• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wybory parlamentarne w Albanii w 1991 roku

    Przeczytaj także...
    Elektorat – ogół osób posiadających prawo do głosowania. W zależności od ustroju politycznego elektorat stanowi pewną część populacji. W wyborach bezpośrednich jest to ogół osób posiadających czynne prawo wyborcze (prawo do udziału w głosowaniu).Język albański (alb. Gjuha shqipe) – język indoeuropejski z grupy satem, którym posługuje się ok. 6,2 mln Albańczyków zamieszkujących Albanię (3,6 mln), Kosowo (1,7 mln), Macedonię (450 tys.), a także Włochy (Arboresze) i Grecję (Arwanici). W Albanii, Kosowie i Macedonii posiada on status języka urzędowego.
    Albańska Partia Pracy, APP (alb. Partia e Punës së Shqipërisë, PPSh) – komunistyczna partia, utworzona w 1948 roku w Albanii jako kontynuatorka Komunistycznej Partii Albanii, utworzonej 8 listopada 1941 roku w Tiranie. Po 1956 roku występowała przeciwko generalnej linii międzynarodowej ruchu komunistycznego, popierając stanowisko Komunistycznej Partii Chin. W 1976 roku liczba członków partii przekroczyła 100 tysięcy.

    Wybory parlamentarne w Albanii w 1991 roku - wybory do albańskiego Zgromadzenia Ludowego XII kadencji, przeprowadzone 31 marca i 7 kwietnia 1991 roku.

    Wybory w 1991 były pierwszymi od ponad 50 lat wyborami wielopartyjnymi do albańskiego parlamentu. Zalegalizowana w grudniu 1990 pierwsza partia opozycyjna Demokratyczna Partia Albanii wystąpiła przeciwko komunistycznej APP, rządzonej przez spadkobierców Envera Hodży. Na prośbę opozycji datę wyborów przesunięto o miesiąc (początkowo miały się odbyć 10 lutego 1991). APP w toku swojej kampanii przekonywało do łagodnej transformacji, bez radykalnych zmian własnościowych. Demokratyczna opozycja postulowała integrację ze strukturami europejskimi, poprawę warunków życia i reprywatyzację ziemi. Według oficjalnych danych w wyborach wzięło udział 97% uprawnionych do głosowania (wcześniej udział w wyborach był obowiązkowy). Mimo rosnącej popularności opozycji, szczególnie w miastach północnej części kraju nie była ona w stanie zagrozić dominacji komunistów, którzy uzyskali poparcie elektoratu wiejskiego, ale także środkowej i południowej części kraju. Istotną rolę odegrała także kwestia dominacji komunistów w mediach i krótki okres kampanii. Prasa niezależna, wydawana przez struktury Demokratycznej Partii Albanii (Rilindja Demokratike) poza Szkodrą i Tiraną miała niewielkie grono czytelników.

    Zgromadzenie Albanii (alb. Kuvendi i Shqipërisë) - jednoizbowy parlament Albanii, złożony ze 140 członków wybieranych na czteroletnią kadencję. Obecną nazwę parlament albański nosi od 1998, kiedy to wskutek zmiany konstytucji zniesiono obowiązującą od 1946 nazwę Zgromadzenie Ludowe (alb. Kuvendi Popullor).Rilindja Demokratike (alb. "Demokratyczne Odrodzenie") – albański dziennik, wydawany przez Demokratyczną Partię Albanii. Pierwszy numer ukazał się 5 stycznia 1991, początkowo liczył 6 stron i kosztował 1 leka.

    Albańska Partia Pracy zdobyła 149 mandatów w Zgromadzeniu (wraz ze sprzymierzonymi stowarzyszeniami - 169). Demokratyczna Partia Albanii uzyskała zaledwie 75 mandatów. Pięć mandatów przypadło organizacji Omonia, reprezentującej mniejszość grecką, jeden mandat zdobył deputowany niezależny. W gronie 250 deputowanych znalazło się 9 kobiet. Największą grupę zawodową wśród deputowanych stanowili przedstawiciele zawodów rolniczych (agronomowie i weterynarze) - 62 osoby. Aż 226 deputowanych było parlamentarnymi nowicjuszami.

    Demokratyczna Partia Albanii (alb. Partia Demokratike e Shqipërisë) - prawicowa albańska partia polityczna. Odegrała kluczową rolę w zlikwidowaniu reżimu komunistycznego w Albanii i pozostawała u władzy w latach 1992-1997, pod przywództwem Saliego Berishy i Aleksandra Meksiego. Rząd podał się do dymisji w 1997 r., wskutek kryzysu ekonomiczno-społecznego. Władzę przejęli socjaliści.Reprywatyzacja – proces polegający na zwrocie uprzednim właścicielom (ich następcom prawnym) mienia przejętego przez państwo w drodze nacjonalizacji lub wywłaszczenia.

    Przewodniczącym nowego parlamentu został wybrany deputowany APP - Kastriot Islami. 29 kwietnia 1991 uchwalono zmiany w konstytucji, które m.in. wprowadzały urząd prezydenta. Narastający kryzys społeczno-polityczny i postępująca polaryzacja społeczeństwa spowodowała, że parlament wybrany w 1991 przetrwał niespełna rok i został rozwiązany przed upływem kadencji.

    Albania (alb. Shqipëria), Republika Albanii (alb. Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach. Albania na zachodzie ma dostęp do Morza Adriatyckiego, a na południowym zachodzie do Morza Jońskiego. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km. Graniczy z:Szkodra (alb. Shkodër lub Shkodra; serb. Скадар / Skadar; wł. Scutari; łac. Scodra) – miasto w północno-zachodniej Albanii, położone nad rzeką Buna i Jeziorem Szkoderskim. Największy ośrodek gospodarczy i kulturalny w północnej części Albanii. Liczba mieszkańców wynosi około 86 tys. (2003).

    Oficjalne wyniki wyborów[]

    Przypisy

    1. Tadeusz Czekalski, Albania, Warszawa 2003, s.202-205
    2. Russell King, Nicola Mai, Out Of Albania: From Crisis Migration to Social Inclusion in Italy, Berghahn Books 2008, s.45

    Bibliografia[]

  • Kastriot Dervishi: Historia e shtetit shqiptar 1912-2005. Tirana: 2006. ISBN 99943-799-3-3. (alb.)
  • Oficjalne wyniki wyborów
  • Transformacja wolnorynkowa – proces przechodzenia z gospodarki centralnie planowanej lub nakazowo-rozdzielczej do kapitalistycznej, czyli wolnorynkowej.Enver Hodża (Hoxha) (ur. 16 października 1908 w Gjirokastrze, zm. 11 kwietnia 1985) – przywódca Albanii od końca II wojny światowej aż do śmierci w 1985, oraz pierwszy sekretarz komunistycznej Albańskiej Partii Pracy. Był także premierem Albanii w latach 1944-1954, ministrem spraw zagranicznych w latach 1946-1953. Niemal półwiecze rządów Hodży, charakteryzujące się izolacją, agresywnym ateizmem państwowym i ścisłym stosowaniem się do stalinizmu, doprowadziło jego kraj do zapaści gospodarczej i społecznej.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Reklama