• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wyrobisko

    Przeczytaj także...
    Szyb – wyrobisko kapitalne górnicze pionowe lub pochyłe o nachyleniu powyżej 45° o przekroju poprzecznym powyżej 4 m² i znacznej głębokości, prowadzące z powierzchni terenu do położonego w głębi ziemi złoża kopaliny użytecznej, lub łączące wyrobiska poziome pod ziemią.Zabierka - wyrobisko podziemne eksploatacyjne o wąskim przodku, rzędu od 3 do 8 metrów. Wysokość zabierki nie przekracza 8 metrów, najczęściej są to wyrobiska o wysokości 5 metrów. Przy wykonywaniu wyrobisk zabierkowych kierunek drążenia przodka jest prostopadły do kierunku postępu frontu eksploatacyjnego.
    Nieruchomość gruntowa (grunt) – część powierzchni ziemi, która stanowi odrębny przedmiot własności (art. 46 KC, zob. też art. 4 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Grunt jest rodzajem nieruchomości i zarazem rzeczą w rozumieniu Kodeksu cywilnego.
    Wyrobisko naziemne - kamieniołom marmuru w Sivecu, Macedonia

    Wyrobisko górnicze – przestrzeń w nieruchomości gruntowej lub górotworze powstała w wyniku robót górniczych. Wyróżnia się co najmniej dwa znaczenia tego pojęcia:

  • znaczenie prawne – zdefiniowane w art. 6 ust. 1 pkt 17 PGG, zgodnie z którym wyrobiskiem górniczym jest jedynie przestrzeń, a poza pojęciem wyrobiska pozostają zlokalizowane w tej przestrzeni obiekty budowlane, instalacje, urządzenia itp.,
  • znaczenie techniczne (górnicze) – wedle którego wyrobiskiem jest nie tylko przestrzeń, ale i zlokalizowane w niej instalacje, urządzenia, jak np. obudowa szybu, rurociągi systemu odwadniania, sprężonego powietrza itp.
  • Wyrobisko jest częścią zakładu górniczego.

    Wyrobisko korytarzowe – wyrobisko podziemne o małym przekroju poprzecznym, ale o dużej długości nawet kilku kilometrów. Przekrój na całej długości w zasadzie pozostaje taki sam. Wyrobisko korytarzowe ma szerokość 3 – 6 m, a wysokość najczęściej 2,5 – 3 m. Wyrobiska korytarzowe mogą mieć przekrój prostokątny, owalny (wycinek elipsy lub paraboli), trapezowy lub okrągły.Kamieniołom – kopalnia odkrywkowa kamienia użytkowego (skały zwięzłej o dużej twardości). Kamieniołomów nie należy mylić z kopalniami odkrywkowymi wydobywającymi skały sypkie (piaskownie, żwirownie). Nie są nimi także odkrywkowe zakłady górnicze eksploatujące skały zwięzłe o stosunkowo małej twardości (węgiel brunatny, glinka ogniotrwała) czyli takie, które można urabiać za pomocą koparek. W Polsce w kamieniołomach wydobywa się głównie: granit, bazalt, wapień, piaskowiec, marmur, melafir, sjenit.

    Wyrobiska można podzielić stosując różne kryteria podziału:

  • na wyrobiska pionowe (szyby, szybik, dukle, studnie, nadsięwłomy) i poziome (chodniki, sztolnie, upadowe, ściany, komory, zabierki),
  • wyrobisko korytarzowe – wyrobisko o dużej długości
  • wyrobisko naziemne – wyrobisko kamieniołomu, żwirowni, piaskowni, szybik, rów itp.
  • wyrobisko podziemne – powstałe w wyniku górnictwa głębinowego,
  • wyrobisko otworowe – będące efektem prowadzenia robót górniczych metodą otworową.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Hubert Schwarz: Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz. Tom I. Art. 1–103. Wrocław: 2012, s. 81–83.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • H. Schwarz – Prawo geologiczne i górnicze. Komentarz. Tom I. Art. 1–103, s. 65–66, 78, 81–83
  • wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.09.2011 r., sygn. P 33/09, Dz.U. z 2011 r. nr 206, poz. 1228
  • Zakład górniczy – wyodrębniony technologicznie i organizacyjnie zespół środków służących bezpośrednio do wydobywania kopalin ze złoża, w tym wyrobiska górnicze, obiekty budowlane oraz technologicznie z nimi związane obiekty i urządzenia przeróbcze.Górnictwo (kopalnictwo) – dziedzina przemysłu obejmująca ogół działalności zmierzającej do wydobycia kopaliny i jej przygotowania w procesie wzbogacania (obniżania zawartości zanieczyszczeń) do zastosowania w różnych dziedzinach przemysłu (wydobywanie surowców mineralnych lub organicznych, np. torfu, w kopalniach) bądź bezpośredniego wykorzystania w życiu codziennym.




    Warto wiedzieć że... beta

    Upadowa – wyrobisko korytarzowe usytuowane w złożu, nachylone do 45°, łączące 2 wykonane na różnych poziomach chodniki – drążone po upadzie (od góry do dołu), z transportem realizowanym z poziomu dolnego na górny.
    Dukla – pionowe wyrobisko o niewielkim przekroju, najczęściej prostokątnym, bez obudowy, wykonywane w celu badania lub poszukiwania złoża, w kopalniach rudy służące również do wydobycia (tzw. sposób duklowy). Ręczne wydobycie urobku rudy duklą to zrażanie. Rodzaje:
    Wyrobisko podziemne - pusta przestrzeń w górotworze powstała wskutek usunięcia skał w ramach robót górniczych. Aby przestrzeń ta zachowała swą funkcjonalność, najczęściej niezbędne jest jej zabezpieczenie zwane obudową górniczą.
    Ściana eksploatacyjna (wydobywcza) – wyrobisko podziemne ograniczone dwoma, w zasadzie równoległymi do siebie, wyrobiskami poziomymi (chodnikami) (nadścianowym i podścianowym) lub pochyłymi (pochylnia). W ścianie eksploatacyjnej zachodzi urabianie węgla.
    Prawo geologiczne i górnicze – gałąź prawa z pogranicza zagadnień prawa cywilnego jak i administracyjnego, regulująca kwestie własności kopalin, organizacji i nadzoru prac górniczych i geologicznych a także odpowiedzialności za szkody wywołane przez ruch zakładu górniczego.
    Szybik – rodzaj wyrobiska górniczego swoją budową przypomina szyb, jednak nie łączy wyrobisk podziemnych z powierzchnią, lecz poszczególne poziomy kopalni ze sobą. Istnienie szybików było uzasadnione przez ograniczoną długość lin stosowaną w pierwszych urządzeniach wyciągowych, jak np. w kieratach konnych. Zadaniem szybików było więc umożliwienie górnikom eksploatacji złoża znajdującego się poza zasięgiem maszyn wyciągowych.
    Chodnik – w górnictwie podziemnym wyrobisko korytarzowe prowadzone poziomo lub prawie poziomo (do 5° nachylenia), niemające bezpośredniego wyjścia na powierzchnię ziemi. Drążone są w złożu i dają urobek będący kopaliną użyteczną (np. chodniki węglowe).

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.012 sek.