• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wybrzeże

    Przeczytaj także...
    Costa Verde (hiszp. Zielone Wybrzeże) – region turystyczny w Hiszpanii, obejmujący atlantyckie wybrzeże Galicji, Kantabrii, Asturii i Kraju Basków.Pobrzeże Kaszubskie (313.51), (kasz. Kaszëbsczi Ùbrzég) – mezoregion fizycznogeograficzny znajdujący się na obszarze administracyjnym Gdańska, Sopotu, Gdyni oraz powiatów wejherowskiego i puckiego, wszystkie te powiaty leżą w województwie pomorskim. Pobrzeże Kaszubskie jest częścią Pobrzeża Gdańskiego. Występują tu kępy: Ostrowska, Swarzewska, Pucka, Oksywska i Redłowska, kępy są poprzedzielane pradolinami. Przez mezoregion przepływa wiele krótkich rzek wpływających do Zatoki Puckiej. Pod względem gospodarczym widać sporą różnicę pomiędzy północą a południem. Południowa część regionu cechuje się wysokim stopniem urbanizacji i industrializacji (między innymi Port w Gdyni). Część północna regionu wykorzystywana jest przede wszystkim turystycznie jednakże znajdują się tu też porty rybackie: port Puck i port Władysławowo.
    Wybrzeże niskie – wybrzeże piaszczyste, łagodnie opadające ku morzu. Delikatnie opadające dno umożliwia bezpieczne kąpiele. Plaża brzegu niskiego jest bardzo szeroka i piaszczysta, dlatego fale nie niszczą brzegu i drzewa nie mogą spaść na plażę. Dodatkowo wiatr bardzo często usypuje wydmy.
    Wybrzeża wysokie
    Wybrzeże niskie

    Wybrzeże – obszar na granicy lądu i zbiornika wodnego obejmującego część nadwodną i podwodną. Pas ten jest szerszy niż brzeg i strefa brzegowa, lecz jego zasięg nie jest precyzyjnie określony granicami. Zbiornik wodny i ląd wybrzeża są rozdzielone linią brzegową.

    Wybrzeże Księżniczki Ragnhildy (norw. Prinsesse Ragnhild Kyst) – część wybrzeża Ziemi Królowej Maud na Antarktydzie rozciągająca się między 20° E a 34° W (Półwysep Riiser-Larsena). Do wybrzeża na prawie całej długości, poza wschodnim krańcem, przylega lodowiec szelfowy.Costa Blanca (pol. Białe Wybrzeże) – region turystyczny w Hiszpanii, obejmujący fragment wybrzeża Morza Śródziemnego o długości ok. 244 km, zlokalizowany we Wspólnocie Autonomicznej Walencji, w okolicach Alicante z popularnymi kąpieliskami m.in. Benidorm i Calpe.

    Wybrzeże odznacza się wpływem rzeźbotwórczego oddziaływania mórz i oceanów (m.in. fal morskich, pływów, prądów przybrzeżnych).

    Typologia[]

    Ze względu na to czy działalność ta jest niszcząca czy budująca, wyróżnia się wybrzeża niszczone, wybrzeża narastające oraz wybrzeża wyrównywane (tj. w niektórych miejscach niszczone, w niektórych narastające). Ze względu na jego układ w stosunku do głównych linii ukształtowania terenu lub budowy geologicznej wyróżnia się wybrzeża podłużne i wybrzeża poprzeczne. Wyróżnia się także wybrzeża podwójne, czyli takie, którym towarzyszy dodatkowo lido lub mierzeja.

    Uznam i Wolin (313.21) – mezoregion fizycznogeograficzny Pobrzeża Szczecińskiego, obejmujący dwie wyspy Uznam i Wolin, które oddzielają Zalew Szczeciński od Zatoki Pomorskiej. Powierzchnia regionu wynosi 424 km².Wybrzeże Bakutisa – wybrzeże leżącej na Antarktydzie Ziemi Marii Byrd, pomiędzy wybrzeżem Hobbsa na zachodzie i wybrzeżem Walgreena na wschodzie. Wzdłuż wybrzeża Bakutisa leży wiele pokrytych lodem wysp, w tym duże wyspy Siple’a i Carneya. Jest ono oddzielone od otwartego morza rozległym Lodowcem Szelfowym Getza. Wybrzeże zostało odkryte podczas wyprawy amerykańskiej (1939-41) i zostało naniesione na mapy w 1946 r. Nazwane imieniem admirała Freda E. Bakutisa.

    Zależnie od sposobu powstania wyróżnia się także wybrzeża:

  • wysokie: dalmatyńskieriasowefiordoweferdowefierdowelimanoweklifowe,
  • niskie: mierzejowelagunowenamorzynowekoralowe - wydmoweszkierowe,
  • wyrównane.
  • Wybrzeża w Polsce[]

    W Polsce nad Morzem Bałtyckim od zachodu wybrzeże stanowi wyspa Uznam i Wolin (mezoregion Uznam i Wolin). Charakterystyczne wybrzeże posiada Zalew Szczeciński, będący zatoką-laguną przybrzeżną Bałtyku oraz łączące go z otwartym morzem cieśniny: Dziwna i Świna. Na wschód od Dziwny rozciąga się Wybrzeże Trzebiatowskie, a za nim Wybrzeże Słowińskie. Nad Zatoką Gdańską znajduje się Pobrzeże Kaszubskie, od którego odchodzi Mierzeja Helska. Przy południowej części zatoki ciągnie się Mierzeja Wiślana. Nad południowo-wschodnią częścią Zalewu Wiślanego leży Wybrzeże Staropruskie.

    Wybrzeże Malabarskie (Malabar) – część południowo-zachodniego wybrzeża Indii nad Morzem Arabskim, od Goa do przylądka Komoryn.Zalew Szczeciński (niem. Stettiner Haff, Oderhaff, Pommersches Haff) – zalew, laguna przybrzeżna, zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowej części. Akwen obejmuje powierzchnię od 666,5 do 687 km², na terytorium Polski i Niemiec. Uchodzi do niego rzeka Odra, dzięki czemu akwen jest częścią jej rozbudowanego systemu ujściowego.

    Wybrzeża na świecie[]

  • Europa:
  • Francja: Lazurowe Wybrzeże (Riwiera Francuska), Côte d'Améthyste, Côte d'Argent, Côte de Jade, Côte d'Amour, Côte Sauvage, Côte d'Emeraude, Côte d'Albâtre.
  • Włochy: Riwiera Włoska
  • Hiszpania: Costa de la Luz, Costa del Sol, Costa Blanca, Costa del Azahar, Costa Dorada, Costa Brava, Costa Montanesa, Costa Vasca, Costa Verde, Rias Altas, Riasa Bajas.
  • Portugalia: Costa Dourada, Costa de Prata.
  • Azja: Wybrzeże Malabarskie, Wybrzeże Koromandelskie,
  • Afryka: Wybrzeże Pieprzowe, Wybrzeże Kości Słoniowej, Złote Wybrzeże, Wybrzeże Niewolnicze.
  • Antarktyda: Wybrzeże Adeli, Wybrzeże Bakutisa, Wybrzeże Jerzego V, Wybrzeże Knoxa, Wybrzeże Królowej Marii, Wybrzeże Księżniczki Marty, Wybrzeże Księżniczki Ragnhildy, Wybrzeże Leopolda i Astrid, Wybrzeże Oatesa.
  • Zobacz też[]

  • nadbrzeże, przybrzeże
  • Przypisy

    1. Wojciech Jaroszewski, Leszek Marks, Andrzej Radomski: Słownik geologii dynamicznej. Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1985, s. 292. ISBN 83-220-0196-7.
    2. Włodzimierz Mizerski, Hubert Sylwestrzak: Słownik geologiczny. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2002, s. 230. ISBN 83-01-13781-9.
    Rías Altas – hiszpański region turystyczny położony w Galicji rozciągający się od portu w Ribadeo aż do Santa Cruz. Pasmo Rías Altas obejmuję także galicyjskie prowincje A Coruña oraz Prowincja Lugo.Falowanie, fale morskie – oscylacyjny ruch cząstek wody po orbitach kołowych lub eliptycznych. Najczęstszą przyczyną falowania jest tarcie wiatru o powierzchnię wody.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ląd - obszar skorupy ziemskiej niepokryty wodami mórz i oceanów. Lądy zajmują około 29% powierzchni Ziemi, łącznie 149 milionów km². Dla większych, zwartych obszarów lądu przyjęto nazwę kontynent, mniejsze obszary lądu to wyspy. Średnie wzniesienie lądu ponad poziom morza wynosi 875 metrów. W odniesieniu do kontynentów zamiennie używa się nazwy „stały ląd”, w odróżnieniu od wysp, których nie zalicza się do powierzchni lądu.
    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.
    Wybrzeże Niewolnicze (ang. Slave Coast, fr. Côte des Esclaves) – wybrzeża Zatoki Beninu (część Zatoki Gwinejskiej na Oceanie Atlantyckim) w Afryce Zachodniej. Stanowiło ono główny teren wywozu niewolników w okresie od XVI do XIX wieku. Obecnie jest to wybrzeże zachodniej Nigerii, Beninu (dawniej Dahomej) i Togo. Znajdują się tu duże porty morskie: Lagos, Kotonu.
    Wybrzeże Koromandelskie – rozległa nadbrzeżna równina, położona nad Oceanem Indyjskim (a dokładniej nad Zatoką Bengalską) we wschodniej części stanu Tamil Nadu w południowych Indiach. Zajmuje obszar ok. 22,8 tys. km². Średnia wysokość wynosi 80 metrów nad poziomem morza. Linia brzegowa prosta, liczne wysepki koralowe.
    Wybrzeże wyrównane (wyrównane prostopadłe) – wybrzeże składające się z odcinków niszczonych i narastających, wskutek czego zmniejsza się równocześnie linia brzegowa. Podmywane są wystające odcinki wybrzeża, zamykane lub odcinane – zatoki. Dzięki tym procesom wybrzeże osiąga prawie prostolinijny zarys, np.: wybrzeże we Francji nad Zatoką Biskajską, południowe wybrzeże Półwyspu Iberyjskiego, wybrzeże Morza Liguryjskiego.
    Zbiornik wodny – zagłębienie terenu wypełnione wodą stojącą (w przeciwieństwie do cieków – wód płynących).
    Wybrzeże Pieprzowe (ang. Pepper Coast, Grain Coast) – część wybrzeża Oceanu Atlantyckiego w Liberii (Afryka Zachodnia). Duże porty morskie: Monrovia, Buchanan.

    Reklama