadczenie
  • bahis – zewnętrzne doświadczenie Bhagawana
  • Poglądy na różnice w jakości stanu końcowego[ | edytuj kod]

  • Ramanudźa głosił pogląd o istnieniu tylko jednego rodzaju mukti doświadczanego przez różnych wyzwolonych
  • Nimbarka i Ćajtanja uznawali możliwość doświadczania stanu wyzwolenia na różne sposoby
  • Madhwa wskazywał na gradację pozycji wyzwolonych dusz i wynikające z tego różnice w odczuwaniu błogości. Rozróżniał cztery rodzaje wyzwolenia dostępne dla bhaktów i piąty (sarszti) przynależny jedynie dewom (istotom niebiańskim).
  • Komentując rodzaje wyzwolenia Bhagawan Ramana Mahariszi objaśnia, iż nie ma różnic w jakości doświadczenia tego, który odszedł do brahmaloki metodami dewajany i tam osiągnął wyzwolenie, oraz mahatmy (wyzwolonego w chwili śmierci) i dźiwanmukty (wyzwolonego za życia).
  • Pośrednie i bezpośrednie przyczyny wyzwolenia[ | edytuj kod]

  • anubhawa – akt intuicyjnego rozpoznania tożsamości własnej jaźni (atmana) i Brahmana. Według Śankary, doświadczenie to poprzedzają:
  • panditja – stan nauki
  • balja – stan dziecięcej prostoty
  • muni – stan milczącego ascety
  • anubhuti – wniknięcie w swoją jaźń (atmana)
  • widja – wiedza usuwająca błędne poznanie i niewiedzę (awidja)
  • dźńana – poprzez bezpośrednie poznanie swojej jaźni jako atmana identycznego z brahmanem
  • pradźńa w ujęciu Jogasutr Patańdźalego to czynnik bezpośrednio powodującym wyzwolenie u jogina. Źródłem pradźńi jest wiwekakhjati (poznanie rozróżniające).
  • brahmadhjana (jako urzeczywistnienie jakości sat-ćit-ananda) – uwalnia człowieka od konieczności inkarnacji
  • mahawakja – realizacja stanu opisywanego mantrami Upaniszad
  • sajudźja – stan jogi z osobową formą boga
  • łaska Wisznu – zdaniem dwajtawedanty Madhwy dźiwa jedynie zdobywa zdolność do mokszy, która nadchodzi jako akt łaski ze strony Wisznu po opanowaniu wiedzy świętych ksiąg i umiejętności nieprzerwanej medytacji
  • łaska Śiwy (prasada) – opisana w Iśwaragicie jako przynosząca wygaszenie nirwana na drodze praktyki ośmiostopniowej asztangajogi
  • łaska Rudry umożliwiała osiągnięcie wyzwolenia sadhace tradycji paśupatów
  • budhjamana – gdy ta tattwa uświadomi sobie swą naturę (swarupa) jako transcendentną świadomość, staje się wolna (kewala)
  • iśwaranugraha (łaska Iśwary) pozwala joginowi, podążającemu poprzez suszumnanadi metodami dewajany (drogi dew), osiągnąć świat boga
  • mrytoddhara – pośmiertne rytuały kremacji i wybawienia, wyzwalający sakrament w tantryzmie
  • osiągnięcie ciała pranawy w siddhamardze
  • aweśa (owładnięcie), występująca jako rozwinięty stały stan posesji przez Mahabhajrawę, owocuje stanem końcowego wyzwolenia według doktryny kapalików
  • Stan psychiczny to element procesu psychicznego. Składają się na niego stan emocjonalny (afekt i nastrój), napęd, procesy poznawcze, tożsamość, percepcja siebie i zachowanie.Wedy, Weda (dewanagari वेद , "wiedza"; podobieństwo tych słów wynika ze wspólnego językowego praprzodka indosłowiańskiego) – święte księgi hinduizmu, najstarsza grupa religijnych tekstów sanskryckich, które stanowiły całość ówczesnej wiedzy człowieka o świecie ludzi i bogów; antologia tekstów z różnych okresów, o różnej tematyce, budowie i przeznaczeniu. Objętością Wedy przewyższają Biblię sześciokrotnie.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Leon Cyboran (ur. 30 sierpnia 1928 w Krakowie, zm. 6 czerwca 1977 w Warszawie) – badacz filozofii indyjskiej w powojennej Polsce. Absolwent ekonomii wrocławskiej, filozofii ze specjalizacją z psychologii (Uniwersytet Warszawski 1952) oraz filologii indyjskiej (UW 1963), uczeń profesorów Jana Legowicza i Eugeniusza Słuszkiewicza, miał rzadkie w świecie przygotowanie do zajmowania się klasyczną jogą - dziedziną filozofii indyjskiej, którą obrał za temat swej rozprawy doktorskiej (UW 1970) i (niedokończonej) habilitacji.
    Wszechświat – wszystko, co fizycznie istnieje: cała przestrzeń, czas, wszystkie formy materii i energii oraz prawa fizyki i stałe fizyczne określające ich zachowanie. Słowo „wszechświat” może być też używane w innych kontekstach jako synonim słów „kosmos” (w rozumieniu filozofii), „świat” czy „natura”. W naukach ścisłych słowa „wszechświat” i „kosmos” są równoważne.
    Kapalikowie (nosiciele czaszek) – jedna z sześciu głównych szkół śiwaizmu. Zbliżona do ugrupowania aghorich, którzy byli ich następcami, kapalikowie są jednak o wiele starszą i bardziej rozpowszechnioną grupą ascetyczną. Obecnie grupa ta już nie istnieje, przetrwały jednak w śiwaizmie pewne ślady jej wierzeń. Ustalenie obiektywnych i wiarygodnych faktów na temat kapalików jest bardzo trudne, gdyż większość istniejących informacji pochodzi ze źródeł ich przeciwników.
    Wydawnictwo WAM, znane jako: Wydawnictwo Apostolstwa Modlitwy (WAM) (1872-1918, 1935-1994), Wydawnictwo Księży Jezuitów (1918-1935), Wydawnictwo WAM (od 1994) – najstarsze polskie wydawnictwo katolickie, założone w 1872 przez ks. Stanisława Stojałowskiego SJ w Krakowie.
    Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II (KUL, łac. Catholica Universitas Lublinensis Ioannis Pauli II) – niepubliczny katolicki uniwersytet mieszczący się w Lublinie, posiadający pełne prawa uczelni publicznej i finansowany z budżetu państwa na zasadach uczelni publicznych. Założony w 1918, do 1928 pod nazwą Uniwersytet Lubelski, od 16 października 2005, na podstawie uchwały Senatu zatwierdzonej przez Episkopat Polski, uczelnia zmieniła nazwę na Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. W 1938 roku KUL uzyskał prawo do nadawania stopni naukowych.
    Mahasamadhi (nie mylić z samadhi) – w hinduizmie stan opuszczenia ciała, praktykowany przez zaawansowanych joginów. Od śmierci różni się tym, że przebiega świadomie, jednak nie jest samobójstwem.
    Manusmryti ( skr. मनुस्मृति manusmṛti ) – starożytny indyjski traktat dotyczący dharmy, omawiający wszystkie aspekty i przejawy życia jednostki i społeczeństwa. Powstał ok. II w. p.n.e. – II w. n.e.. Tradycja autorstwo przypisuje mitycznemu praojcu ludzkości — Manu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.074 sek.