• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wspólnota Niepodległych Państw



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Taszkent (uzb.: Toshkent; uzb. cyr.: Тошкент; ros.: Ташкент, Taszkient) – stolica Uzbekistanu, w Azji Środkowej, położona nad rzeką Chirchiq na przedgórzu Tienszanu. Zamieszkuje ją 2,18 mln mieszkańców (2008), szacunki nieoficjalne (wliczając niezarejestrowaną ludność napływową) dają 2,6 – 3,2 mln. Jest głównym ośrodkiem przemysłowym i kulturalno-naukowym kraju, jednym z największych miast Azji Środkowej.Euroazjatycka Unia Gospodarcza (ros. Евразийский экономический союз, ЕАЭС, biał. Еўразійскі эканамічны саюз, kaz. Еуразиялық экономикалық одақ) – wspólnota gospodarcza powołana 29 maja 2014 roku. Unia obejmuje Białoruś, Kazachstan i Rosję. Traktat powołujący do życia Unię przewiduje poszerzenie dotychczasowej unii celnej o swobodny przepływ kapitału, siły roboczej, towarów i usług. Unia jest okreslana jako alternatywa dla Unii Europejskiej.
    Ceremonia podpisania porozumienia białowieskiego, 8 grudnia 1991

    Wspólnota Niepodległych Państw (ros. Содружество Независимых Государств, СНГ – Sodrużestwo Nezawisimych Gosudarstw) – regionalne ugrupowanie integracyjne utworzone na mocy układu białowieskiego z 8 grudnia 1991 roku. Zrzesza większość byłych republik Związku Radzieckiego. Zajmuje się m.in. współpracą polityczną, gospodarczą i problemami bezpieczeństwa międzynarodowego.

    Państwa nieuznawane (inne terminy stosowane zamiennie: państwa nieuznane, quasi-państwa, parapaństwa, państwa de facto niepodległe) – termin stosowany dla kilku jednostek politycznych świata, które pomimo braku uznania (lub z minimalnym uznaniem) na arenie międzynarodowej de facto są niepodległymi państwami.Język rosyjski (ros. русский язык, russkij jazyk; dawniej też: język wielkoruski) – język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich, posługuje się nim jako pierwszym językiem około 145 mln ludzi, ogółem (według różnych źródeł) 250-300 mln. Jest językiem urzędowym w Rosji, Kirgistanie i na Białorusi, natomiast w Kazachstanie jest językiem oficjalnym oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

    Spis treści

  • 1 Historia
  • 2 Członkowie
  • 2.1 Rodzaje członkostwa
  • 3 Cele
  • 4 Organy WNP
  • 5 Praktyka funkcjonowania WNP
  • 6 Integracja wojskowa
  • 7 Organizacje alternatywne
  • 8 Przypisy
  • 9 Bibliografia
  • 10 Linki zewnętrzne
  • Historia[]

    WNP powstała na mocy tzw. układu białowieskiego z 8 grudnia 1991 r. podpisanego przez prezydentów Rosji Borysa Jelcyna i Ukrainy Leonida Krawczuka, i Przewodniczącego Rady Najwyższej Białorusi Stanisława Szuszkiewicza, jako alternatywa ustrojowa dla byłych republik ZSRR, pragnących zrzucić radzieckie zwierzchnictwo Kremla (jako ośrodka władzy nadrzędnej) bez narażenia się na zarzut separatyzmu i idących za tym potencjalnych konsekwencji. Aby zbytnio nie razić pozycją imperialną Moskwy, siedzibą władz WNP został Mińsk (stolica Białorusi). WNP początkowo obejmowała wówczas jedynie trzy kraje słowiańskie: Rosję, Ukrainę i Białoruś.

    Międzynarodowa organizacja rządowa (organizacja rządowa, ang. International Governments Organizatons – IGOs, governmental organization – GO) – związek przynajmniej trzech państw powoływany umową międzynarodową w celu realizacji celów statutowych. Podstawy prawne ich funkcjonowania stanowi prawo międzynarodowe.Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.

    Na spotkaniu, które odbyło się 14 grudnia 1991 roku w Aszchabadzie (Turkmenistan), postanowiono że WNP jest zaplanowana z myślą o wszystkich byłych republikach byłego ZSRR. Na mocy protokołu z Ałma-Aty z 21 grudnia 1991 roku do organizacji przystąpiło kolejnych osiem republik rozwiązanego ZSRR: Kazachstan, Kirgistan, Mołdawia, Turkmenistan, Uzbekistan, Tadżykistan, Armenia i Azerbejdżan. Później też przystąpiła Gruzja (22 grudnia 1993 roku) po obaleniu rządu Zwiada Gamsachurdii.

    Łeonid Makarowycz Krawczuk, ukr. Леонід Макарович Кравчук (ur. 10 stycznia 1934 w Żytyniu Wielkim) – ukraiński polityk, prezydent Ukrainy w latach 1991–1994.Tatarstan, Republika Tatarstanu (ros. Респу́блика Татарста́н lub Тата́рия; tatar. Татарстан Республикасы / Tatarstan Respublikası) – podmiot (republika) Federacji Rosyjskiej wchodząca w skład Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego.

    Kolejnym wydarzeniem była ratyfikacja układu białowieskiego lub protokołu z Ałma-Aty. Jako pierwsze państwa ratyfikowały ten układ lub traktat: Ukraina i Białoruś (10 grudnia 1991) oraz Rosja (12 grudnia 1991 roku). Kolejne ratyfikacje trwały aż do 1994 roku: Kazachstan (23 grudnia 1991 roku), Turkmenistan (26 grudnia 1991 roku), Armenia (18 luty 1992), Kirgistan (6 marca 1992 roku), Uzbekistan (1 kwietnia 1992 roku), Tadżykistan (26 czerwca 1993 roku), Azerbejdżan (24 września 1993 roku) i Mołdawia (8 kwietnia 1994 roku).

    Naddniestrze (Pridniestrowie, oficjalnie Naddniestrzańska Republika Mołdawska; mołd. Република Молдовеняскэ Нистрянэ, Republica Moldovenească Nistreană, Stânga Nistrului, ros. Приднестровская Молдавская Республика, ukr. Придністровська Молдавська Республіка) – region autonomiczny Republiki Mołdawii. Od 2 września 1990 niepodległy, na arenie międzynarodowej uznawany jedynie przez Abchazję i Osetię Południową. Obejmuje znajdujące się na lewym brzegu Dniestru tereny republiki oraz prawobrzeżne miasto Bendery (Tighina). Jest to pas ziemi o długości około 200 km i średniej szerokości około 12-15 km.Wspólnota Demokratycznego Wyboru (WDW) – nieformalne stowarzyszenie państw zwane też Alternatywą WNP, zainicjowane 12 sierpnia 2005 podczas wizyty prezydenta Ukrainy Wiktora Juszczenki w Gruzji tzw. deklaracją bordżomską. W dniach 1-2 grudnia w Kijowie odbyło się I Forum Wspólnoty Demokratycznego Wyboru, zakończone podpisaniem deklaracji końcowej, powołującej WDW. Według przyjętej deklaracji Wspólnota jest ruchem na rzecz demokracji i praw człowieka, utrwalania stabilności i rozwiązywania konfliktów w regionie. W forum uczestniczyli przedstawiciele 15 państw (m.in. Wiktor Juszczenko, Micheil Saakaszwili, Aleksander Kwaśniewski i Valdas Adamkus), OBWE, Rady Europy oraz organizacji pozarządowych regionu bałtycko-czarnomorsko-kaspijskiego.

    Podczas konferencji białowieskiej delegacja rosyjska zaproponowała nazwę Wspólnota Demokratycznych Państw, uzasadniając to tym, że proponowana przez ukraińską delegację nazwa Wspólnota Niepodległych Państw, zawierała dwa synonimy, gdyż państwo z samej natury jest niepodległe. Jednak ze względu na istniejącą w czasach ZSRR niepełną niepodległość państw satelickich, delegacje wszystkich trzech państw zdecydowały się na ukraińską propozycję.

    Bezpieczeństwo międzynarodowe - pojęcie z zakresu teorii stosunków międzynarodowych charakteryzujące bezpieczeństwo całej zbiorowości państw oraz system międzynarodowy, w jakim państwa te występują. Termin ten używany jest również dla określenia zewnętrznych aspektów bezpieczeństwa narodowego. Na bezpieczeństwo międzynarodowe, oprócz sumy bezpieczeństwa pojedynczych państw, składają się też warunki, normy i mechanizmy międzynarodowe. Swym zakresem obejmuje ono także cele i wartości wspólne dla całego systemu międzynarodowego, tj. stabilność, pokój, równowagę i współpracę.Eduard Szewardnadze (gruz. ედუარდ შევარდნაძე, ros. Эдуа́рд Шевардна́дзе; ur. 25 stycznia 1928 w Gurii) – gruziński polityk, minister spraw zagranicznych ZSRR za rządów Michała Gorbaczowa (1985-1990), prezydent Gruzji od 1995 do 23 listopada 2003, gdy ustąpił po nieudanej próbie sfałszowania wyniku wyborów.

    Statut WNP podpisany został 22 stycznia 1993 roku. Ratyfikowały statut WNP następujące państwa: Rosja (20 lipca 1993 roku), Tadżykistan (4 sierpnia 1993 roku), Azerbejdżan (14 grudnia 1993 roku), Białoruś (18 stycznia 1994 roku), Uzbekistan (9 lutego 1994 roku), Armenia (16 marca 1994 roku), Kirgistan (12 kwietnia 1994 roku), Kazachstan (20 kwietnia 1994 roku) i Mołdawia (27 czerwca 1994 roku). Traktatu nie ratyfikowały: Ukraina i Turkmenistan.

    Nursułtan Äbyszuły Nazarbajew, kaz. Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев, ros. Нурсултан Абишевич Назарбаев (ur. 6 lipca 1940 w Szamałganie (Czemołganie) koło Ałma-Aty) – kazachski polityk, pierwszy sekretarz KC Komunistycznej Partii Kazachskiej SRR od 22 czerwca 1989 do 14 grudnia 1991, Prezydent Kazachskiej SRR od 24 kwietnia 1990 do 25 grudnia 1991, prezydent Kazachstanu od 25 grudnia 1991. 4 lipca 2007 stanął na czele rządzącej partii Nur Otan.Organizacja Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego (ang. Organization of Black Sea Economic Cooperation, BSEC) – organizacja międzynarodowa powstała w 1992 roku z inicjatywy Turcji, skupiająca kraje położone w regionie Morza Czarnego

    22 października 1993 akces do WNP zgłosiła Gruzja, po tym jak obalony został rząd Zwiada Gamsachurdii, a prezydentem Gruzji został Eduard Szewardnadze. Od tego czasu wspólnota liczyła 12 członków. W lutym 2006 Gruzja wystąpiła z Rady Ministrów Obrony WNP ze stwierdzeniem „Gruzja obrała kurs na członkostwo w NATO i nie może być członkiem dwóch struktur militarnych jednocześnie”.

    Międzypaństwowy Komitet Lotniczy (ros. Межгосударственный авиационный комитет (МАК) - Mieżgosudarstwiennyj Awiacyonnyj Komitiet) – organizacja powołana 30 grudnia 1991 w celu badania przyczyn cywilnych wypadków lotniczych na terenie państw będących wcześniej republikami Związku Radzieckiego, a następnie skupionych wokół Wspólnoty Niepodległych Państw, zarejestrowana w Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) jako niezależna międzynarodowa organizacja regionalna.Rada Państw Morza Bałtyckiego, CBSS (Council of the Baltic Sea States) – organizacja międzynarodowa powstała z inicjatywy rządów Niemiec i Danii, które w dniach 5–6 marca 1992 zorganizowały konferencję ministrów spraw zagranicznych w Kopenhadze. Powołano wówczas do życia Radę Państw Morza Bałtyckiego, początkowo jako forum współpracy międzyrządowej. Rada Państw Morza Bałtyckiego jest kolejnym etapem instytucjonalizacji stosunków międzynarodowych w regionie Morza Bałtyckiego po zimnej wojnie. Tuż po jej zakończeniu rządy Polski i Szwecji, wystąpiły z propozycją zwołania konferencji szefów rządów, poświęconej ochronie środowiska Morza Bałtyckiego. Na konferencji, która odbyła się w dniach 2–3 września 1990 roku w Ronneby w Szwecji, przyjęto Deklarację Morza Bałtyckiego. Rady Państw Morza Bałtyckiego nie należy mylić z Radą Bałtycką, która jest politycznym związkiem Litwy, Łotwy i Estonii.

    12 sierpnia 2008 prezydent Gruzji Micheil Saakaszwili ogłosił, że jego kraj występuje ze Wspólnoty Niepodległych Państw, 14 sierpnia gruziński parlament jednomyślnie przyjął odpowiednią uchwałę w tej sprawie. 18 sierpnia 2008 Ministerstwo Spraw Zagranicznych Gruzji poinformowało Sekretariat Wykonawczy WNP o wystąpieniu Gruzji ze wspólnoty. Decyzja weszła w życie 18 sierpnia 2009 roku i od tego czasu do WNP należy znowu 11 państw.

    Zwiad Gamsachurdia (gruz. ზვიად გამსახურდია ur. 31 marca 1939 w Tbilisi, zm. 31 grudnia 1993 w Dżichaskari) – gruziński polityk, pierwszy wybrany w wolnych wyborach prezydent Gruzji.Alaksandr Ryhorawicz Łukaszenka biał. Алякса́ндр Рыго́равіч Лукашэ́нка, ros. Алекса́ндр Григо́рьевич Лукаше́нко, Aleksandr Grigorjewicz Łukaszenko; ur. 30 sierpnia 1954 w Kopysiu) – białoruski polityk, prezydent Białorusi od 1994 roku. Prezydent Białoruskiego Komitetu Olimpijskiego od 1997. Oskarżany o praktyki dyktatorskie, łamanie praw człowieka, stosowanie tortur wobec więźniów politycznych i zlecanie zabójstw politycznych.

    Litwa, Łotwa i Estonia wstąpiły do zachodnioeuropejskich struktur: NATO i Unii Europejskiej.

    Decyzję o opuszczeniu WNP ogłosiła Ukraina; poinformował o tym Andrij Parubij na briefingu w Radzie Najwyższej.




    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Biszkek (kir. Бишкек trl. Biškek, trb. Biszkek; ros. Бишкек trl. Biškek, trb. Biszkiek), do roku 1926 Piszpek, w latach 1926-1991 Frunze, to największe miasto i stolica Kirgistanu. Miasto jest położone u podnóża Gór Kirgiskich (Tienszan) w Kotlinie Czujskiej, nad rzekami Ała Arcza i Ałamedin, na północy miasto przecina kanał Wielki Czujski; blisko granicy z Kazachstanem.
    Euroazjatycka Wspólnota Gospodarcza, zwana także Euroazjatycką Unią Gospodarczą (ros. Евразийское экономическое сообщество, ЕврАзЭС) – w skrócie EaWG lub rzadziej EWG – organizacja skupiająca pięć państw należących do WNP związanych unią celną. EaWG została powołana 10 października 2000 w Biszkeku. W zamyśle strony rosyjskiej wspólnota ma się stać lokomotywą współpracy w obszarze WNP, a także "twardym jądrem" tejże organizacji. Za główny cel współpracy EaWG uznaje się stworzenie wspólnej przestrzeni ekonomicznej na obszarze postradzieckim.
    Kirgistan, Republika Kirgiska (kirgiski Кыргызстан, Кыргыз Республикасы trl. i trb. Kyrgyzstan, Kyrgyz Respublikasy; ros. Киргизия, Киргизская Республика trl. Kyrgyzstan, Kyrgyzskaâ Respublika, trb. Kyrgyzstan, Kyrgyzskaja Riespublika; w okresie radzieckim w języku polskim pod nazwą Kirgizja, po ogłoszeniu niepodległości przejściowo również jako Kyrgystan) – państwo w Azji Środkowej. Graniczy z Chinami (dł. granicy 858 km), Kazachstanem (1051 km), Tadżykistanem (870 km) i Uzbekistanem (1099 km).
    Tadżykistan (Republika Tadżykistanu; tadż: Ҷумҳурии Тоҷикистон, Dżumhurii Todżikiston) – państwo w środkowej Azji ze stolicą w Duszanbe. Tadżykistan graniczy z Uzbekistanem, Kirgistanem, Chinami i Afganistanem.
    Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo w Azji na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi, przy czym od 2012 r. siedzibą parlamentu jest Kutaisi, a sądu konstytucyjnego Batumi.
    Mołdawia, Republika Mołdawii (mołd., rum. Moldova; mołd., rum. Republica Moldova; ros. Молдавия; czasem używana jest niezalecana przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami RP nazwa Mołdowa) – państwo europejskie położone na terenach historycznej Besarabii jak i obszarów położonych na lewym brzegu Dniestru (tzw. "Naddniestrze"). Graniczy z Ukrainą i Rumunią. W jej skład wchodzi także Terytorium Autonomiczne Gagauzji, gdzie językami urzędowymi są obok mołdawskiego gagauski i rosyjski, choć sami Rosjanie stanowią niewielką część ludności tego obszaru. Rdzenną ludność Gagauzji (Gagauz Yeri) (ponad 80%) stanowią Gagauzi – tureckojęzyczni prawosławni chrześcijanie.
    Ochrona środowiska – całokształt działań (także zaniechanie działań) mających na celu właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów i składników środowiska naturalnego, zarówno jego składników abiotycznych, jak i żywych (ochrona przyrody). Nauka o ochronie środowiska to sozologia.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.