• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wtórna nadczynność przytarczyc

    Przeczytaj także...
    Kalcytonina (Ct, z ang. calcitonin) – organiczny związek chemiczny z grupy peptydów, złożony z 32 aminokwasów, o masie cząsteczkowej 3,42 kDa; hormon zwierzęcy. U człowieka występuje w postaci monomeru lub dimeru i powstaje z polipeptydowego prohormonu o masie ok. 21 kDa. Kalcytonina łososiowa stosowana jest jako lek w chorobach związanych z zaburzeniami gospodarki wapniowo-fosforanowej.Pierwotna nadczynność przytarczyc - stan wzmożonego wydzielania parathormonu (PTH) przebiegający z hiperkalcemią. Przyczyną jest pierwotny defekt komórek narządu, wyrażający się nadprodukcją PTH nieadekwatną do potrzeb organizmu i małą wrażliwością na supresyjne działanie zwiększonego stężenia wapnia w surowicy.
    Hipokalcemia - stan obniżonego poziomu wapnia we krwii, charakteryzujący się stężeniem wapnia całkowitego w surowicy krwi nieprzekraczającym 2,25 mmol/l.

    Wtórna nadczynność przytarczyc (łac. hyperparathyroidismus secundarius) - stan nadmiernego wydzielania parathormonu (PTH) przez przytarczyce w odpowiedzi na hipokalcemię (niski poziom wapnia we krwi), powiązany z hipertrofią i hiperplazją gruczołów. To zaburzenie jest najczęściej spotykane u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek.

    Witamina D (ATC: A 11 CC 05) – grupa rozpuszczalnych w tłuszczach steroidowych organicznych związków chemicznych, które wywierają wielostronne działanie fizjologiczne, przede wszystkim w gospodarce wapniowo-fosforanowej oraz utrzymywaniu prawidłowej struktury i funkcji kośćca.Alfakalcydol, alfacalcidol – prekursor czynnego metabolitu witaminy D3 – kalcytriolu. Jest stosowany jako lek, w celu uzupełniania niedoborów kalcytriolu, szczególnie w przypadku niewydolności nerek. Skutkiem zastosowania alfaklacydolu jest wzrost wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego, zwiększenie stężenia wapnia we krwi i wydalania z moczem. Wpływ leczniczy dotyczy przede wszystkim poprawy struktury i funkcji układu kostnego.

    Rozpoznanie[]

    Poziom PTH jest podniesiony z powodu niskiego poziomu wapnia (zjonizowanego) w osoczu. Cechą wtórnej nadczynności przytarczyc jest też wysoki iloczyn wapniowo-fosforanowy, wiążący się z wysokimi wartościami całkowitymi fosforanów jak i wapnia.

    Przyczyny[]

    Przewlekła niewydolność nerek jest najczęstszą przyczyną wtórnej nadczynności przytarczyc. Niewydolne nerki nie przekształcają wystarczającej ilości witaminy D do jej aktywnej formy i w niewystarczającym stopniu wydalają fosforany. W wyniku kumulacji fosforanów w organizmie powstaje nierozpuszczalny fosforan wapnia i powoduje obniżenie wapnia zjonizowanego z krążenia. Oba mechanizmy prowadzą do hipokalcemii i w następstwie tego do nadmiernej sekrecji parathormonu i wtórnej nadczynności przytarczyc.

    Współczynnik przesączania kłębuszkowego (GFR, z ang. glomerular filtration rate) – ilość osocza przefiltrowana w jednostce czasu przez kłębuszki nerkowe do tzw. moczu pierwotnego. Zwykle podawany jest w ml/min lub w ml/(min×1,72m²) (czyli po przeliczeniu na standardową powierzchnię ciała). Współczynnik GFR pozwala na ocenę stopnia wydolności nerek.Kalcymimetyki – grupa leków stosowana głównie w leczeniu objawowym wtórnej nadczynności przytarczyc celem zmniejszenia stężenia PTH (w zakresie 2–9-krotności górnej granicy przedziału wartości prawidłowych). Zwykle dotyczy to osób z przewlekłą chorobą nerek leczonych dializami. Leki tej grupy działają obniżając próg wrażliwości receptorów na stężenie wapnia we krwi.

    Leczenie[]

    Pacjenci z przewlekłą niewydolnością nerek powinni:

  • ograniczyć przyjmowanie fosforanów w diecie,
  • zażywać witaminę D w formie aktywnej (kalcytriol) albo analogów (alfakalcydiol, parykalcytol)
  • stosować leki wiążące fosforany w przewodzie pokarmowym (najlepiej różnego rodzaju formy węglanu wapnia)
  • W leczeniu hiperkalcemii stosuje się kalcytoninę lub kalcymimetyki. Stosowanie bisfosfonianów jest często przeciwwskazane z uwagi na występującą zwykle PNN i obniżony wskaźnik GFR. Kalcytonina, oprócz działania obniżającego hiperkalcemię hamuje resorpcję a także obniża też poziom PTH, powodując obiektywną i subiektywną poprawę stanu zdrowia u chorych na wtórną nadczynność przytarczyc.

    Przerost (łac. hypertrophia) – pojęcie z zakresu patomorfologii oznaczające powiększenie tkanki lub narządu na skutek powiększenia poszczególnych komórek, bez zwiększenia ich liczby. Przerost występuje najczęściej w przypadku tkanki mięśniowej: macicy, mięśni szkieletowych, serca, ale może też dotyczyć jednej z nerek przy usunięciu drugiej.Wapń (Ca, łac. calcium; nazwa ta pochodzi od łacińskiego rzeczownika calx – wapno, co oznacza więc "metal z wapna") – pierwiastek chemiczny z grupy berylowców (metali ziem alkalicznych) w układzie okresowym.

    Zobacz też[]

  • Pierwotna nadczynność przytarczyc
  • Trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Resorpcja (łac. resorptio z łac. resorbo - wchłaniam, pochłaniam), wchłanianie – proces przenikania substancji przez powierzchnie.
    Nerka (łac. ren gr. nefros) – narząd stanowiący najistotniejszą część układu wydalniczego większości zwierząt (głównie stałocieplnych). Nerki są narządem parzystym, którego kształt przypomina ziarno fasoli, są koloru czerwonobrązowego (wskutek dużej zawartości krwi).
    Rozrost, hiperplazja (łac. hyperplasia) – pojęcie z zakresu patomorfologii oznaczające powiększenie tkanki lub narządu na skutek zwiększenia liczby komórek.
    Parathormon (PTH) – hormon polipeptydowy składający się z 84 aminokwasów, który odpowiada za regulację hormonalną gospodarki wapniowo-fosforanowej w organizmie. Masa cząsteczkowa parathormonu wynosi 9,4 kDa.
    Przytarczyce, gruczoły przytarczyczne (łac. glandulae parathyroideae, ang. parathyroid glands) – 1-8 małych gruczołów, z reguły 4 układające się w dwie pary: dwa pod dolnymi i dwa pod górnymi biegunami gruczołu tarczowego, osadzone na jej tylnej powierzchni w masie otaczającej ją tkanki łącznej - rzadko zlokalizowane są wewnątrz tarczycy, w grasicy, worku osierdziowym, śródpiersiu a nawet w jamie brzusznej.
    Fosforany (nazwa systematyczna: tetraoksydofosforany(3−); w systemie Stocka: ortofosforany(V)) – związki chemiczne, pochodne kwasu fosforowego. Nazwa obejmuje zarówno sole, jak i estry kwasu fosforowego. W ogólniejszym ujęciu nazwa "fosforany" może dotyczyć także pochodnych innych kwasów fosforowych, m.in. metafosforanów i pirofosforanów.
    Bisfosfoniany – fosforoorganiczne związki chemiczne z grupy fosfonianów, charakteryzujące się występowaniem układu P−C−P. Są czynnikami chelatującymi, podobnymi w działaniu do NTA lub EDTA. Są wykorzystywane jako leki hamujące resorpcję kości. Są stosowane w terapii osteoporozy, choroby Pageta, przerzutów nowotworowych do kości, szpiczaka mnogiego i in.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.139 sek.