• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wyciąg - farmacja

    Przeczytaj także...
    Alkoholatura, intrakt (łac. Alcoholaturae, Intracta) - preparat roślinny, otrzymywany poprzez wytrawienie surowego surowca roślinnego etanolem o stężeniu 80–95° (procent objętościowych). Intrakty są podobne do nalewek, różnią się od nich tym, że są sporządzane z surowców świeżych, a nie suszonych.Perkolacja - proces przepływu wody przez stałe podłoże, który powoduje wymywanie lub strącanie substancji. W przypadku ekstrakcji, z ciała stałego wymywa się określone związki chemiczne ciągłym lub periodycznie zmienianym strumieniem rozpuszczalnika. Jest to metoda stosowana między innymi w farmacji do otrzymywania wyciągów roślinnych i nalewek. Proces perkolacji pozwala na całkowite wytrawienie surowca, wytworzenie preparatów zagęszczonych oraz pozwala na zmniejszenie ilości używanego rozpuszczalnika. W przypadku strącania przykładem z hydrologii może przepływ wody w rzece i osadzanie materiału piaszczystego pomiędzy ziarnami żwiru i kamieni w dnie.
    Rozpuszczalnik − ciecz zdolna do tworzenia roztworu po zmieszaniu z ciałem stałym, inną cieczą lub gazem. Najbardziej znanym rozpuszczalnikiem jest woda.
    Laboratoryjny ekstraktor do sporządzania wyciągów

    Wyciąg, ekstrakt – zagęszczony preparat roślinny lub zwierzęcy, otrzymywany poprzez wytrawienie odpowiedniego surowca rozpuszczalnikiem, na przykład wodą bądź etanolem i ich mieszaninami, a następnie odpowiednie zagęszczenie. Jest to rodzaj leku galenowego.

    Leki galenowe – zwyczajowa nazwa leków wykonanych z surowców roślinnych, zwierzęcych i mineralnych według ściśle określonego przepisu zamieszczonego w Farmakopei lub odpowiednich manuałach czy receptariuszach (np. Receptarium polonicum Głowackiego). Dawniej terminem tym określano wszystkie leki sporządzane w aptece. Obecnie leki galenowe są stosowane głównie jako środki pomocnicze przy wyrobie recepturowych postaci leku.Wyciąg zimny – forma sporządzania leku ziołowego w postaci roztworu, do którego składniki czynne z surowca zielarskiego są ekstrahowane zimną lub letnią wodą i pozostawiane na jakiś czas, aby do wody przedostały się różne rozpuszczalne w niej substancje. Postępuje się tak, aby przy podgrzewaniu nie tracić niektórych cennych składników lub nie wprowadzić do roztworu innych, niepotrzebnych, np. tłuszczów.

    Wyciągi są przetworami o konsystencji płynnej (wyciągi płynne i nalewki), półstałej (wyciągi gęste i oleożywice) i stałej (wyciągi suche).

  • Wyciągi płynne (łac. extracta fluida) – przetwory o konsystencji płynnej, w których zwykle 1 część ich masy lub objętości odpowiada 1 części wysuszonej substancji roślinnej lub substancji pochodzenia zwierzęcego. Mogą być również otrzymywane poprzez rozpuszczenie wyciągu suchego. Wyciągi płynne otrzymuje się metodą dwustopniowej perkolacji. W pierwszym etapie zbiera się płyn wyciągowy w ilości 85% masy wytrawianego surowca i odstawia. W drugim etapie prowadzi się perkolację do zupełnego wyczerpania surowca, stosując taką ilość rozpuszczalnika jak okaże się niezbędna. Płyn wyciągowy otrzymany w drugim etapie perkolacji zagęszcza się do objętości odpowiadającej 15 częściom wagowym zastosowanej masy surowca roślinnego i miesza z pierwszą częścią perkolatu tak, aby została zachowana proporcja surowca do wyciągu jak 1:1. Proces zagęszczania prowadzi się w odpowiednich wyparkach. Wyciągi płynne powinny być klarowne, o barwie i zapachu charakterystycznym dla surowca, z którego uzyskano wyciąg.
  • Wyciągi uzyskiwane za pomocą wody zimnej lub letniej określane są mianem zimnych.

    Woda (tlenek wodoru; nazwa systematyczna IUPAC: oksydan) – związek chemiczny o wzorze H2O, występujący w warunkach standardowych w stanie ciekłym. W stanie gazowym wodę określa się mianem pary wodnej, a w stałym stanie skupienia – lodem. Słowo woda jako nazwa związku chemicznego może się odnosić do każdego stanu skupienia.Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.
  • Nalewki (łac. tincturae) – przetwory płynne, w których 1 część surowca jest wytrawiana 5 lub 10 częściami rozpuszczalnika. Nalewki uzyskuje się metodą perkolacji lub maceracji.
  • Wyciągi gęste (łac. extracta spissa) – przetwory półstałe, otrzymywane w wyniky częściowego odparowania rozpuszczalnika.
  • Oleożywice (łac. oleoresina) – półstałe roztwory żywicy w olejku eterycznym i/lub oleju tłustym otrzymywane przez częściowe odparowanie rozpuszczalnika.
  • Wyciągi suche (łac. extracta sicca) – przetwory o stałej konsystencji otrzymane w wyniku całkowitego odparowania rozpuszczalnika.
  • Zobacz też[]

  • alkoholatura
  • Przypisy

    1. Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska X. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276. ISBN 978-83-63724-47-7.
    2. Danuta Tyszyńska - Kownacka: Zioła w domu. Warszawa: Wydawnictwo Współczesne, s. 6. ISBN brak.
    3. Fiebig (Stanisław Janicki, Adolf Fiebig, Małgorzata Sznitowska, Teresa Achmatowicz: Farmacja stosowana : podręcznik dla studentów farmacji. Warszawa: Wydaw. Lekarskie PZWL, 2003, s. 375. ISBN 83-200-2847-7.) podaje macerację jako jedną z metod uzyskiwania wyciągów, pisząc jednocześnie, że maceracja nie pozwala na całkowite wytrawienie surowca i że proces maceracji kończy się z chwilą osiągnięcia w roztworze tego samego stężenia substancji czynnej co w surowcu.

    Bibliografia[]

    1. Stanisław Janicki, Adolf Fiebig, Małgorzata Sznitowska, Teresa Achmatowicz: Farmacja stosowana : podręcznik dla studentów farmacji. Warszawa: Wydaw. Lekarskie PZWL, 2003. ISBN 83-200-2847-7.
    Maceracja to jedna z metod otrzymywania leków roślinnych i homeopatycznych, stosowana w preparatyce farmaceutycznej. Polega na wyodrębnieniu wybranych składników z materiału (najczęściej świeżego lub suchego surowca roślinnego), poprzez moczenie go w rozpuszczalniku najczęściej wodzie. Wytrawianie surowca metodą maceracji trwa do momentu wyrównania stężeń między surowcem, a uzyskiwanym płynem. Nie można tą metodą uzyskać preparatów zagęszczonych. Preparaty uzyskane metodą maceracji to maceraty.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.021 sek.