• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wyspy Trobrianda

    Przeczytaj także...
    Argonauci zachodniego Pacyfiku: relacje o poczynaniach i przygodach krajowców z Nowej Gwinei (ang. Argonauts of the Western Pacific) - etnograficzna analiza mieszkańców Nowej Gwinei autorstwa Bronisława Malinowskiego. Wydana w języku angielskim w 1922 r. a w języku polskim w 1967 r. W książce Malinowski analizuje kulturę i ekonomię wyspiarskiego społeczeństwa. Argonauci są pierwszą prezentacją funkcjonalnej analizy danych etnograficznych.Języki papuaskie – zbiorcze określenie języków rdzennej ludności zachodniego Pacyfiku, nie należących ani do języków austronezyjskich, ani też do australijskich. Nazwa ta powstała przez wyłączenie dwóch powyższych grup języków i nie implikuje pokrewieństwa.
    Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.
    Wyspy Trobrianda

    Wyspy Trobrianda (Wyspy Trobriandzkie, Trobriandy, nazwa miejscowa: Wyspy Kiriwina) – archipelag kilkunastu wysp i wysepek koralowych o powierzchni 440,3 km² położony na Morzu Salomona na wschód od Nowej Gwinei, należą do państwa Papua-Nowa Gwinea. Wyspy są obecnie zagrożonym ekosystemem tropikalnych lasów deszczowych.

    Antoine Raymond Joseph de Bruni d’Entrecasteaux (ur. 1737 na zamku Entrecasteaux, w pobliżu Entrecasteaux, zm. 21 lipca 1793 na oceanie) – francuski nawigator, podróżnik i odkrywca, który badał wybrzeża Australii w latach 1792-1793, w trakcie wyprawy wysłanej na poszukiwania zaginionej bez śladu ekspedycji La Pérouse’a. Jego badania w znacznym stopniu przyczyniły się do poznania wybrzeży Australii i archipelagów mórz południowych.Bronisław Kasper Malinowski (ur. 7 kwietnia 1884 w Krakowie, zm. 16 maja 1942 w New Haven) – polski antropolog społeczny i ekonomiczny, podróżnik, a także etnolog, religioznawca i socjolog.

    Geografia[edytuj kod]

    Archipelag składa się z kilku wysp i mniejszych wysepek, z których najważniejsze to:

  • Kiriwina (Boyowa) – pow. 290,5 km²; dł. 45 km; szer. 3-16 km; wys. 30 m n.p.m.; ~12 tys. mieszkańców; współrzędne 8°40′S 150°55′E/-8,666667 150,916667
  • Kaileuna – współrzędne 8°31′40″S 150°56′50″E/-8,527778 150,947222
  • Vakuta
  • Kitava
  • Tuma
  • Historia[edytuj kod]

    Wyspy dla Europy odkryte zostały w roku 1793 w czasie podróży Antoine’a Bruni d’Entrecasteaux i nazwane na cześć jednego z uczestników ekspedycji tj. pierwszego oficera Denisa de Trobriand.

    Papua-Nowa Gwinea (Papua New Guinea, Niezależne Państwo Papui-Nowej Gwinei – Independent State of Papua New Guinea) – państwo w Oceanii, w Melanezji, położone w większości na wyspie Nowa Gwinea oraz dodatkowo na około 2800 wyspach. Lądowo graniczy jedynie z Indonezją, ale w najbliższym otoczeniu leżą również Australia i Wyspy Salomona. Papuę-Nową Gwineę oblewają wody Oceanu Spokojnego, Morza Nowogwinejskiego oraz Morza Koralowego.Melanezja (z stgr. μέλας melas "czarny" + νῆσος nesos "wyspa") – zachodnia część Oceanii. Wyspy Melanezji są przeważnie pochodzenia wulkanicznego, rzadziej koralowego. Natomiast Nowa Gwinea to wyspa kontynentalna. Ich łączna powierzchnia wynosi 925 tys. km, a zamieszkuje je blisko 6,7 mln osób, głównie Papuasów i Melanezyjczyków.

    Ludność[edytuj kod]

    W 1993 roku archipelag zamieszkiwało około 25 tys. autochtonów (Trobriandczyków, nazwa własna: Kiriwina lub Kiliwina). Jest to lud melanezyjski, posługujący się językiem kiriwina z grupy papuaskiej. Struktura społeczna opiera się na rodach matrylinearnych. Współcześnie Trobriandczycy są chrześcijanami, głównie protestantami.

    Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.Morze Salomona – morze położone między wyspami Salomona, Nową Gwineą i archipelagiem Bismarcka, na Oceanie Spokojnym. Powierzchnia 723 tys. kilometrów kwadratowych, średnia głębia ok. 2430 m, największa - 9140 m (Rów Bougainville’a).

    Obyczaje mieszkańców Wysp Trobrianda były przedmiotem badań Bronisława Malinowskiego. Ich plonem były m.in. prace: Argonauci zachodniego Pacyfiku (zawierająca opis rytuału kula), Życie seksualne dzikich w północno-zachodniej Melanezji oraz Zwyczaj i zbrodnia w społeczności dzikich. Dzięki pracom Malinowskiego Trobriandczycy należą obecnie do najlepiej poznanych kultur Melanezji.

    Kula – rytuał polegający na okrężnej wymianie przedmiotów posiadających znaczenie symboliczno-obrzędowe. Bronisław Malinowski opisał tę tradycję w swoim dziele Argonauci zachodniego Pacyfiku. W wymianie biorą udział plemiona z Nowej Gwinei, Luizjad, wyspy Woodlark, Archipelagu Trobrianda, Wyspy d’Entrecasteaux.Zwyczaj i zbrodnia w społeczności dzikich (tytuł oryg. ang. Crime and Custom in Savage Society) - praca Bronisława Malinowskiego, jedna z klasycznych pozycji antropologii prawa. Zawiera krytykę dotychczasowych badań nad prawem tubylczym, oraz opis zjawisk prawnych wśród mieszkańców Wysp Trobriandzkich.

    Bibliografia[edytuj kod]

  • Damm, Krystyna i Mikusińska, Aldona (red.), Ludy i języki świata, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, str. 204
  • Linki zewnętrzne[edytuj kod]

  • Wyspy Trobrianda (ang.)



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Archipelag (z stgr. Ἀρχιπέλαγος Archipelagos - nazwa prowincji bizantyjskiej obejmującej główne wyspy Morza Egejskiego) - grupa wysp położonych blisko siebie, najczęściej o wspólnej genezie i podobnej budowie geologicznej. Ze względu na ułożenie wysp można wyróżnić roje wysp - archipelagi składające się z bezładnie rozmieszczonych niedużych wysp oraz łańcuchy wysp, w których wyspy rozmieszczone są rzędem obok siebie.
    Życie seksualne dzikich w północno-zachodniej Melanezji (ang. The Sexual Life of Savages in North-Western Melanesia) – monografia Bronisława Malinowskiego, opublikowana po raz pierwszy w 1929 roku. Była drugą z cyklu trzech książek poświęconych mieszkańcom Wysp Trobriandzkich (pozostałe dwie to Argonauci zachodniego Pacyfiku i Ogrody koralowe i ich magia). Książka od chwili wydania uważana jest za jedną z najważniejszych prac antropologicznych. W pracy tej Malinowski opisał szczegółowo obyczajowość Trobriandczyków, ich poglądy i zwyczaje.
    Matrylinearny system pokrewieństwa – w antropologii system pokrewieństwa, w którym dzieci automatycznie po urodzeniu włączane są do grupy matki i pozostają jej członkami przez całe życie (zasada matrylinearności).
    Melanezyjczycy – rdzenna ludność wysp Melanezji, w 1991 roku ich liczebność wynosiła ok. 1 mln. Są wynikiem zmieszania się pierwotnej ciemnoskórej ludności z późniejszą napływową ludnością jasnoskórą, przybyłą do Melanezji z obszarów wschodniej i południowo-wschodniej Azji w trzech falach między XX a VIII wiekiem p.n.e. Są silnie zróżnicowani kulturowo, posługują się wieloma różnymi językami (języki austronezyjskie i papuaskie). Podstawą gospodarki Melanezyjczyków jest przeważnie rybołówstwo i w mniejszym zakresie chów zwierząt. Struktura społeczna opiera się najczęściej na matriarchacie. W tradycyjnych wierzeniach dużą rolę odgrywa magia i kult przodków.
    Język kiriwina – język używany przez 20 tysięcy osób w Wyspach Trobrianda. Należy do grupy języków oceanicznych w ramach austronezyjskich.
    Nowa Gwinea (ang. New Guinea, indonez. Irian) – wyspa w zachodniej części Oceanu Spokojnego, w Melanezji. Druga, po Grenlandii, pod względem wielkości wyspa świata. Od zachodu przylega do niej Archipelag Malajski, od wschodu – Archipelag Bismarcka i Wyspy Salomona, a od południa – Australia oddzielona od niej Cieśniną Torresa. Wnętrze wyspy zajmują potężne, pokryte lodowcami, wznoszące się na blisko 5000 m n.p.m. Góry Śnieżne.
    Wilgotny las równikowy, las strefy równikowej, puszcza tropikalna, las deszczowy, las tropikalny, las higromegatermiczny (zwany także dżunglą choć termin ten ma w niektórych ujęciach też węższe znaczenie) – wiecznie zielona formacja leśna strefy międzyzwrotnikowej. Występuje na ubogich glebach laterytowych, w klimacie przez cały rok jednostajnie gorącym i wilgotnym. Na skutek szybkiego rozkładu materii organicznej roślinność jest gęsta i bujna. Lasy te cechuje brak sezonowej rytmiki w życiu roślin, ogromne bogactwo gatunkowe drzew (na 1 hektarze lasu tropikalnego występuje ok. 200 gatunków drzew, podczas gdy w lesie strefy umiarkowanej dziesięciokrotnie mniej), wielowarstwowy układ drzewostanu oraz obfitość lian i epifitów. Drzewa mają proste, wysokie (do 80 m) pnie, dość pospolite jest zjawisko kauliflorii (kwiaty wyrastają bezpośrednio z pnia). Wnętrze lasu jest bardzo cieniste, wskutek czego słabo wykształca się warstwa krzewów i runa.

    Reklama