• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wszechrosyjski Centralny Komitet Wykonawczy

    Przeczytaj także...
    Eserowcy, eserzy (ros. эсеры, skrót nazwy "Partia Socjalistów-Rewolucjonistów" ros. Партия социалистов-революционеров ПСР) – rosyjska partia polityczna założona w 1901 roku przez rewolucjonistów wywodzących się z tzw. narodników, początkowo nielegalna.Rada Komisarzy Ludowych, Sownarkom ros. Сове́т наро́дных комисса́ров, СНК, Совнарко́м – nazwa tymczasowego rządu Rosji, następnie Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (Rada Komisarzy Ludowych RFSRR).
    Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

    Wszechrosyjski Centralny Komitet Wykonawczy, WCIK, WCIK RFSRR (ros. Всероссийский Центральный Исполнительный Комитет, ВЦИК, ВЦИК РСФСР) – w czasie rewolucji rosyjskiej 1917 organ dwuwładzy w Rosji. Po rewolucji październikowej i przejęciu władzy przez bolszewików, w latach 1917-1937 de iure najwyższy organ władzy w RFSRR (parlament, którego prezydium stanowiło kolegialną głowę państwa). Jego przewodniczący pełnił m.in. funkcje reprezentacyjne i protokolarne głowy państwa.

    Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.Bolszewicy (ros. большевики) – określenie grupy członków Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji, która na II Zjeździe tej partii w 1903 roku, uznała się za większościową frakcję w partii, a swoich przeciwników określiła mienszewikami.

    Po rewolucji październikowej substytut parlamentu o zmiennej liczebności członków, wybierany przez Wszechrosyjski Zjazd Rad, spośród delegatów na Zjazd. W okresie od 9 listopada 1917 do 30 grudnia 1922 wydawał ustawy i zatwierdzał dekrety Rady Komisarzy Ludowych RFSRR i sprawował władzę ustawodawczą i kontrolną pomiędzy Wszechrosyjskimi Zjazdami Rad.

    De iure (łac. według prawa) – w języku prawniczym stan zgodny z treścią norm prawnych. Często używane dla przeciwstawienia stanu de facto wobec rzeczywistości prawnej.Rewolucja październikowa w Rosji (według terminologii sowieckiej Wielka Socjalistyczna Rewolucja Październikowa) – określenie, stosowane na:

    Wywodził się z Komitetu Wykonawczego (ros. ispołkomu) Piotrogrodzkiej Rady Delegatów Robotniczych i Żołnierskich sformowanego w marcu 1917, w czasie rewolucji lutowej. W kwietniu 1917 zwołana do Piotrogrodu Wszechrosyjska Narada Rad (11-16 kwietnia 1917) przyjęła uchwałę polecającą Komitetowi Wykonawczemu włączenie do swego składu przedstawicieli miast gubernialnych i wojskowych jednostek frontowych. W ten sposób Rada Piotrogrodzka przekształciła się w Wszechrosyjską Radę Delegatów Robotniczych i Żołnierskich. Do Komitetu Wykonawczego Rady Piotrogrodzkiej dokooptowano 18 delegatów z innych części Rosji. Komitet Wykonawczy przyjął wówczas nazwę Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego (WCIK). Składał się wówczas z 72 członków, w tym 23 mienszewików, 22 eserowców i 12 bolszewików. Narada Rad uchwaliła jednocześnie zwołanie Wszechrosyjskiego Zjazdu Rad i ordynację wyboru delegatów na zjazd.

    William Henry Chamberlin (ur. 17 lutego 1897, zm. 12 września 1969) – amerykański historyk i dziennikarz, badacz dziejów Rosji.Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

    I Wszechrosyjski Zjazd Rad Delegatów Robotniczych i Żołnierskich odbył się w dniach od 3 czerwca/16 czerwca do 24 czerwca/7 lipca 1917 w Piotrogrodzie. W zjeździe uczestniczyło 1090 delegatów, z których 777 zadeklarowało przynależność partyjną (285 eserowców, 248 mienszewików i 105 bolszewików). Zjazd powołał pierwszy Wszechrosyjski Komitet Wykonawczy Rad (WCIK) pochodzący z wyboru, złożony z 320 członków. Większość jego składu stanowili mienszewicy (123), a także 119 eserowców, 58 bolszewików, 13 zjednoczonych socjaldemokratów. Na przewodniczącego WCIK został wybrany mienszewik Nikola Czcheidze.

    Piotrogrodzka Rada Delegatów Robotniczych i Żołnierskich, utworzona 12 marca 1917 w wyniku rewolucji lutowej, władza rewolucyjna, element systemu dwuwładzy w Rosji w okresie rewolucji lutowej. W kwietniu 1917 przekształcona we Wszechrosyjską Radę Delegatów Robotniczych i Żołnierskich. Rady te, obok Rządu Tymczasowego stanowiły rzeczywistą władzę w Rosji, aż do rewolucji październikowej. Do 18 lipca 1917 miejscem obrad Rady był Pałac Taurydzki, od tej daty Instytut Smolny w Piotrogrodzie.Kooptacja - sposób uzupełniania lub zmiany składu członkowskiego instytucji lub organu kolegialnego. Kooptacja odbywa się poprzez podjęcie stosownej uchwały przez tę instytucję. Kooptacja jest możliwa bez odwoływania się do woli wyborców czy też rozstrzygnięcia innej instytucji lub sądu.

    Na II Wszechrosyjskim Zjeździe Rad obradującym w trakcie przewrotu bolszewickiego (rewolucji październikowej) nastąpił rozłam wśród delegatów. W zjeździe uczestniczyło ok. 650 delegatów, w tym 338 bolszewików i 98 lewicowych eserowców. Mienszewicy i eserowcy oskarżyli bolszewików o zamach stanu i hipokryzję polityczną. Opozycja twierdziła, że kryzys należy rozwiązać metodami pokojowymi. Ostatecznie mienszewicy i eserowcy w proteście przeciwko puczowi opuścili obrady. Na zjeździe rad pozostali natomiast lewicowi eserowcy. Ogłoszono, że dotychczasowy Wszechrosyjski Centralny Komitet Wykonawczy zostaje rozwiązany, zastąpiono go nowym, składającym się z 101 członków (w tym 62 bolszewików i 29 lewicowych eserowców) pod przewodnictwem Lwa Kamieniewa. 4 listopada/17 listopada 1917 Rada Komisarzy Ludowych uzurpowała sobie w trybie uchwały Wszechrosyjskiego Centralnego Komitetu Wykonawczego (WCIK) o pełnomocnictwach prawo wydawania dekretów bez konieczności ich zatwierdzania przez WCIK. Od tej pory Rada Komisarzy Ludowych stała się formalnie organem łączącym władzę wykonawczą i ustawodawczą, Rosja była rządzona za pomocą dekretów, a WCIK stał się ciałem fasadowym, co w pełni dokonało się po czerwcu-lipcu 1918, gdy z jego grona usunięto niebolszewików.

    Kompetencja - pojęcie z zakresu prawa administracyjnego oznaczające uprawnienie, a zarazem obowiązek organu administracyjnego podejmowania określonych działań prawnych. Kompetencja najczęściej realizuje się w wydaniu pozytywnej lub odmownej decyzji administracyjnej, od której wydania organ administracyjny nie może się uchylić.Władza wykonawcza, egzekutywa – działalność polegająca na wykonywaniu zadań państwowych mających na celu realizację dobra ogółu (społeczeństwa).

    Od 10 lipca 1918 po V Wszechrosyjskim Zjeździe Rad i powstaniu lewicowych eserowców do WCIK wchodzili już tylko bolszewicy. Po utworzeniu ZSRR 30 grudnia 1922 stracił większość formalnych kompetencji na rzecz Centralnego Komitetu Wykonawczego ZSRR. W konstytucji RFSRR z 21 stycznia 1937 został zastąpiony przez Radę Najwyższą RFSRR.

    Głowa państwa – jednoosobowy lub kolegialny organ reprezentujący suwerenność państwa. Jest najwyższym przedstawicielem państwa, wypełniającym należne mu z tego tytułu obowiązki protokolarne i reprezentacyjne. W zależności od kształtu ustroju państwa przysługuje mu również określona władza państwowa. Jest to zazwyczaj organ prosty, centralny, naczelny, kadencyjny, samodzielny, konstytucyjny, najczęściej nie posiadający charakteru przedstawicielskiego (nie jest przedstawicielem narodu, ale państwa). Działa permanentnie i najczęściej zaliczany jest do władzy wykonawczej. Głową państwa jest najczęściej jedna osoba: monarcha lub prezydent. Głową państwa może być też w tym samym momencie większa liczba osób, skupionych np. w określonej radzie, lub pełniących podobny urząd (diarchia).Rewolucja lutowa – rosyjska rewolucja przeciwko carowi Mikołajowi II Romanowowi i jego monarchii absolutnej. Wybuchła 18 lutego/3 marca 1917 w Piotrogrodzie, ówczesnej stolicy Imperium Rosyjskiego. Spowodowała utworzenie się dwuwładzy w Rosji, zakończonej przez rewolucję październikową. Rewolucja obaliła monarchię w Rosji.

    Przypisy

    1. Richard Pipes Rewolucja Rosyjska Warszawa 1994; Wyd. PWN; s. 232-236, ISBN 83-01-11521-1.
    2. Richard Pipes Rewolucja Rosyjska Warszawa 1994; Wyd. PWN; s. 258, ISBN 83-01-11521-1.
    3. Richard Pipes, Rewolucja Rosyjska Warszawa 1994; Wyd. PWN; s. 325, ISBN 83-01-11521-1, William Henry Chamberlin, The Russian Revolution, t.I, New York 1935, s. 159.
    4. Richard Pipes, Rewolucja Rosyjska Warszawa 1994; Wyd. PWN, ISBN 83-01-11521-1, s.394.
    5. Komitet, uznając II Zjazd Rad za nielegalny a swoje rozwiązanie przez bolszewików za nieobowiązujące zbierał się nadal aż do końca grudnia 1917 - raz jawnie, raz konspiracyjnie. Richard Pipes Rewolucja Rosyjska Warszawa 1994; Wyd. PWN; ISBN 83-01-11521-1 s. 411.
    6. Richard Pipes Rewolucja Rosyjska Warszawa 1994; Wyd. PWN; ISBN 83-01-11521-1, s. 394-396.
    7. Richard Pipes Rewolucja Rosyjska Warszawa 1994; Wyd. PWN; ISBN 83-01-11521-1, s. 414.
    8. Pozostawał jeszcze kluczowa sprawa odpowiedzialności Rady Komisarzy Ludowych przed CKW. W tej sprawie rząd bolszewicki - po raz pierwszy i ostatni – poddał się głosowaniu o wotum zaufania. Doszło do niego na wniosek lewicowego eserowca W.B. Spiry: „Centralny Komitet Wykonawczy, po wysłuchaniu wyjaśnień przedstawionych przez Przewodniczącego Rady Komisarzy Ludowych, uznaje je za niezadowalające”. Bolszewik M.S. Uricki odpowiedział kontrwnioskiem wyrażającym zaufanie do rządu Lenina.(…) Wniosek Spiry o wotum nieufności upadł większością 25 do 20 głosów; niska frekwencja była wynikiem wycofania się dziesięciu bolszewików, w tym kilku komisarzy, którzy jak już pisano, podali się na tym posiedzeniu do dymisji. To negatywne stanowisko nie zadowoliło Lenina: pragnął je formalnie i jednoznacznie podbudować głosowaniem za wnioskiem Urickiego, który proponował, aby rząd miał możliwość stanowić prawa. Jednak widoki na powodzenie były wątpliwe, gdyż szeregi bolszewików nagle się przerzedziły: wstępne obliczenia wskazywały, że wniosek Urickiego otrzyma taką samą liczbę głosów za i przeciw (23 do 23). Aby temu zapobiec, Lenin i Trocki zapowiedzieli, że wezmą udział w głosowaniu – było to posunięcie analogiczne do włączenia się ministrów w pracę ciała ustawodawczego w trakcie głosowania nad ustawą, którą mu przedtem przedłożyli do zatwierdzenia. Gdyby rosyjscy „parlamentarzyści” mieli więcej doświadczenia, odmówiliby udziału w takiej parodii. Ale pozostali na miejscach i głosowali. Wniosek Urickiego przeszedł stosunkiem głosów 25 do 23; dwa decydujące głosy oddali Lenin i Trocki. Dzięki temu prostemu kruczkowi dwaj bolszewiccy przywódcy uzurpowali sobie uprawnienia ustawodawcze, a CKW i Zjazd Rad, reprezentowany przez CKW, z ciał ustawodawczych przekształcili w doradcze. W dziejach konstytucji radzieckiej było to wydarzenie przełomowe. Jeszcze tego samego dnia Rada Komisarzy Ludowych ogłosiła, że jej dekrety nabierają mocy prawa z chwilą ogłoszenia na ramach oficjalnego pisma „Gazieta Wriemiennego Raboczego i Kriestianskogo Prawitielstwa”. Richard Pipes Rewolucja Rosyjska Warszawa 1994; Wyd. PWN, ISBN 83-01-11521-1, s.414-415.
    9. Richard Pipes Rewolucja Rosyjska Warszawa 1994; Wyd. PWN; ISBN 83-01-11521-1, s. 413-415.

    Przewodniczący[]

  • I WCIK mienszewik Nikola Czcheidze 7 lipca 1917 – 9 listopada 1917
  • II WCIK bolszewik Lew Kamieniew 9 listopada 1917 – 21 listopada 1917
  • II WCIK bolszewik Jakow Swierdłow 21 listopada 1917-16 marca 1919.
  • bolszewik Michaił Kalinin 30 marca 1919- 15 lipca 1938.
  • Bibliografia[]

  • Richard Pipes, Rewolucja Rosyjska, Warszawa 1994; Wyd. PWN; ISBN 83-01-11521-1.
  • Konstytucja RFSRR z 10 lipca 1918
  • Porozumienie o Powołaniu ZSRR z 30 grudnia 1922
  • Konstytucja RFSRR z 21 stycznia 1937
  • Mienszewicy (ros. меньшевик - będący w mniejszości) – odłam SDPRR, powstały w 1903 roku na II Zjeździe Partii w Brukseli, sprzeciwiający się rewolucyjnemu kierunkowi, w którym Lenin zamierzał prowadzić partię.Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka, Federacja Rosyjska, RFSRR (ros. Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика, РСФСР) - największa powierzchniowo i ludnościowo z 15 republik dawnego Związku Radzieckiego.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ordynacja wyborcza (lub system wyborczy) – zbiór przepisów wchodzących w skład tzw. prawa wyborczego regulujących sposób przeprowadzenia wyborów, a w szczególności zasady wyłaniania ich zwycięzców i podziału mandatów.
    Władza ustawodawcza, legislatywa, władza prawodawcza – element teorii podziału władz Johna Locke’a, a następnie Monteskiusza. Domeną władzy ustawodawczej jest według nich stanowienie powszechnie obowiązującego prawa.
    Parlament – w państwach o demokratycznych systemach władzy, najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej.
    Dwuwładza, podzielona suwerenność – sytuacja typowa dla wielu rewolucji, polegająca na jednoczesnym istnieniu dwóch ośrodków władzy w państwie lub na danym terenie. Zazwyczaj przejawia się w przejściowej równowadze sił między obrońcami starego reżimu i rewolucjonistami, wyrażająca się w kontroli różnych części terytorium państwa.
    Nikolaj Czcheidze (ნიკოლოზ ჩხეიძე; ur. 1864 w Puti k. Kutaisi, zm. 13 czerwca 1926 w Leuville-sur-Orge k. Paryża), działacz mienszewicki, Gruzin.
    Mojżesz Uricki (ros. Моисей Соломонович Урицкий, ur. 14 stycznia 1873 w Czerkasach, zm. 30 sierpnia 1918 w Piotrogrodzie) – rewolucjonista rosyjski i bolszewik, szef piotrogrodzkiego Czeka.
    Lewicowi Eserowcy – w 1917 roku, na łamach rosyjskiej Partii Socjalistów-Rewolucjonistów doszło do podziału między tą częścią działaczy, która poparła rząd tymczasowy, ustanowiony po rewolucji lutowej, a tymi którzy popierali bolszewików.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.055 sek.