• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wybrzeże wydmowe



    Podstrony: 1 [2] [3]
    Przeczytaj także...
    Wydma brunatna - rodzaj wydmy, wyróżniany obok wydmy białej i szarej, ze względu na porastającą ją roślinność. Jest to zawsze wydma ustalona, tj. nieporuszająca się, porośnięta, może natomiast przybierać różne kształty. Roślinnością porastającą taką wydmę jest najczęściej wrzosowisko brusznicowo-bażynowe lub rzadziej sam bór bażynowy. Taka struktura charakteryzuje się bardziej rozwiniętą glebą niż w przypadku wydm białych i szarych - do ziem występujących najczęściej zalicza się arenosole i regosole, obecne jednak tylko w zewnętrznej jej warstwie. Występuje tendencja do stopniowego użyźniania gleby i pojawiania się bardziej wymagających gatunków (m.in. dębu bezszypułkowego, borówki czarnej).Wybrzeże – obszar na granicy lądu i zbiornika wodnego obejmującego część nadwodną i podwodną. Pas ten jest szerszy niż brzeg i strefa brzegowa, lecz jego zasięg nie jest precyzyjnie określony granicami. Zbiornik wodny i ląd wybrzeża są rozdzielone linią brzegową.
    Wybrzeże wydmowe w Świnoujściu

    Wybrzeże wydmowe – rodzaj wybrzeża morskiego powstałego wskutek nanoszenia przez wiatr i fale materiału wydmowego.

    W Polsce piaszczysty brzeg morski typu wydmowego stanowi blisko 2/3 długości wybrzeża.
    Wybrzeże wydmowe zaczęło tworzyć się po ustąpieniu lądolodu skandynawskiego. Powstaje ono pod wpływem działania fal morskich na odcinki brzegu klifowego, które niszcząc klif zabierają materiał (piaszczysto-żwirowy) przenoszą go i osadzają na odcinkach brzegu niskiego. Podstawową rolę w procesie tworzenia wybrzeża wydmowego odgrywa wiatr. Na polskim wybrzeżu wieją przeważnie wiatry północno-zachodnie i zachodnie a więc od strony morza, przyczyniając się do tworzenia wydm.

    Wybrzeże niskie – wybrzeże piaszczyste, łagodnie opadające ku morzu. Delikatnie opadające dno umożliwia bezpieczne kąpiele. Plaża brzegu niskiego jest bardzo szeroka i piaszczysta, dlatego fale nie niszczą brzegu i drzewa nie mogą spaść na plażę. Dodatkowo wiatr bardzo często usypuje wydmy.Żwir – okruchowa skała osadowa o luźnej postaci, złożona z różnych skał i minerałów o średnicy większej niż 2 mm, do nawet kilku centymetrów.

    Proces ten trwa nieprzerwanie do dnia dzisiejszego. Widać to szczególnie po sztormach; zasypane roślinki, krzewy, zejścia na plażę.

    Budowa wybrzeża wydmowego[]

    Powyżej plaży znajdującej się w bezpośrednim zasięgu działania fal morskich napotkać można kilka równolegle ułożonych szeregów wzniesień (2-3 lub więcej). Są to wydmy.

    W strefie najbliższej morzu (czasem bywa dla niej stosowane określenie z języka kaszubskiego strąd) wały piasku i innej materii silnie podlegają procesom eolicznym i abrazyjnym. Szczątki organiczne wyrzucane przez fale lub przynoszone z głębi lądu przez wiatr tworzą wał plażowy, czyli kidzinę. Piasek układa się w wydmy pierwotne, które są słabo zasiedlane przez rośliny pionierskie, a jego transport w stronę lądu powoduje usypywanie wydm wtórnych.

    Jastrzębiec baldaszkowy (Hieracium umbellatum L.) – gatunek rośliny należącej do rodziny astrowatych. Występuje w prawie całej Europie. W Polsce pospolity.Piaskownica zwyczajna (Ammophila arenaria Link.) – gatunek rośliny należącej do rodziny wiechlinowatych. Występuje na wydmach nadmorskich Europy. Ma bardzo długie korzenie zakotwiczające ją w podłożu. Młode rośliny wyrastają z podziemnych rozłogów. Roślina broni się przed zasypaniem rosnąc bardzo szybko w górę i wypuszczając nowe rozłogi. Dzięki rozbudowanemu systemowi korzeniowemu jest rośliną stabilizującą piaski.
    Strefa przejściowa między wydmą białą (po prawej) a szarą (po lewej). Słowiński Park Narodowy.

    Pierwsze w miarę stabilne napotkane wzniesienia stanowi wydma biała zwana również przednią. Charakteryzuje się ona jasną barwą i znikomą roślinnością. Dalsze wzniesienia są w pewnym stopniu osłonięte przed działaniem wiatru, w związku z tym są bardziej pokryte roślinnością. Trawy tworzą miejscami zwarte kobierce. Można zauważyć też niewielkie krzewy i krzewinki. Jest to wydma szara, jej piasek ma zabarwienie popielate, co świadczy o zawartości materiałów organicznych (arenosole). Naturalne układy mogą być bardziej skomplikowane. W zależności od lokalnych warunków, zasiedlona przez psammofity wydma biała może bezpośrednio sąsiadować z plażą, tworząc niski klif. Następnie może występować kilka grzęd zasiedlonych przez roślinność wydmy białej i kilka o charakterze wydmy szarej. Czasem tworzą się układy o cechach przejściowych, nawietrzny stok wydmy ma charakter wydmy białej, a zawietrzny szarej itp.
    Posuwając się dalej w głąb lądu dojść można do wydm brunatnych porośniętych nadmorskim borem sosnowym. Drzewa tworzące ten las są niższe niż w głębi lądu. Ich przekrój jest asymetryczny (korona zniekształcona, na obwodzie pnia nierówne przyrosty), kształtowany pod wpływem wiatrów.

    Róża pomarszczona, róża fałdzistolistna, róża japońska (Rosa rugosa Thunb.) – gatunek krzewu należący do rodziny różowatych. Jest rozpowszechniony w strefie ciepłego i chłodnego klimatu umiarkowanego na półkuli północnej. Pochodzi ze wschodniej Azji. Gatunek sprowadzony został do Europy i Ameryki Północnej przez ogrodników i rozprzestrzenił się w środowisku naturalnym jako uciekinier z upraw (agriofit). Obecnie występuje prawie w całej Europie, także na terenie Polski. Na obszarach, gdzie dokonuje inwazji, zwłaszcza na wybrzeżach, stanowi problem dla różnorodności biologicznej i ogranicza dostępność terenu. Róża pomarszczona jest łatwa w uprawie i jest wykorzystywana jako roślina ozdobna, jadalna, lecznicza i do nasadzeń biotechnicznych. Liczne odmiany ozdobne pochodzące od tego gatunku tworzą grupę róż ozdobnych określanych mianem mieszańców Rugosa.Falowanie, fale morskie – oscylacyjny ruch cząstek wody po orbitach kołowych lub eliptycznych. Najczęstszą przyczyną falowania jest tarcie wiatru o powierzchnię wody.

    Podobnie jak w przypadku szeregu wydm napotkanych na lądzie, tak i w morzu posuwając się w głąb, można wyczuć na dnie podwójne wały. W miejscach wzniesień woda jest płytsza po czym głębokość jej gwałtownie wzrasta. Takie wydmy dna morskiego nazywamy rewami. Są one dziełem budującej pracy fal morskich, które wynoszą piasek z głębi morza w stronę lądu, a nie bezpośredniej pracy wiatru, czyli nie są wydmami w ścisłym tego słowa znaczeniu.

    Ląd - obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów. Lądy zajmują około 29% powierzchni Ziemi, łącznie 149 milionów km². Dla większych, zwartych obszarów lądu przyjęto nazwę kontynent, mniejsze obszary lądu to wyspy. Średnie wzniesienie lądu ponad poziom morza wynosi 875 metrów. W odniesieniu do kontynentów zamiennie używa się nazwy „stały ląd”, w odróżnieniu od wysp, których nie zalicza się do powierzchni lądu.Wzniesienie – wypukła forma ukształtowania terenu, wyróżniająca się względem terenów przyległych. Jest to termin ogólny, stosowany potocznie szczególnie do form o wysokościach względnych do kilkuset metrów.


    Podstrony: 1 [2] [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Abrazja (łac. abrasio - zeskrobywanie) – jeden z procesów erozyjnych. Polega na ścieraniu podłoża skalnego przez luźny materiał skalny przemieszczany przez prądy rzeczne i morskie, falowanie wód, przypływy i odpływy morskie, lodowce i wiatry, także na wzajemnym ścieraniu materiału skalnego, wskutek czego ulega on rozdrobnieniu i obtoczeniu. Zachodzi na stromych, skalnych brzegach dużych zbiorników wodnych, takich jak oceany, morza i duże jeziora. Pewne znaczenie ma również rozpuszczanie skał przez wodę. Efektem działania abrazji jest powstawanie klifu i platformy abrazyjnej, osiągającej zazwyczaj szerokość od kilku do kilkunastu metrów (rzadziej – gdy poziom morza powoli się podnosi lub ląd się obniża – nawet do kilkudziesięciu km (np. wybrzeża Norwegii).
    Porosty (łac. Lichenes z gr. λειχήνα, leichena) – tradycyjna nazwa organizmów składających się z grzybów (Fungi), tworzących obligatoryjne symbiozy – głównie z prokariotycznymi cyjanobakteriami (Cyanobacteria) lub eukariotycznymi zielenicami (Chlorophyta). Jako samodzielna jednostka taksonomiczna przestała istnieć w 1981 roku w wyniku zmian, wprowadzonych przez Międzynarodowy Kodeks Nomenklatury Botanicznej. Pojęcie to ujmowane jest obecnie w kategoriach ekologicznych (podobnie jak grzyby mykoryzowe), a nie systematycznych. Systematyka i nomenklatura porostów dotyczy ich komponentu grzybowego.
    Arenosole (łac. arena – piasek) – słabo wykształcone gleby wytworzone ze skał luźnych, całkowicie pozbawione węglanów. W związku z czym posiadają odczyn kwaśny. Charakteryzują się zasadniczą budową profilu glebowego A-C; poza poziomem akumulacyjnym A i poziomem skały macierzystej C nie zaznaczają się wyraźnie inne poziomy genetyczne. Pod poziomem próchnicznym o miąższości wahającej się od 15 do 30 cm, zalega bezpośrednio poziom skały macierzystej. Gleby te stanowią dalsze stadium rozwojowe gleb inicjalnych luźnych wytworzonych z piasków ubogich w związki zasadowe. Dlatego też miąższość profilu glebowego arenosoli jest znacznie większa, niż w glebach inicjalnych eolicznych. Przy udziale roślinności leśnej gleby te przekształcają się stopniowo w bielice. W warunkach naturalnych stanowią siedlisko roślinności borowej.
    Korona drzewa - cechą charakterystyczną każdej rośliny drzewiastej jest to, że na pewnej wysokości nad ziemią pień przekształca się w zespół konarów, gałęzi, pędów i liści, który nazywamy koroną.
    Turzyca piaskowa (Carex arenaria) – gatunek byliny należący do rodziny turzycowatych. Rośnie w Europie północnej, zachodniej i środkowej, zawleczona do Ameryki Północnej. W Polsce pospolita wzdłuż brzegu morskiego, im dalej w głąb lądu w kierunku południowo-wschodnim – tym rzadsza.
    Lista stanowi zestawienie gatunków roślin i brunatnic (stanowiących protisty roślinopodobne) objętych ścisłą ochroną gatunkową w Polsce. Zestawienie obejmuje gatunki chronione na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin wymienione w załączniku nr 1 do tego rozporządzenia (w kolumnie uwagi dodano informacje o wymaganych strefach ochrony zgodnie z załącznikiem nr 4).
    Mchy (Bryophyta) – gromada roślin telomowych obejmująca małe, osiągające od 1 do 10 cm wysokości organizmy, przeważnie żyjące skupiskowo w ocienionych i wilgotnych miejscach. Nie wykształcają one prawdziwych liści, łodyg czy korzeni, zamiast nich posiadają listki (mikrofile), łodyżki oraz chwytniki, spełniające podobne funkcje, lecz mające odmienną budowę. W rozwoju mchów wyróżnia się dwa następujące po sobie pokolenia: płciowe (gametofit) wytwarzające gametangia (plemnie i rodnie) oraz bezpłciowe (sporofit) wytwarzające zarodniki.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.06 sek.