Wszawica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wesz łonowa (Pthirus pubis) na rzęsach człowieka

Wszawica (łac. pediculosis) – choroba zwierząt i człowieka, powodująca zmiany skórne wywołane przez stawonogiwszy.

Rzęsy (łac. Cilia) u ludzi i innych ssaków to lekko zaginające się włoski występujące na powiece górnej i dolnej obu oczu. Żywotność rzęs u ludzi wynosi 100 - 150 dni. Na powiece górnej znajduje się 150 do 250 rzęs, na dolnej od 50 do 150. Rzęsy powieki górnej są dłuższe (8-12 mm) od rzęs powieki dolnej (6-8 mm). Głównym i najważniejszym zadaniem rzęs jest ochrona oczu polegająca na wyłapywaniu cząstek brudu, kurzu, jak i drobnych owadów. Rzęsy bywają ozdabiane tuszami do rzęs, produkowane są także sztuczne rzęsy do ozdoby.Stawonogi (Arthropoda, z gr. ἄρθρον arthron – staw + πούς, ποδός pous, podos – noga) – najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion gatunków. Według danych IUCN opisano 950 000 gatunków owadów i 40 000 skorupiaków. Liczby w pozostałych grupach stawonogów wahają się – w zależności od źródła – od kilkunastu tysięcy (np. wije) do ponad 60 tysięcy gatunków pajęczaków, a z każdym rokiem przybywa ich coraz więcej.

Wszawica u ludzi[ | edytuj kod]

Wszawica u ludzi dzieli się na głowową (pediculosis capillitii), odzieżową (pediculosis vestimenti) – obie wywoływane przez nieco różniące się ekotypy wszy ludzkiej i łonową (pediculosis pubis s. phitirasi) – wywoływaną przez wesz łonową.

Świerzb (łac. scabies) – choroba zakaźna ludzi i zwierząt spowodowana przez świerzbowce. U ludzi świerzb wywołuje świerzbowiec ludzki (Sarcoptes hominis, Sarcoptes scabiei), który objawia się dokuczliwym świądem i zmianami skórnymi w postaci przeczosów, grudek i plam.Hemoliza (łac. haemolysis, z gr. Αἷμα = krew + λύσις = otwierać) – przechodzenie hemoglobiny do osocza krwi wywołane zniszczeniem erytrocytów. Hemoliza może być spowodowana np. toksynami bakteryjnymi, jak również może występować w konflikcie serologicznym oraz chorobach związanych z nieprawidłową budową erytrocytów.

Wszawica głowy[ | edytuj kod]

Wszawica głowowa (pediculosis capitis) jest to choroba pasożytnicza spowodowana zarażeniem się wszą ludzką. Wszy bytują na skórze owłosionej głowy. Choroba ta obecnie najczęściej występuje u przedszkolaków i młodzieży szkolnej, jak i również osób dorosłych. Do zakażenia dochodzi przede wszystkim w wyniku kontaktów głowa do głowy, rzadziej w wyniku używania wspólnych nakryć głowy, szczotek oraz grzebieni. W okresie wszawicy zazwyczaj występuje silny świąd skóry owłosionej części głowy, a wszy w czasie ruchu są widoczne gołym okiem. Składają jaja zwane gnidami.

Ekotyp (gr. oíkos – dom, týpos – treść, obraz) – forma w obrębie gatunku roślin lub zwierząt, która tworzy populację (lub grupę populacji) posiadającą zestaw cech charakterystycznych dla danego środowiska, wykształcony w wyniku ewolucji. Cechy wyróżniające ekotyp wykształcają się w szczególności pod wpływem klinowej zmienności środowiska, która powoduje dostosowanie populacji do warunków siedliskowych.Gnida – jajo wszy. Kształtu owalnego, otoczone grubą otoczką, najczęściej koloru białego lub biało-żółtego. Ma zamknięcie w postaci wieczka. Otoczka jest najczęściej pokryta ornamentacją.

Skóra owłosiona jest pokryta małymi, swędzącymi, nakładającymi się w skupiska grudkami, które mogą występować również na karku i za uszami.

Wszawica odzieżowa[ | edytuj kod]

Wszawica odzieżowa (pediculosis vestimenti) jest dolegliwością głównie osób nie przestrzegających zasad higieny, ludzi bezdomnych, alkoholików, a w normalnych warunkach występuje rzadko. Pojawia się w czasie klęsk żywiołowych i miejscach przeludnionych. Zarazić się można poprzez kontakt fizyczny z osobą już zarażoną lub przez nocleg w złych warunkach. Wesz nie bytuje na skórze. Żyje i rozmnaża się w odzieży oraz pościeli. Żywi się krwią (człowiek jest dla niej jedynie źródłem pokarmu).

PMID (ang. PubMed Identifier, PubMed Unique Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego artykułu naukowego bazy PubMed.Alkoholizm, choroba alkoholowa, uzależnienie od alkoholu, toksykomania alkoholowa – zaburzenie polegające na utracie kontroli nad ilością spożywanego alkoholu.

Objawami wszawicy odzieżowej jest intensywny świąd skóry, a także pojawienie się na niej grudek, przeczosów, rzadko może prowadzić do posocznicy. W następstwie drapania dochodzi do pogrubienia i łuszczenia skóry. Częste są brunatne przebarwienia skóry i wtórne zakażenia ropne.

Zmiany we wszawicy odzieżowej najczęściej są ulokowane w okolicach, gdzie ciało pozostaje w bezpośrednim kontakcie z odzieżą, czyli głównie na ramionach, szyi, klatce piersiowej oraz wokół pośladków.

Wesz bydlęca (Haematopinus eurysternus) – gatunek wszy należący do rodziny Haematopinidae, pasożytujący na bydle (Bos taurus) powoduje chorobę wszawicę.Wzgórek łonowy (łac. mons pubis) – jest wyniosłością skórną spowodowaną skupieniem tkanki tłuszczowej. Znajduje się w przedniej części sromu. Wzgórek łonowy leży powyżej spojenia łonowego i ma kształt trójkątny. Wierzchołek trójkąta skierowany jest ku dołowi i przedłuża się w obręb warg większych. Podstawa leży u góry, odgraniczona poziomą linią skórną od przedniej ściany brzucha, zaś ramiona boczne trójkąta odpowiadają z obu stron bruździe pachwinowej w jej odcinku przyśrodkowym, gdzie przechodzi w bruzdę skórną płciowo-udową (łac. sulcus genitofemoralis). Grubość wzgórka jest osobniczo bardzo zmienna, waha się od 2 do 8 cm lub nawet więcej u kobiet bardzo otyłych. W okresie dojrzewania pokrywa się włosami łonowymi. Inna nazwa to wzgórek Wenery – od imienia bogini miłości.

Osoba zarażona najczęściej powraca do zdrowia po kąpieli i zmianie odzieży na czystą. Stare ubranie należy wyprać i osuszyć ciepłym powietrzem. Wskazane jest także zdezynfekowanie ubrania zasypką do odzieży.

Wszawica łonowa[ | edytuj kod]

Wesz łonowa

Wszawica łonowa (pediculosis pubis) jest zazwyczaj przenoszona drogą płciową, lecz możliwe jest także zarażenie się poprzez noszenie odzieży osoby zainfekowanej.

Objawem głównym jest silny świąd wzgórka łonowego, a sama wesz i jej jaja są widoczne w okolicy łonowej, a także sino-fiołkowe lub szarawe plamy, powstające wskutek hemolizy erytrocytów w miejscu ukłucia przez owady, tzw. plamy błękitne (maculae ceruleae). Wesz może rozprzestrzeniać się na inne części ciała, głównie kończyny dolne (bytować we włosach brzucha, ud, pach, brwi) i zająć może nawet rzęsy, lecz nigdy nie zasiedli skóry owłosionej głowy.

Sepsa, posocznica (łac. sepsis) – stosowany w medycynie termin odnoszący się do specyficznej reakcji organizmu na zakażenie. Sepsa nie jest samodzielną jednostką chorobową, a obecnie definiuje się ją jako zespół ogólnoustrojowej reakcji zapalnej (SIRS) wywołany zakażeniem.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Leczenie wszawicy u ludzi[ | edytuj kod]

Preparaty zwalczające wszawicę:

  • zawierające permetrynę, np. w postaci szamponu Sora forte, nakładanych na suche włosy na około 10 minut. Wg. badań historycznie wysoka skuteczność spada w związku z wytworzeniem przez wszy oporności na neurotoksyny z tej grupy.
  • zawierające oleje silikonowe (dimetikon lub cyklometikon) do wcierania w suche włosy; roztwór otacza szczelnie wszy i ich jaja uniemożliwiając im oddychanie, w wyniku czego giną. Do takich preparatów należą Hedrin, Nyda, Pipi Nitolic, Sora Lotion, Pedicul Hermal, Linicin, Parasidose, Paranit i inne.
  • zawierające kwas octowy oraz alkoholowe wyciągi ziołowe np. nalewki z ostróżeczki (Delphinii consolidae tinct.) w preparacie Delacet lub nalewki piołunowo-wrotyczowej (Absinthi et Tanaceti herbae tinctura) w preparacie Artemisol.
  • Wyżej wymienione preparaty są w Polsce dostępne bez recepty. Skuteczne zwalczanie wszawicy wymaga przeglądu włosów lub kuracji profilaktycznej u wszystkich domowników i innych osób przebywających w kontakcie z osobą zarażoną. Wymagana jest również zmiana i pranie pościeli oraz innych przedmiotów mających kontakt z włosami osoby zarażonej.

    Skóra (łac. cutis, gr. derma) – największy narząd powłoki wspólnej (łac. integumentum commune) kręgowców o złożonej budowie i wielorakich funkcjach; powłoka właściwa.Wesz łonowa, mendoweszka, menda (Pthirus pubis) – gatunek wszy należący do rodziny Pthiridae, pasożytujący na człowieku i powodujący chorobę wszawicę.

    Do ludowych środków na wszawicę należały ocet, nafta oraz czarne mydła wśród których najpopularniejsze to afrykańskie, syberyjskie, savon noir z węglem aktywnym.

    Profilaktyka wszawicy głowy u ludzi[ | edytuj kod]

    Do działań profilaktycznych minimalizujących ryzyko zarażenia należą:

  • upinanie długich włosów na czas kontaktów z osobami potencjalnie zarażonymi (np. dzieci w szkołach lub przedszkolach);
  • nie pożyczanie pomiędzy sobą grzebieni, spinek, czapek, ozdób do włosów etc.;
  • prowadzenie regularnych kontroli włosów (ze szczególnym uwzględnieniem miejsc za uszami i na karku);
  • stosowanie preparatów profilaktycznych w postaci olejków zapachowych, w formie aerozoli lub gumek .
  • Krew (łac. sanguis, stgr. αἷμα, haima) – płyn ustrojowy, który za pośrednictwem układu krążenia pełni funkcję transportową oraz zapewnia komunikację pomiędzy poszczególnymi układami organizmu. Krew jest płynną tkanką łączną, krążącą w naczyniach krwionośnych (układ krwionośny zamknięty) lub w jamie ciała (układ krwionośny otwarty). W szerokiej definicji obejmuje krew obwodową i tkankę krwiotwórczą, a w wąskiej tylko tę pierwszą. Jako jedyna (wraz z limfą) występuje w stanie płynnym. Dziedzina medycyny zajmująca się krwią to hematologia.Plama (łac. macula) – w dermatologii, wykwit leżący w poziomie skóry, różniący się od otaczającej skóry jedynie barwą. Wyróżnia się plamy:


    Podstrony: 1 [2] [3]




    Warto wiedzieć że... beta

    Wesz ludzka (Pediculus humanus) – gatunek wszy należący do rodziny Pediculidae, pasożytujący na człowieku, powodujący wszawicę. Dawniej dzielony na dwa podgatunki:
    W anatomii człowieka klatka piersiowa (łac. thorax) – część tułowia między szyją i jamą brzuszną. Chroni ona narządy wewnętrzne (głównie serce i płuca) i umożliwia proces wymiany gazowej.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    PMCID (ang. PubMed Central Identifier) – unikatowy identyfikator przypisany do każdego cytowanego artykułu naukowego bazy PubMed Central.
    Wielka Encyklopedia Rosyjska (ros. Большая российская энциклопедия, БРЭ) – jedna z największych encyklopedii uniwersalnych w języku rosyjskim, wydana w 36 tomach w latach 2004–2017. Wydana przez spółkę wydawniczą o tej samej nazwie, pod auspicjami Rosyjskiej Akademii Nauk, na mocy dekretu prezydenckiego Władimira Putina nr 1156 z 2002 roku
    Permetryna – syntetyczny organiczny związek chemiczny zaliczany do insektycydów trzeciej generacji. Używana w rolnictwie do ochrony roślin uprawnych przed szkodnikami. Należy do grupy syntetycznych pyretroidów. Silnie trująca dla owadów, działa w sposób kontaktowy i żołądkowy. Jest wysoce toksyczna dla organizmów wodnych i kotów. Dla ludzi i innych organizmów wyższych, m.in. psów, jest stosunkowo nieszkodliwa.
    Bezdomność – w ujęciu socjologicznym – problem społeczny (zjawisko społeczne), charakteryzujący się brakiem miejsca stałego zamieszkania (brakiem domu).

    Reklama