• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wybory prezydenckie na Białorusi w 2006 roku

    Przeczytaj także...
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.Dżinsowa rewolucja (białoruskie: джынсавая рэвалюцыя, džynsavaja revalucyja), znana także pod nazwą "chabrowa rewolucja" – wydarzenia, które miały miejsce na Białorusi w okolicach 19 marca, w kontekście wyborów prezydenckich 2006.
    Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, OBWE (ang. Organization for Security and Co-operation in Europe, OSCE) – organizacja międzynarodowa uznawana za organizację regionalną w rozumieniu rozdziału VIII Karty Narodów Zjednoczonych. Jej celem jest zapobieganie powstawaniu konfliktów w Europie. Oprócz państw europejskich jej członkami są także Stany Zjednoczone, Kanada, Gruzja, Armenia, Azerbejdżan, Kazachstan, Uzbekistan, Kirgistan, Tadżykistan, Turkmenistan, Mongolia. OBWE powstała 1 stycznia 1995 w wyniku przekształcenia Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie w organizację.
    Spoty wyborcze na specjalnych elektronicznych tablicach

    Wybory prezydenckie na Białorusi odbyły się 19 marca 2006 r. Wybory na stanowisko prezydenta Białorusi przeprowadzane są po raz trzeci od odzyskania przez ten kraj niepodległości. W poprzednich wyborach, przeprowadzonych w latach 1994 i 2001 dwukrotnie zwyciężał Alaksandr Łukaszenka.

    Alaksandr Uładzisławawicz Kazulin (biał. Аляксандр Уладзіслававіч Казулін, ur. 25 listopada 1955 w Mińsku) – białoruski polityk, do 3 sierpnia 2008 szef opozycyjnej Białoruskiej Partii Socjaldemokratycznej Hramada, kandydat w wyborach prezydenckich 2006. Oskarżał prezydenta Łukaszenkę m.in. o handel bronią i fałszerstwa budżetowe.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Zgodnie z kalendarzem wyborczym, obecna kadencja prezydencka kończy się jesienią, jednak decyzją parlamentu białoruskiego termin wyborów został przyspieszony. Decyzja taka jest zgodna z ordynacją wyborczą, stanowiącą, iż wybory nie mogą odbyć się później niż dwa miesiące przed upływem kadencji rządzącego prezydenta, choć nie określa najwcześniejszego terminu przeprowadzenia wyborów. Wybranie terminu wiosennego było według niektórych komentatorów celowym zabiegiem politycznym, obliczonym na skrócenie kampanii wyborczej i ograniczenie możliwości manewru dla opozycji.

    Alaksandr Ryhorawicz Łukaszenka biał. Алякса́ндр Рыго́равіч Лукашэ́нка, ros. Алекса́ндр Григо́рьевич Лукаше́нко, Aleksandr Grigorjewicz Łukaszenko; ur. 30 sierpnia 1954 w Kopysiu) – białoruski polityk, prezydent Białorusi od 1994 roku. Prezydent Białoruskiego Komitetu Olimpijskiego od 1997. Oskarżany o praktyki dyktatorskie, łamanie praw człowieka, stosowanie tortur wobec więźniów politycznych i zlecanie zabójstw politycznych.Alaksandr Uładzimirawicz Milinkiewicz (biał. Аляксандр Уладзіміравіч Мілінкевіч, ros. Александр Владимирович Милинкевич, Aleksandr Władimirowicz Milinkiewicz; ur. 25 lipca 1947 w Grodnie) – białoruski matematyk i fizyk, wiceburmistrz Grodna (1990–1996), wspólny kandydat sił opozycyjnych w wyborach prezydenckich na Białorusi w 2006, lider Ruchu Społecznego "O Wolność".

    Kalendarium[]

    16 grudnia 2005: Izba Reprezentantów, niższa izba parlamentu białoruskiego, wyznaczyła datę wyborów prezydenckich na 19 marca 2006 r.

    27 grudnia 2005: Centralna Komisja Wyborcza Białorusi zarejestrowała 8 sztabów wyborczych;

      do 4 lipca 1938 tymczasowo.   wspólnie z Walentyną Kłoczkową.   wspólnie z Walentyną Kłoczkową i Iwanem Klimowem.   wspólnie z Zinaidą ByczkowskająAlaksandr Pauławicz Wajtowicz (biał. Аляксандр Паўлавіч Вайтовіч; ros. Александр Павлович Войтович, Aleksandr Pawłowicz Wojtowicz; ur. 5 stycznia 1938 w Raczkiewiczach) – białoruski fizyk, naukowiec, działacz państwowy i polityk; w latach 1997–2000 prezes Narodowej Akademii Nauk Białorusi, w latach 2000–2003 przewodniczący Rady Republiki Zgromadzenia Narodowego Republiki Białorusi II kadencji, członek szeregu międzyparlamentarnych struktur Wspólnoty Niepodległych Państw i Związku Białorusi i Rosji; doktor nauk fizyczno-matematycznych (odpowiednik polskiego stopnia doktora habilitowanego), profesor, akademik.

    29 grudnia 2005 – 27 stycznia 2006: zbiórka podpisów pod kandydaturami;

    17 lutego 2006: rejestracja czterech kandydatów, którzy zebrali powyżej 100 tys. podpisów;

    20 marca 2006: Wybory wygrywa Alaksandr Łukaszenka

    Kandydaci[]

    Tylko czterech kandydatów nie wycofało się z kampanii wyborczej i uzyskało ponad 100 tysięcy podpisów niezbędnych, aby móc kandydować na wyborach.

  • Siarhiej Hajdukiewicz – przywódca Liberalno-Demokratycznej Partii Białorusi, deputowany;
  • Alaksandr Kazulin – lider Partii Socjaldemokratycznej "Hramada" i były rektor uniwersytetu mińskiego;
  • Alaksandr Łukaszenka – obecny prezydent Białorusi;
  • Alaksandr Milinkiewicz – kandydat Białoruskiego Kongresu Sił Demokratycznych, honorowy członek Związku Polaków na Białorusi;
  • Inni chętni do startu w wyborach, jednak zrezygnowali bądź nie uzyskali wystarczającej liczby podpisów:

    Zianon Stanisławawicz Pazniak (biał. Зянон Станіслававіч Пазняк, ros. Зенон Станиславович Позняк, Zienon Stanisławowicz Pozniak; ur. 24 kwietnia 1944 Sobotnikach) – białoruski archeolog, polityk i działacz społeczny, jeden z liderów białoruskiego ruchu narodowowyzwoleńczego od początku procesów demokratycznych na Białorusi w 1988 roku; założyciel antykomunistycznej i niepodległościowej partii Białoruski Front Ludowy (BFL, lub Biełaruski Narodny Front, BNF); odkrywca masowych grobów ofiar NKWD w Kuropatach; w latach 1990–1995 deputowany do Rady Najwyższej Białoruskiej SRR/Rady Najwyższej Republiki Białorusi XII kadencji; przewodniczący Opozycji BNF – frakcji parlamentarnej BFL; autor wielu książek i artykułów o tematyce historycznej i politycznej, a także wierszy; kandydat wiedzy o sztuce; od 1996 roku na emigracji.Były to pierwsze i jak dotąd jedyne całkowicie wolne wybory prezydenckie, które odbyły się w dniach 23 czerwca - I tura i 12 lipca - II tura. W wyborach wystartowało 6 kandydatów Alaksandr Łukaszenka, Wiaczasłau Kiebicz, Zianon Pazniak, Stanisłau Szuszkiewicz, Alaksandr Dubko i Wasil Nowikau. Pierwsza tura zakończyła się zwycięstwem Aleksandra Łukaszenki, w drugiej zaś zdobył 80% głosów.
  • Alaksandr Wajtowicz – prezes Białoruskiej Akademii Nauk i były szef Rady Republiki Białorusi; wycofał się z kampanii 9 stycznia motywując to niedemokratycznością wyborów oraz manipulacjami władz;
  • Zianon Paźniak – lider Konserwatywnej Partii Chrześcijańskiej Białoruskiego Frontu Ludowego, wycofał się z udziału w wyborach 27 stycznia;
  • Siarhiej Skrabiec – były deputowany i biznesmen, wycofał się z udziału w wyborach 26 stycznia;
  • Walery Frałou – były deputowany i emerytowany generał, wycofał się z udziału w wyborach 1 lutego przekazując swe głosy na korzyść Alaksandra Kazulina.
  • Wyniki[]

    Według danych podanych przez Białoruską Komisję Wyborczą frekwencja wyniosła 92,6%.

    Język białoruski (biał. беларуская мова, biełaruskaja mowa) – należy do grupy języków wschodniosłowiańskich. Liczba osób posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.Siarhiej Hajdukiewicz (biał. Сяргей Гайдукевіч, ros. Сергей Гайдукевич, Siergiej Gajdukiewicz; ur. 8 września 1954 w Mińsku) – białoruski polityk i radziecki wojskowy, lider Partii Liberalno-Demokratycznej, poseł do Izby Reprezentantów Zgromadzenia Narodowego Republiki Białoruś III kadencji (2004–2008), dwukrotny kandydat w wyborach prezydenckich.

    Oficjalny raport OBWE opublikowany 20 marca 2006 uznaje wybory za sfałszowane.

    Sytuacja po wyborach, rewolucja[]

     Osobny artykuł: Dżinsowa rewolucja.

    Ministerstwo Spraw Zagranicznych Rosji uznało wybory za rzetelne. Prezydent Rosji Władimir Putin pogratulował Łukaszence zwycięstwa. Stany Zjednoczone i Unia Europejska oświadczyły, że uważają, iż wybory zostały sfałszowane. Opierają się na danych OBWE, którym rosyjskie MSZ zarzuca stronniczość.

    Związek Polaków na Białorusi (ZPB, biał. Саюз Палякаў Беларусі) – stowarzyszenie Polaków na Białorusi założone w czerwcu 1990, wywodzące się z istniejącego od 1988 na Grodzieńszczyźnie Polskiego Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego im. Adama Mickiewicza oraz z powstałego 18 lutego 1990 Polskiego Stowarzyszenia Kulturalno-Oświatowego "Polonia" w Mińsku.Wybory prezydenckie na Białorusi w 2001 roku - przeprowadzone 9 września 2001 roku drugie wybory prezydenckie w historii Republiki Białorusi. Zwycięzcą ogłoszony został urzędujący prezydent Alaksandr Łukaszenka. Wybory uznane zostały za niedemokratyczne i nieuczciwe przez OBWE, Unię Europejską i Stany Zjednoczone, jak również przez większość białoruskiej opozycji.

    Trwają próby powtórzenia wyborów - opozycja zbiera się na Placu Październikowym w Mińsku. Ocenia się, że na placu w szczytowym momencie było 15 tysięcy ludzi. Na czele protestu stali Alaksandr Milinkiewicz i Alaksandr Kazulin.

    Linki zewnętrzne[]

  • Białoruska Centralna Komisja Wyborcza (ros.)
  • Wybory na Białorusi (biał.)
  • News from Belarus (ang.)



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Białoruska Socjaldemokratyczna Partia (Hramada) (biał. Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Грамада), Biełaruskaja sacyjał-demakratycznaja partyja (Hramada)) – białoruska socjaldemokratyczna partia polityczna, opozycyjna wobec prezydenta Aleksandra Łukaszenki.

    Reklama