• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wydma poprzeczna

    Przeczytaj także...
    Prostopadłość – cecha geometryczna dwóch prostych lub płaszczyzn (albo prostej i płaszczyzny), które tworzą przystające kąty przyległe.Izolacja – sposób zabezpieczenia dwóch sąsiadujących układów, elementów itp. w celu utrudnienia wzajemnego oddziaływania.
    Wydma podłużna – wydma w postaci długiego (do setek kilometrów) wału o przebiegu równoległym do kierunku dominujących wiatrów.
    Budowa wydmy poprzecznej
    Zdjęcie satelitarne wydm na pustyni Ar-Rab al-Chali

    Wydmy poprzeczne mają grzbiety wydłużone w kierunku prostopadłym do kierunku wiatru, a ich strome stoki zawietrzne są zwrócone w jednym kierunku. Główny kierunek transportu eolicznego jest zatem prostopadły do grzbietów, co odróżnia je od wydm podłużnych, w których wypadkowy kierunek transportu jest równoległy do grzbietu. Wydmy poprzeczne mogą występować w izolacji, ale najczęściej są to długie, lekko kręte wały. Pojedynczo występującymi wydmami poprzecznymi są barchany, rozwijające się przy niewielkiej dostawie piasku i zwykle na podłożu innym niż piaszczyste. Są to formy niewielkie, na ogół nie przekraczają kilku metrów, z cofniętą najwyższą częścią środkową i ramionami wysuniętymi zgodnie z kierunkiem wiatru.

    Piasek – skała osadowa, luźna, złożona z niezwiązanych spoiwem ziaren mineralnych, przede wszystkim kwarcu. Wielkość ziaren waha się od 0,0625 do 2 mm, gęstość ziaren piasku kwarcowego wynosi około 2,62 g/cm.Ar-Rab al-Chali, (arab. الربع الخالي, alternatywna transkrypcja: Ar-Rub’ al-Khali – pustynia położona na południu Półwyspu Arabskiego w większości na terytoriach Arabii Saudyjskiej oraz Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Jemenu i Omanu. Do tej pustyni przylega region Hadramaut w Jemenie. Jest to największa pustynia piaszczysta na świecie.

    Przypisy

    1. Piotr Migoń: Geomorfologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006, s. 367-368. ISBN 978-83-01-14812-6.
    Wał wydmowy - rodzaj wału usypanego z piasku przez wiatr. Jest to rodzaj wydmy, wyróżnianej ze względu na kształt; najczęściej powstaje na terenach nadmorskich i odsłoniętych. Potrafią ciągnąć się nawet kilkadziesiąt kilometrów, jak w przypadku tych na Nizinach Wewnętrznych w Australii. Niektóre wały wydmowe mogą przyrastać w szybkim tempie - w mierzei Bramy Świny od czasów II wojny światowej przyrosły aż dwa wały wydmowe, a ich średnie roczne tempo rozszerzania wynosi 2 metry/rok. Czynnikiem sprzyjającym ich powstaniu jest wiatr wiejący głównie z dwóch przeciwnych kierunków.Transport eoliczny to przemieszczanie materiału przez wiatr. Jest to proces powierzchniowy, który może odbywać się w kierunku niezgodnym ze spadkiem terenu, prostolinijnie lub ruchem wirowym, równoczesny z procesem sortowania przenoszonego materiału. Proces ten wywołany jest naporem powietrza lub uderzaniem przez poruszające sie ziarna. Odbywa sie poprzez:



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Barchan, wydma sierpowata - rodzaj ruchomej wydmy o półksiężycowatym kształcie i ramionach wysuniętych zgodnie z kierunkiem wiatru (w stronę zawietrzną), charakterystyczny dla pustyń piaszczystych, pozbawionych roślinności (Sahara, Kalahari). Wąskie ramiona przemieszczają się szybciej niż część centralna wydmy. Barchany często łączą się ze sobą, tworząc długie piaszczyste wały, które noszą nazwę wydm wałowych. Ciągną się one nieraz setki kilometrów. Powstają w klimacie suchym, stok dowietrzny jest łagodny i zbity, stok odwietrzny stromy i luźny.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.045 sek.