• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wspólnota Narodów

    Przeczytaj także...
    Demokracja – ustrój polityczny i forma sprawowania władzy, w których źródło władzy stanowi wola większości obywateli (sprawują oni rządy bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli).Saint Lucia – państwo w Ameryce Środkowej na Morzu Karaibskim, na wyspie o tej samej nazwie należącej do archipelagu Wysp Zawietrznych, części Małych Antyli.
    Suazi (Ngwane, Swaziland, Królestwo Suazi - Umbuso we Swatini, Kingdom of Swaziland) – niewielkie państwo w południowej Afryce (jedno z najmniejszych na kontynencie), usytuowane na wschodnich stokach Gór Smoczych. Graniczy z Mozambikiem i Republiką Południowej Afryki. Nazwa kraju pochodzi od plemienia Suazi z grupy Bantu, które zamieszkuje te tereny. Siedzibą parlamentu i króla jest Lobamba.

    Wspólnota Narodów (ang. The Commonwealth, także Commonwealth of Nations; do 1949 Wspólnota Brytyjska, British Commonwealth i Brytyjska Wspólnota Narodów, British Commonwealth of Nations) – międzynarodowa organizacja powstała w 1931, gdy przyjęty został Statut Westminsterski. Obecnie zrzesza ona niepodległe kraje, z których większość była w ubiegłych wiekach częścią brytyjskiego imperium kolonialnego. Część z nich to dawne dominia brytyjskie.

    Mauritius, Republika Mauritiusu – państwo wyspiarskie położone w południowo-zachodniej części Oceanu Indyjskiego, około 900 km na wschód od Madagaskaru. Wyspa jest częścią archipelagu Maskarenów. Poza wyspą do Mauritiusa należą wyspy: Rodrigues (w odległości 563 km na wschód od wyspy głównej), archipelag Cargados Carajos (402 km na północ) i Wyspy Agalega (933 km na północ). Około 174 km na południowy zachód od Mauritiusa położony jest Reunion.Samoa (pełna oficjalna nazwa: Niezależne Państwo Samoa) – państwo w Oceanii, obejmujące zachodnią część Wysp Samoa (pozostałe stanowią terytorium Stanów Zjednoczonych jako Samoa Amerykańskie). Do 1997 znane było jako Samoa Zachodnie.

    Część państw członkowskich Wspólnoty Narodów – tak zwane commonwealth realms – uznaje brytyjskiego monarchę za głowę swojego kraju, jednak większość z nich to republiki, w których głową państwa jest prezydent, a niektóre mają własne monarchie. Królowa Elżbieta II wszędzie traktowana jest jako Głowa Wspólnoty Narodów.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Malezja (malajski Malaysia) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Malajskim i wyspie Borneo; obszar 329 847 km², ludność 28 300 000 (wg stanu na 2010 r.), stolica Kuala Lumpur (ok. 1 500 000 mieszkańców), siedziba rządu w Putrajaya.

    Terytoria członkowskie nie maja wobec siebie żadnych zobowiązań prawnych. Łączy je język, historia, kultura, wspólne wartości takie jak demokracja, prawa człowieka i rządy prawa. Wartości te zawarte są w Karcie Wspólnoty narodów i promowane są przez Igrzyska Wspólnoty.

    Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.Antigua i Barbuda (ang. Antigua and Barbuda) – wyspiarskie państwo na Morzu Karaibskim, w archipelagu Małych Antyli (Ameryka Środkowa). Głową państwa jest królowa brytyjska, reprezentowana na wyspach przez gubernatora generalnego. Podstawą gospodarki jest turystyka. Do lat 70. XX wieku w gospodarce dominowało rolnictwo przemysłowe. Podział administracyjny jest nietypowy. Antigua, zamieszkana przez 98% ludności, jest podzielona na 6 okręgów, natomiast pozostałe wyspy są dependencjami.

    Państwa członkowskie Wspólnoty[]

    Członkowie Wspólnoty Narodów:

         obecni

         brytyjskie terytoria zamorskie i dependencje Korony brytyjskiej

    Prawa człowieka – koncepcja, według której każdemu człowiekowi przysługują pewne prawa, których źródłem obowiązywania jest przyrodzona godność ludzka. Prawa te mają charakter:Belize – państwo w Ameryce Środkowej leżące na półwyspie Jukatan, nad Morzem Karaibskim, od północy graniczące z Meksykiem (długość granicy 250 km), a na zachodzie z Gwatemalą (266 km).

         zawieszeni

         byli

    W nawiasach podano rok przystąpienia.

    Europa[]

  •  Wielka Brytania (1931)
  •  Malta (1964)
  • Ameryka Północna[]

  •  Kanada (1931)
  •  Jamajka (1962)
  •  Trynidad i Tobago (1962)
  •  Barbados (1966)
  •  Bahamy (1973)
  •  Grenada (1974)
  •  Dominika (1978)
  •  Saint Lucia (1979)
  •  Saint Vincent i Grenadyny (1979)
  •  Antigua i Barbuda (1981)
  •  Belize (1981)
  •  Saint Kitts i Nevis (1983)
  • Ameryka Południowa[]

  •  Gujana (1966)
  • Afryka[]

  •  Południowa Afryka (1931-1961, ponownie przyjęta w 1994)
  •  Ghana (1957)
  •  Nigeria (1960, zawieszona w latach 1995-1999)
  •  Sierra Leone (1961)
  •  Uganda (1962)
  •  Kenia (1963)
  •  Tanzania (1964)
  •  Malawi (1964)
  •  Zambia (1964)
  •  Botswana (1966)
  •  Lesotho (1966)
  •  Mauritius (1968)
  •  Suazi (1968)
  •  Seszele (1976)
  •  Namibia (1990)
  •  Mozambik (1995; obecnie jeden z dwóch członków Wspólnoty Narodów, który nie należał do imperium brytyjskiego)
  •  Kamerun (1995)
  •  Rwanda (2009; obecnie jeden z dwóch członków Wspólnoty Narodów, który nie należał do imperium brytyjskiego)
  • Azja[]

  •  Indie (1947)
  •  Pakistan (1947–1972, ponownie przyjęty w 1989, zawieszony w latach 1999–2004, zawieszony ponownie 2007–2008)
  •  Sri Lanka (1948)
  •  Cypr (1961)
  •  Malezja (1963)
  •  Singapur (1965)
  •  Bangladesz (1972)
  •  Malediwy (1982)
  •  Brunei (1984)
  • Australia i Oceania[]

  •  Australia (1931)
  •  Nowa Zelandia (1931)
  •  Samoa (1970)
  •  Tonga (1970)
  •  Fidżi (1970-1987, ponownie przyjęte w 1997, zawieszone 2006-2014)
  •  Papua-Nowa Gwinea (1975)
  •  Wyspy Salomona (1978)
  •  Tuvalu (1978)
  •  Kiribati (1979)
  •  Vanuatu (1980)
  •  Nauru (1999)
  • Dawni członkowie[]

  •  Irlandia (1931-1949)
  •  Zimbabwe (1980-2003, zawieszone od 2002)
  •  Gambia (1965 – 3 października 2013)
  •  Tanganika (1961-1964; obecnie stanowi część Tanzanii, będącej państwem członkowskim)
  •  Zanzibar (1963-1964; obecnie stanowi część Tanzanii, będącej państwem członkowskim)
  •  Nowa Fundlandia (1931-1934; obecnie stanowi część Kanady, będącej państwem członkowskim)
  •  Federacja Malajska (1957-1963, obecnie stanowi część Malezji, będącej państwem członkowskim)
  • Przypisy

    1. The Commonwealth: Member countries (ang.). [dostęp 2013-10-25].
    2. Wspólnota Narodów. Encyklopedia PWN. [dostęp 2013-10-04].
    3. Dzień Wspólnoty Narodów. Ministerstwo Spraw Zagranicznych, 2013-03-13. [dostęp 2013-03-13].
    4. Profile: The Commonwealth (ang.). BBC News, 2012-02-01. [dostęp 2013-10-04].
    5. Commonwealth (ang.). Encyclopedia Britannica. [dostęp 2013-10-04].
    6. the Commonwealth of Nations (ang.). Cambridge Dictionaries Online. [dostęp 2013-10-04].
    7. Gambia to leave the Commonwealth telegraph.co.uk
    Dominium brytyjskie – forma ustrojowa istniejąca w ramach imperium brytyjskiego, stanowiąca formę pośrednią między samorządną kolonią a suwerennym państwem, jednak z czasem ewoluująca zdecydowanie w stronę tego ostatniego. Pierwszym dominium brytyjskim była Kanada, która otrzymała taki status w 1867 roku. Kolejnymi były Australia (1901), Nowa Zelandia (1907), Nowa Fundlandia (1907), Związek Południowej Afryki (1910) i Wolne Państwo Irlandzkie (1922).Monarcha – osoba będąca głową państwa w monarchii. Tytuł monarchy zazwyczaj jest dziedziczny (z wyjątkiem niektórych państw, np. Państwo Kościelne, Polska z XVI-XVIII w.) i dożywotni.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone na wyspie Cypr leżącej we wschodniej części Morza Śródziemnego u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej.
    Papua-Nowa Gwinea (Papua New Guinea, Niezależne Państwo Papui-Nowej Gwinei – Independent State of Papua New Guinea) – państwo w Oceanii, w Melanezji, położone w większości na wyspie Nowa Gwinea oraz dodatkowo na około 2800 wyspach. Lądowo graniczy jedynie z Indonezją, ale w najbliższym otoczeniu leżą również Australia i Wyspy Salomona. Papuę-Nową Gwineę oblewają wody Oceanu Spokojnego, Morza Nowogwinejskiego oraz Morza Koralowego.
    Kenia (Kenya, Republika Kenii, ang. Republic of Kenya, sua. Jamhuri ya Kenya) – państwo we wschodniej Afryce nad Oceanem Indyjskim. Państwo graniczy od północy z Somalią, Etiopią i Sudanem Południowym, od zachodu z Ugandą, a od południa z Tanzanią. Stolicą Kenii jest Nairobi.
    Dominika (Dominica, Wspólnota Dominiki – Commonwealth of Dominica) – państwo na wyspie o nazwie Dominika na Morzu Karaibskim w grupie Wysp Zawietrznych (Małe Antyle), pomiędzy Gwadelupą i Martyniką.
    Imperium brytyjskie – imperium kolonialne obejmujące dominia, kolonie, protektoraty, terytoria mandatowe i inne terytoria zależne należące do Wielkiej Brytanii lub przez nią zarządzane. Rozwinęło się z kolonii i placówek handlowych zakładanych przez Anglię pomiędzy końcem XVI a początkiem XVIII wieku. U szczytu swojej potęgi było największym imperium w historii świata i przez ponad stulecie było jedynym supermocarstwem. W 1925 roku imperium brytyjskie zamieszkiwało około 478 milionów ludzi, co stanowiło jedną czwartą ówczesnej ludności świata. Liczyło około 35,8 mln km² powierzchni, tj. prawie jedną czwartą powierzchni lądowej Ziemi. W rezultacie jego dziedzictwo polityczne, prawne i kulturowe, podobnie jak język angielski, rozprzestrzeniło się w wielu częściach świata. U szczytu swojej potęgi było często określane jako „imperium, nad którym nigdy nie zachodzi słońce”, gdyż dzięki jego rozległości zawsze istniało takie terytorium do niego należące, gdzie trwał dzień.
    Igrzyska Wspólnoty Narodów, także: Igrzyska Wspólnoty Brytyjskiej (ang. Commonwealth Games) – wydarzenie sportowe rozgrywane co 4 lata, w swojej formie zbliżone do nowożytnych igrzysk olimpijskich. W zawodach tych występują sportowcy z państw zrzeszonych we Wspólnocie Narodów. Organizacją zarządzającą jest Federacja Igrzysk Wspólnoty Narodów (ang. Commonwealth Games Federation).
    Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.

    Reklama