• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wysowa-Zdrój



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]
    Przeczytaj także...
    Tetyda (także Ocean Tetydy, Morze Tetydy, Neotetyda) – prehistoryczny ocean istniejący od późnego karbonu do wczesnego neogenu.Jodła (Abies Miller 1756) – rodzaj zimozielonych drzew z rodziny sosnowatych obejmujący blisko 50 gatunków, które występują na półkuli północnej.

    Wysowa-Zdrój (do 2003 r. Wysowa) – wieś uzdrowiskowa w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie. Położona w dolinie Ropy niedaleko Uścia Gorlickiego. Miejscowość znana jest z leczniczych wód mineralnych.

    W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie nowosądeckim. Do miejscowości należy również przysiółek Huta Wysowska.

    Gleby brunatne kwaśne (dystroficzne) zawierają największe ilości ogólnych form fosforu, potasu, wapnia i magnezu. Są one bardzo mało żyzne. Występują w całej Polsce, jednak najliczniej w województwach: zachodniopomorskim, pomorskim, warmińsko-mazurskim.Powiat gorlicki - powiat w województwie małopolskim w Polsce, utworzony w 1999 w ramach reformy administracyjnej. Jego siedzibą jest miasto Gorlice.

    Około 700 stałych mieszkańców. Miejscowość stanowi największą bazę turystyczną w zachodnich partiach Beskidu Niskiego. Osada została założona w 2. połowie XIV wieku na prawie magdeburskim.

    W parku zdrojowym znajdują się ogólnodostępne ujęcia wód mineralnych (solanki) Aleksandra, Józef I oraz płatne i dostępne w nowej pijalni wód (zob. Pijalnia Wód Mineralnych w Wysowej-Zdroju): Franciszek, Henryk, Józef II, Słone i Anna. Z miejscowej rozlewni pochodzi woda mineralna Wysowianka i wody lecznicze Franciszek, Henryk i Józef.

    Zewnętrzne Karpaty Zachodnie (513) – zachodnia część zewnętrznego łuku Karpat fliszowych, położona na terenie Polski, Słowacji, Czech i Austrii. Najwyższym szczytem jest Babia Góra (1725 m n.p.m.) w Beskidzie Żywieckim.Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID) – narodowa instytucja kultury podległa Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Misją NID jest tworzenie podstaw dla zrównoważonej ochrony dziedzictwa poprzez gromadzenie i upowszechnianie wiedzy o zabytkach, wyznaczanie standardów ich ochrony i konserwacji oraz kształtowanie świadomości społecznej celem zachowania dziedzictwa kulturowego Polski dla przyszłych pokoleń. Instytut wydaje kwartalnik „Ochrona Zabytków”.

    Spis treści

  • 1 Położenie
  • 1.1 Położenie geograficzne
  • 1.2 Położenie administracyjno-polityczne
  • 1.3 Położenie komunikacyjne
  • 1.4 Położenie gospodarcze
  • 2 Geologia
  • 3 Rzeźba terenu
  • 4 Klimat
  • 5 Wody
  • 5.1 Wody powierzchniowe
  • 5.2 Wody podziemne i mineralne
  • 6 Gleby
  • 7 Szata roślinna i świat zwierzęcy
  • 8 Stan i zanieczyszczenia środowiska przyrodniczego
  • 9 Demografia
  • 10 Wspólnoty religijne
  • 11 Usługi hotelarskie i wypoczynkowo-sanatoryjne
  • 12 Sport, rekreacja i turystyka
  • 12.1 Szlaki piesze
  • 12.2 Szlaki rowerowe
  • 13 Infrastruktura społeczna
  • 14 Rodzaj i charakter zabudowy
  • 15 Struktura przestrzeni
  • 16 Zabytki
  • 16.1 Inne zabytki
  • 17 Infrastruktura techniczna
  • 18 Uwagi
  • 19 Przypisy
  • 20 Linki zewnętrzne
  • Przejście graniczne Wysowa-Zdrój-Regetovka – polsko-słowackie przejście graniczne na szlaku turystycznym w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie, w miejscowości Wysowa-Zdrój, zlikwidowane w 2007 roku.Żwir – okruchowa skała osadowa o luźnej postaci, złożona z różnych skał i minerałów o średnicy większej niż 2 mm, do nawet kilku centymetrów.

    Położenie[]

    Położenie geograficzne[]

    Wysowa-Zdrój położona jest w południowo-zachodniej, najwyższej części Beskidu Niskiego. Według Kondrackiego jest to prowincja Karpaty Zachodnie, podprowincja Zewnętrzne Karpaty Zachodnie, makroregion Beskidy Środkowe, mezoregion Beskid Niski. Miejscowość położona jest nad rzeką Ropą, której źródła znajdują się na terenie wsi. Zagospodarowana część Wysowej-Zdroju znajduje się w dolinie, z trzech stron ograniczonej wzniesieniami górskimi.

    Uzdrowisko – miejscowość dysponująca naturalnymi czynnikami leczniczymi, do których zalicza się wody mineralne oraz właściwości klimatyczne. Warunkiem powstania miejscowości uzdrowiskowej jest występowanie walorów przyrodniczych. Wody mineralne służą do kąpieli leczniczych i do kuracji pitnej, a właściwości klimatyczne stosowane są w klimatoterapii.Cerkiew pod wezwaniem św. Michała Archanioła w Wysowej-Zdroju – prawosławna cerkiew parafialna. Należy do dekanatu Nowy Sącz diecezji przemysko-nowosądeckiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Położona na małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej.

    Wysowa-Zdrój położona jest w strefie klimatów górskich oraz strefie wysokiego odsetka lasów. Południowa część wsi położona w strefie wododziałowej Karpat.

    Powierzchnia wsi wynosi ok. 20 km², co stanowi ok. 7% gminy Uście Gorlickie.

    Położenie administracyjno-polityczne[]

    Wysowa-Zdrój znajduje się w południowej Polsce, w województwie małopolskim. Należy do powiatu gorlickiego, będącego najdalej wysuniętym na południowy wschód powiatem województwa. Położona jest na południowym zachodzie powiatu, na południu gminy Uście Gorlickie, która jest jedną z największych, pod względem powierzchni, gmin w Polsce. Gmina Uście Gorlickie graniczy od zachodu z gminą Krynica-Zdrój położoną w powiecie nowosądeckim, od południa z powiatem Bardejów znajdującym się na Słowacji, od wschodu z gminą Sękowa oraz od północy z gminą Ropa i gminą Gorlice.

    Nawa – składowa część kościoła położona pomiędzy prezbiterium a kruchtą, przeznaczona dla wiernych. Oprócz świątyń jednonawowych występują dwu-, trzy-, pięcio- oraz siedmionawowe.Bieliczna – nieistniejąca dziś wieś łemkowska w Beskidzie Niskim u stóp Lackowej. Sezonowo prowadzony wypas owiec.

    Wsie, otaczające Wysową-Zdrój, to od zachodu Izby i Ropki, od południa Blechnarka i słowackie Cigeľka, Vyšny Tvarožec i Stebnická Huta, od wschodu Regietów i od północy Hańczowa. 10 km na północ znajduje się miejscowość gminna Uście Gorlickie.

    Wieś znajduje się w historycznej Galicji; w Średniowieczu przebiegał przez nią ważny szlak kupiecki na Węgry.

    Położenie komunikacyjne[]

    Wysowa-Zdrój położona jest przy drodze powiatowej biegnącej do Uścia Gorlickiego, gdzie rozgałęzia się w kierunku drogi wojewódzkiej nr 977 w kierunku granicy ze Słowacją w Koniecznej oraz w kierunku drogi krajowej nr 28 prowadzącej do Gorlic lub Nowego Sącza – jest to jedyny ciąg komunikacji prowadzący do wsi.

    Województwo małopolskie – jedno z 16 województw Polski. W obecnym kształcie powstało 1 stycznia 1999 r. w wyniku reformy administracyjnej. Województwo zajmuje powierzchnię 15 182 km² i jest jednym z mniejszych w Polsce (12 miejsce w kraju). Pod względem liczby mieszkańców (3 mln 298 tys. osób) województwo znajduje się na 4 miejscu w Polsce. Gęstość zaludnienia jest tu jedną z najwyższych w kraju (małopolskie – 217 osób/km², średnia krajowa – 122 osób/km²).Cmentarz wojenny nr 50 - Wysowa - austriacki cmentarz z I wojny światowej, położony na południowo zachodnim stoku góry Wysota (około 400 metrów od szczytu) w Wysowej-Zdroju.

    Dostępność czasowa: dla autobusów PKS z Gorlic wynosi 1h, z Nowego Sącza 1,5h, dla prywatnych busów z Gorlic – 45 minut. Obecnie istnieje połączenie autobusowe z Krakowem, stolicą województwa, oraz jedno połączenie dziennie ze stolicą województwa podkarpackiego, Rzeszowem. Najbliższe lotnisko o znaczeniu krajowym i międzynarodowym znajduje się w podkrakowskich Balicach, oddalonych o około 150 km od Wysowej-Zdroju. Najbliższa stacja kolejowa położona jest w odległym o 28 km Grybowie.

    Blechnarka (dodatkowa nazwa w j. łemkow. Блixнapкa, trb. Blichnarka) – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Uście Gorlickie. Leży nad rzeką Ropą.Monaster Opieki Matki Bożej w Wysowej-Zdroju – prawosławny klasztor męski w diecezji przemysko-nowosądeckiej Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Obecnie przebywa w nim dwóch mnichów. Na terenie monasteru znajduje się kaplica domowa pod wezwaniem Opieki Matki Bożej i św. Hioba Poczajowskiego.

    Najkrótsza droga na Słowację biegnie przez wieś Blechnarka, a następnie przełęcz Wysowską, którą można przejechać drogą gruntową do słowackiej miejscowości Stebnícka Huta i Zborov (w okresie zimowym droga nieprzejezdna). 2 km na północ od Wysowej-Zdroju przebiega turystyczny Główny Szlak Wschodniobeskidzki.

    Położenie gospodarcze[]

    Wysowa-Zdrój położona jest w zasięgu oddziaływania czterech ośrodków miejskich: położonych na północny wschód w odległości 37 km Gorlic, na północny zachód w odległości 28 km i 50 km odpowiednio Grybowa i Nowego Sącza oraz odległej o 20 km na zachód Krynicy-Zdroju.

    Latarnia – cylinder umieszczony na górnym pierścieniu kopuły z otworami doświetlającymi pomieszczenie przekryte kopułą. Latarnia zazwyczaj przykrywana była hełmem. Rozwiązanie często stosowane w renesansie i baroku. W Polsce ze znanych kopuł z latarnią należy wymienić przykrycie Kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu.Parafia Najświętszej Marii Panny Wniebowziętej w Wysowej – parafia znajdująca się w diecezji tarnowskiej w dekanacie Ropa. Obejmuje Wysową-Zdrój, Hańczową, Blechnarkę i Ropki. Przy kościele znajduje się zabytkowy cmentarz parafialny.

    Wysowa-Zdrój jest położona w karpackim pasie uzdrowisk w odległości 20 km od uzdrowiska w Krynicy-Zdroju oraz 25 km od uzdrowiska Bardejów-Zdrój, położonego na Słowacji. Przez teren wsi przebiega karpacki Szlak Architektury Drewnianej. Wysowa-Zdrój leży pomiędzy dwoma wsiami posiadającymi stadniny koni – Regietowem i Izbami. 12 km na północ znajduje się Zbiornik Klimkowski o ważnych funkcjach rekreacyjnych i gospodarczych. 2 km na północ od Wysowej-Zdroju we wsi Hańczowa znajduje się Zespół Szkół Rolniczych.

    Konstrukcja zabezpieczająca filary mostu lub innego obiektu hydrotechnicznego przed naporem lodu. Wykonywana z żelbetu, kamieni, drewna w formie ostrosłupa o trójkątnej podstawie. (Wysokość podstawy o największym wymiarze ustawiona jest wzdłuż nurtu rzeki).Prawo magdeburskie (prawo niemieckie; łac. Ius municipale magdeburgense, niem. Magdeburger Recht) – średniowieczne prawo miejskie wzorowane na prawie miasta Magdeburga. W 1035 Magdeburg otrzymał patent nadający miastu prawo do handlu i zjazdów. Prawo to spisane zostało w 1188 stając się wzorcem dla podobnych regulacji wielu miast środkowoeuropejskich.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Wysowianka – nazwa alkalicznej, wysokozmineralizowanej wody mineralnej, produkowanej w Wysowej przez firmę Uzdrowisko Wysowa SA z ujęcia W-24.
    Prezbiterium, arch. chór kapłański – przestrzeń kościoła przeznaczona dla duchowieństwa oraz służby liturgicznej (m.in. ministrantów). Zwykle jest wydzielone od reszty świątyni podwyższeniem, balustradą lub łukiem tęczowym i wyodrębniające się wizualnie z bryły kościoła. Nazwa pochodzi od słowa prezbiter - ksiądz.
    Gleby brunatne właściwe – charakteryzują się odczynem obojętnym lub w południowych rejonach nawet słabo alkalicznym. Struktura poziomu próchnicznego jest wyraźnie wykształcona i w znacznym procencie wodoodporna, co stwarza korzystne warunki dla rozwoju systemu korzeniowego roślin uprawnych. Gleby brunatne właściwe powstają z utworów bogatych w zasady. Charakteryzują się wymyciem węglanów do głębokości 60-80 cm oraz brakiem przemieszczania frakcji ilastej, wolnego żelaza, glinu. Mamy gleby eutroficzne (charakteryzujące się odczynem słabo kwaśnym do obojętnego oraz wysyceniem kompleksu sorpcyjnego powyżej 60%) oraz gleby mezotroficzne o odczynie kwaśnym do słabo kwaśnego, gdzie wysycenie zasadami kompleksu sorpcyjnego sięga 30-50%.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Szlak architektury drewnianej w województwie małopolskim, o długości 1 500 km, obejmuje 237 zespołów architektonicznych od kościołów, cerkwi, kaplic i dzwonnic po spichlerze, wiejskie chałupy i szlacheckie dwory. Szlak w województwie małopolskim podzielony jest na sześć tras plus trzy warianty tras.
    Jaworzyna Konieczniańska (słow. Javorina, 881 m n.p.m.) – szczyt górski w Beskidzie Niskim, na granicy Polski i Słowacji.
    Przełęcz Hutniańska (645 m n.p.m.) – przełęcz w grupie Gór Hańczowskich, w zachodniej części Beskidu Niskiego.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.081 sek.