• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wyszogród - Bydgoszcz



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Kościół św. Marii Magdaleny w Wyszogrodzie – historyczny, nieistniejący obecnie kościół, najstarsza świątynia parafialna zbudowana na terenie obecnego miasta Bydgoszczy i powiatu oraz jedną ze starszych na obszarze regionu. Do tej pory nie zlokalizowano dokładnego położenia kościoła. Nieznana jest architektura kościoła.Ceramika – w rozumieniu tradycyjnym, tworzywa i wyroby otrzymywane w wyniku wypalenia odpowiednio uformowanej gliny. Nazwa tych wyrobów wywodzi się z greckiego określenia κεραμικός (keramikos), które pochodzi z kolei od słowa κέραμος (keramos – ziemia, glina).

    Wyszogródgrodzisko położone na lewym brzegu Wisły w strategicznie ważnym miejscu na pograniczu pomorsko-kujawskim. Jest pozostałością po grodzie kasztelańskim, od 1314 r. książęcym, zniszczonym przez Krzyżaków w maju 1330 roku podczas wojny polsko-krzyżackiej 1327-1332. Gród sprawował kontrolę nad drogą wodną Wisły i traktem lądowym "via regni" wiodącym z Kujaw na Pomorze Gdańskie oraz ziemię chełmińską (pokrywającym się z odnogą szlaku bursztynowego z czasów rzymskich). W związku z tym był przedmiotem długotrwałych sporów i walk kujawsko-pomorskich. Istnieją przesłanki twierdzące, że w Wyszogrodzie zatrzymał się Święty Wojciech udający się z misją do Prus w 997 roku. W XIII wieku w warowni odbywały się spotkania mistrzów krzyżackich z polskimi książętami i biskupami.

    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>Solec Kujawski (do 1924 Solec; niem. Schulitz) – miasto w centralnej części Kujaw i województwa kujawsko-pomorskiego, w powiecie bydgoskim, siedziba miejsko-wiejskiej gminy Solec Kujawski. Leży na lewym brzegu Wisły w odległości 20 km od Bydgoszczy (zachód) i 35 km od Torunia (wschód). Tereny położone na południe od miasta porasta jeden z największych kompleksów leśnych w Polsce – Puszcza Bydgoska. Miasto na pograniczu Kujaw i Pomorza. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. bydgoskiego.

    Przy grodzisku do końca XVIII wieku znajdował się kościół pw. św. Marii Magdaleny, najstarsza świątynia parafialna odnotowana w źródłach pisanych na na terenie obecnego miasta Bydgoszczy i powiatu oraz jedną ze starszych na obszarze regionu.

    Następcą Wyszogrodu było miasto Fordon lokowane w 1382 r. przez Władysława Opolczyka (położone 2 km na północny wschód) i ponownie przez Władysława Jagiełłę w 1424 r. W 1973 r. miasto to złączono z Bydgoszczą w jedną aglomerację miejską.

    Msza – w części wyznań chrześcijańskich porządek celebracji liturgicznej będącej odniesieniem do Ostatniej Wieczerzy Jezusa.Grabowo – osada w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie świeckim, w gminie Pruszcz, na lewym brzegu Wisły. Miejscowość wchodzi w skład sołectwa Grabówko.

    Spis treści

  • 1 Lokalizacja
  • 2 Historia
  • 2.1 Przesłanki rozwoju
  • 2.2 Legenda o św. Wojciechu
  • 2.3 Początki grodu
  • 2.4 Kronika Galla Anonima o Wyszogrodzie
  • 2.5 Okres feudalny (XII w.)
  • 2.6 Okres administracyjny (XIII w.)
  • 2.6.1 Przynależność do Pomorza (1207-1242 r.)
  • 2.6.2 Przynależność do Kujaw (1242-1271 r.)
  • 2.6.3 Przynależność do Pomorza (1271-1289 r.)
  • 2.6.4 Przynależność do Wielkopolski (1289-1296 r.)
  • 2.6.5 Powrót do Kujaw (1296 r.)
  • 2.7 Okres książęcy (I połowa XIV w.)
  • 2.8 Upadek grodu
  • 2.9 Grodzisko
  • 3 Badania archeologiczne grodu
  • 3.1 1886 r.
  • 3.2 1932 r.
  • 3.3 1958-1960 r.
  • 3.4 2012 r.
  • 3.5 2013 r.
  • 3.6 Wnioski z badań
  • 4 Stowarzyszenie "Bydgoski Wyszogród"
  • 5 Zobacz też
  • 6 Uwagi
  • 7 Przypisy
  • 8 Bibliografia
  • 9 Linki zewnętrzne
  • Prusowie – ludy bałtyckie zamieszkujące w średniowieczu tereny między Pomorzem, Mazowszem, Litwą a Bałtykiem (wybrzeże Bałtyku między dolną Wisłą a dolnym Niemnem). Obecnie na ich terytorium znajdują się: województwo warmińsko-mazurskie oraz obwód kaliningradzki.Urzędy ziemskie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów wywodziły się z urzędów książęcych z czasów rozbicia dzielnicowego.

    Lokalizacja[]

    Grodzisko znajduje się na terytorium administracyjnym Bydgoszczy, w jednostce urbanistycznej Fordon i osiedlu Wyszogród. Położone jest na urwistym, lewym brzegu Wisły, ok. 1,5 km na północny wschód od ujścia Brdy. Pod względem fizyczno-geograficznym znajduje się w obrębie terasy IV Kotliny Toruńskiej, w miejscu gdzie Wisła podcina wysoczyznę wskutek erozji bocznej. Szczyt grodziska góruje ponad 22 m nad poziomem rzeki Wisły. Z wierzchołka rozpościera się ciekawa panorama zakola Wisły oraz Brdyujścia. Warto zaznaczyć, że rzeka Wisła w tym miejscu osiąga swoją kulminację zachodnią, a na przeciwległym brzegu znajduje się rezerwat ornitologiczny "Mała Kępa Ostromecka". Trudno oprzeć się wrażeniu, że lokalizacja obiektu jest specjalnie stworzona dla kontroli ruchu na Wiśle.

    Szlak bursztynowy – szlak handlowy między europejskimi krajami basenu Morza Śródziemnego a ziemiami leżącymi na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego. W znaczeniu węższym jest to przebieg tras zorganizowanych wypraw po bursztyn, nasilonych od I wieku n.e.Beneficjum (łac. beneficium – dobrodziejstwo) – dożywotnie prawo czerpania dochodów związanych z piastowaniem określonego urzędu istniejące od około X wieku w stosunkach kościelnych. W terminologii świeckiej także nadanie gruntu wasalowi przez seniora, czasowe albo dożywotnie, jako honorowe wynagrodzenie albo w zamian za służbę wasalną, później dziedziczne.

    Obiekt o średnicy ok. 190 m jest wyraźnie zaznaczony w terenie. Widoczne są:

  • wał zewnętrzny o charakterze zaporowym i wysokości względnej 3–4 m (pierwotnie wynosiła 5–6 m),
  • fragment wnętrza z wałem wewnętrznym (35 m szerokości),
  • sucha fosa (szer. 10–28 m, głębokość 6 m),
  • wjazd od strony północnej
  • Na podstawie badań wykopaliskowych można przyjąć w przybliżeniu, że obecna wysokość wałów wynosi 2/3 stanu pierwotnego.

    Regulacja rzeki – przekształcenie naturalnego koryta rzecznego przez zmianę jego kształtu oraz materiału, z którego jest utworzone.Cło – opłata pobierana przez państwo w związku z przemieszczaniem towarów przez granicę celną (powszechnie stosuje się cła importowe, niemniej w niektórych państwach ocleniu podlega również eksport i tranzyt).

    Grodzisko ma dwie kulminacje wysokościowe. Na wierzchołku północno-wschodnim 22 czerwca 1997 r. ustawiono krzyż jubileuszowy na pamiątkę 1000-lecia wyprawy św. Wojciecha do Prus, który według kultywowanej od średniowiecza legendy miał w Wyszogrodzie zatrzymać się na postój i poświęcić kaplicę pw. św. Magdaleny.

    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Orłowo – wieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie inowrocławskim, w gminie Inowrocław.

    Z uwagi na postępującą w ciągu wieków erozję rzeczną, obecne pozostałości to niewielka część – około 1/5 dawnego grodu, który niegdyś zajmował powierzchnię ok. 1 ha. Gród niegdyś zbudowano bezpośrednio nad brzegiem rzeki, zapewne nie spodziewając się tak dużego wpływu erozji. Rzeka przez stulecia wcinała się w brzeg, powodując obrywanie się skarpy. Przyspieszenie tego procesu przyniosła budowa w 1879 r. portu rzecznego w Brdyujściu, która spowodowała przesunięcie nurtu Wisły w kierunku północnym. Obecnie proces erozji jest zahamowany wskutek regulacji rzeki i istnienia zbiorników retencyjnych (m.in. włocławskiego).

    Kanonik (łac. canonicus) – wczesnośredniowieczna nazwa duchownych, żyjących według reguł kanonicznych przy kościołach biskupich (katedrach); obecnie kapłan uhonorowany tą godnością za szczególne zasługi dla Kościoła lokalnego, zobowiązany do sprawowania określonych obrzędów liturgicznych wraz z innymi kanonikami lub miejscowym biskupem.Wielcy mistrzowie zakonu krzyżackiego – zwierzchnicy Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie.

    Pozostałości ziemne grodu są dobrze zachowane, gdyż od czasu jego zniszczenia w 1330 r. w zasadzie jest to obiekt opuszczony, który nie doznawał ingerencji osadniczych, ani rolniczych.

    Widok grodziska z północy
    Widok grodziska z północy


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Władysław II Jagiełło (ur. ok. 1362 lub ok. 1352, zm. 1 czerwca 1434 w Gródku) – wielki książę litewski w latach 1377–1381 i 1382–1401, król Polski 1386-1434 i najwyższy książę litewski 1401–1434. Syn Olgierda i jego drugiej żony Julianny, córki księcia twerskiego Aleksandra, wnuk Giedymina. Założyciel dynastii Jagiellonów.
    Eufrozyna opolska (ur. między 1228 a 1230, zm. 4 listopada zap. 1292) – księżna kujawska, a następnie pomorska z dynastii Piastów, córka księcia opolsko-raciborskiego Kazimierza I i Wioli.
    Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967, zm. 17 czerwca 1025) – pierwszy koronowany król Polski (od 1025 roku) z dynastii Piastów, w latach 1003-1004 także książę Czech jako Bolesław IV, książę Polski od 992 roku.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Prawo chełmińskie niem. Kulmer Recht, łac. Jus Culmense vetus – odmiana prawa magdeburskiego powstała około 1233 w Chełmnie i Toruniu, używana głównie na Pomorzu, Prusach, Mazowszu, Warmii i Podlasiu. Na skutek zarządzenia Kazimierza Jagiellończyka od 1476 obowiązywało wszystkich mieszkańców Prus Królewskich (także szlachtę). Najstarsze dokumenty to Kulmer Handfeste Hermanna von Salza z 1232 i Alte Kulm z XIV wieku. Nigdy nie uzgodniono oficjalnej kodyfikacji. W praktyce stosowano głównie wydane drukiem projekty kodyfikacji z lat 1566, 1580 oraz 1594.
    Dziesięcina – podatek religijny w judaizmie i chrześcijaństwie. Obowiązkowe, świadczenie pieniężne lub rzeczowe w postaci dziesiątej części swojego dochodu na rzecz Kościoła, przeznaczone głównie na rzecz utrzymania duchowieństwa. Obecnie praktyka składania dziesięciny obecna jest tylko w niektórych kościołach protestanckich.
    Mściwój I gdański (Mszczuj, Mściwoj, Mściwuj, pom. Mestwin). Syn Sobiesława I z dynastii Sobiesławiców. Data urodzenia nieznana. Według nekrologów pomorskich miał umrzeć w 1220 r. Część historyków uważa, że tak było w rzeczywistości (Błażej Śliwiński). Inni jednak (np. Gerard Labuda, Edward Rymar) zwracają uwagę, że w 1248 r. jego syn Świętopełk oświadczył, iż przez 12 lat opiekował się bratem Samborem, po czym wydzielił mu dzielnicę. Wiele wskazuje, że stało się to w latach 1225-1227. Z tego wynika, że Mściwoj I zmarł w 1213-1215 r.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.122 sek.