• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wyspy Normandzkie

    Przeczytaj także...
    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Baliwat, seneszalia (fr. bailliage, sénéchaussée) – pojęcia synonimiczne, w przedrewolucyjnej Francji oznaczały jednostkę terytorialną, okręg administracyjny, skarbowy i sądowniczy oraz przypisany mu urząd. Określenie baliwat było bardziej rozpowszechnione na północy Francji, podczas gdy terminu seneszalia używano częściej na południu, zwłaszcza w Langwedocji, oraz w Bretanii. Nie istniała w tym względzie reguła, czego przykładem mogą być "północne" seneszalie Poitou, Artois, Boulonnais czy Ponthieu.
    Sark (ang. Sark, Isle of Sark, fr. Sercq, serc. Sèr) - czwarta co do wielkości wyspa należąca do archipelagu Wysp Normandzkich, dependencja i administracyjnie część Baliwatu Guernsey (który sam jest z kolei dependencją Korony Brytyjskiej). De facto feudalna monarchia dziedziczna pod władzą seniora, uznająca zwierzchność króla Anglii (lenno). Nie jest częścią Zjednoczonego Królestwa, ani Unii Europejskiej.
    Położenie Wysp Normandzkich
    Mapa Wysp Normandzkich
    Wybrzeże Jersey

    Wyspy Normandzkie (ang. The Channel Islands, nd. Îles d’la Manche, fr. Îles Anglo-Normandes lub Îles de la Manche) – grupa wysp w kanale La Manche u wybrzeży francuskiej Normandii. Liczba ludności w 2012 r. wynosiła 164 000 mieszkańców.

    La Manche (z fr. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.Jersey (Baliwat Jersey) – dependencja Korony brytyjskiej obejmująca administracyjnie wyspę Jersey, jedną z Wysp Normandzkich oraz kilkadziesiąt sąsiednich, niezamieszkałych wysepek, de facto terytorium zależne. Oficjalną władzę sprawuje gubernator, który w Jersey nosi tytuł "Książę Normandii", działający w imieniu królowej brytyjskiej, przez nią powoływany i odwoływany. Praktyczną władzę sprawuje rząd wybierany w wyborach.

    Wyspy te nie stanowią jednej jednostki politycznej – dzielą się na baliwaty (bailiwicks) Guernsey i Jersey. Nie są one częściami Zjednoczonego Królestwa ani koloniami, lecz podlegają bezpośrednio Koronie brytyjskiej (dependencje). Nie są też częścią Unii Europejskiej. Oba baliwaty posiadają własne parlamenty.

    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

    Chociaż Wyspy Normandzkie geograficznie nie wchodzą w skład Wysp Brytyjskich, to ze względów politycznych są do nich zaliczane.

    Zamieszkanymi wyspami są Jersey, Guernsey, Alderney, Sark, Herm, Jethou, Brecqhou (Brechou) i Lihou. Z wyjątkiem Jersey należą one do baliwatu Guernsey.

    W przeszłości Wyspy Normandzkie wchodziły w skład księstwa Normandii. W 1066 r. książę Wilhelm Zdobywca podbił Anglię i został królem angielskim. W następnych latach posiadłości angielskie na kontynencie zostały utracone na rzecz Francji, jednak Wyspy Normandzkie pozostały w posiadaniu Korony. W czasie II wojny światowej Wyspy Normandzkie znajdowały się pod okupacją niemiecką aż do kapitulacji Niemiec.

    Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.Język francuski (fr. langue française lub français) – język pochodzenia indoeuropejskiego z grupy języków romańskich. Jako językiem ojczystym posługuje się nim ok. 80 mln ludzi: ok. 65 mln Francuzów, ok. 4,5 mln Belgów (czyli 42%), ok. 1,5 mln Szwajcarów (czyli 20%), a także ok. 8 mln mieszkańców kanadyjskich prowincji Québec, Ontario i Nowy Brunszwik. Ok. 201 milionów osób na całym świecie używa francuskiego jako języka głównego (oszacowanie z 2009 r. według Organisation mondiale de la Francophonie), a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, w których francuski jest jednym z języków urzędowych, bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego, jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, w których jest jedynym językiem urzędowym.

    Geografia[]

     Osobny artykuł: Geografia Wysp Normandzkich.

    Religia[]

    Struktura religijna kraju w 2010 roku według Pew Research Center:

  • protestantyzm – 66,2%
  • katolicyzm – 18,5%
  • brak religii – 14,2%
  • inne religie – 1,1%.
  • Przypisy

    1. Razem, a jednak osobno - status Wyspy Man i Wysp Normandzkich względem UE (pol.). UniaEuropejska.org, 15 lutego 2011. [dostęp 15.02.2011].
    2. Religious Composition by Country, in Percentages. The Pew Research Center. [dostęp 2014-06-28].
    3. Christian Population as Percentages of Total Population by Country. The Pew Research Center. [dostęp 2014-06-28].


    Lihou - należąca do archipelagu Wysp Normandzkich wyspa o powierzchni 15,6 ha, administracyjnie część baliwatu Guernsey.Parlament – w państwach o demokratycznych systemach władzy, najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Normandia (fr. Normandie) – kraina historyczna i geograficzna w północnej Francji, nad kanałem La Manche. 1 stycznia 2016 roku kontynentalna Normandia liczyła 3 328 364 mieszkańców, a średnia gęstość zaludnienia wynosiła 111 mieszkańców na km².
    Herm - niewielka wyspa, należąca do Wysp Normandzkich. Nie jest częścią Zjednoczonego Królestwa, ani Unii Europejskiej.
    Wilhelm I Zdobywca (William the Conqueror, Guillaume le Conquérant), zwany także Wilhelmem Bękartem (William the Bastard, Guillaume le Bâtard), (ur. ok. 1028 w Falaise, zm. 9 września 1087 w klasztorze Saint Gervais niedaleko Rouen), król Anglii i książę Normandii. Był nieślubnym synem księcia Normandii Roberta I Wspaniałego, zwanego również Robertem Diabłem. Jego matką była Herleva (lub Herletta), najprawdopodobniej córka Fulberta, garbarza z Falaise.
    Guernsey (Baliwat Guernsey, fr. Guernesey) – terytorium przy francuskim wybrzeżu na Kanale La Manche, na wyspie Guernsey i pozostałych Wyspach Normandzkich z wyłączeniem wyspy Jersey.
    Język polski (polszczyzna) – język naturalny należący do grupy zachodniosłowiańskich (do których należą również czeski, słowacki, kaszubski, dolnołużycki, górnołużycki i wymarły połabski), stanowiących część rodziny indoeuropejskiej.
    Wyspy Normandzkie to niewielki archipelag leżący na kanale La Manche. Wyspy Normandzkie są autonomiczną częścią Wielkiej Brytanii i cechują się nizinnym, krajobrazem i morskim klimatem. Koronę brytyjską reprezentują gubernatorzy i urzędnicy królewscy.
    Jethou - jedna z Wysp Normandzkich wchodząca w skład Baliwatu Guernsey. Jethou była pierwszą z Wysp Normandzkich, która w XI w. znalazła się pod panowaniem Korony Brytyjskiej - pozostałe wyspy w dalszym ciągu stanowiły wówczas część Królestwa Normandii.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.026 sek.