• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Współrzędne galaktyczne

    Przeczytaj także...
    Międzynarodowa Unia Astronomiczna (ang. International Astronomical Union; fr. Union Astronomique Internationale – IAU/UAI/MUA) – międzynarodowa organizacja zrzeszająca 10871 zawodowych astronomów (wymagane jest posiadanie co najmniej doktoratu) rekomendowanych przez odpowiednie Komitety Narodowe. Koordynuje działalność badawczą w dziedzinie astronomii na świecie, organizuje kongresy generalne co trzy lata (ostatni, XXVII, odbył się w sierpniu 2012 w Pekinie), sympozja i inne konferencje specjalistyczne, prowadzi działalność wydawniczą i informacyjną (np. telegramy o nowych odkryciach). Zorganizowana jest w 37 komisji specjalistycznych grupujących się w 12 zespołach. Obecnym prezydentem MUA jest Robert Williams, a sekretarzem generalnym Ian F. Corbett.Rektascensja, α (łac. recta ascensio – "wznoszenie proste") – jedna ze współrzędnych astronomicznych, określających położenie ciała niebieskiego na sferze niebieskiej w układzie współrzędnych astronomicznych zwanym układem równikowym równonocnym.
    Deklinacja (oznaczana symbolem δ) – jedna ze współrzędnych określających położenie ciała w obydwu układach równikowych: równonocnym i godzinnym. Definiujemy ją jako kąt pomiędzy kierunkiem poprowadzonym od obserwatora do obiektu a płaszczyzną równika niebieskiego. Obiekty położone na północnej półkuli nieba mają deklinację dodatnią (od 0° do 90°), a na południowej ujemną (od 0° do -90°).
    Artystyczna koncepcja Drogi Mlecznej, pokazująca długości galaktyczne wychodzące od Słońca. Wykonana przez NASA.
    Niejednorodność rozkładu gwiazd i pyłu na nocnym niebie powoduje, że współrzędne galaktyczne są bardzo użyteczne z punktu widzenia przeglądów nieba, które na przykład wymagają dużej gęstości gwiazd, gdy badamy gwiazdy, lub przeciwnie, małej gęstości gwiazd i gazu, gdy celem przeglądu są obiekty pozagalaktyczne. Wtedy odpowiednio wybieramy obszary nieba o małej lub dużej szerokości galaktycznej. Ilustracja pokazuje rozkład gwiazd w katalogu obiektów punktowych przeglądu 2MASS.

    Układ współrzędnych galaktycznych – jeden z astronomicznych sferycznych układów współrzędnych. Jego centrum stanowi Słońce, zaś początkowym punktem odniesienia jest radioźródło Sagittarius A* (będące prawdopodobnie supermasywną czarną dziurą), znajdujące się w centrum Drogi Mlecznej. Równikiem dla tego układu jest płaszczyzna Galaktyki. Podobnie jak geograficzny układ współrzędnych, pozycja obiektu podawana jest jako szerokość i długość galaktyczna.

    Szerokość galaktyczna – kąt pomiędzy kierunkiem od obserwatora do obiektu astronomicznego a płaszczyzną równika galaktycznego.Radioźródło, źródło radiowe – obiekt astronomiczny, który stanowi silne źródło fal radiowych, czasami o innych konturach niż widoczne w zakresie światła widzialnego. Na ziemskim niebie jest bardzo wiele intensywnych radioźródeł, z których najsilniejsze w zakresie długości fal mniejszych od 1 metra jest Słońce, zaś większych – Droga Mleczna. Silnym źródłem promieniowania radiowego jest także Jowisz, który ma bardzo rozbudowaną magnetosferę. Poza Galaktyką znajdują się inne radioźródła, takie jak np. Centaurus A – radiogalaktyka w gwiazdozbiorze Centaura, czy Cassiopeia A, która jest pozostałością po supernowej oraz liczne inne takie, jak Mgławica Kraba (którą jako supernową obserwowano przez kilka miesięcy od 4 lipca 1054 roku) i pulsary (zwiększające jasność radiową z częstotliwością od ok. 1/3 do 30 Hz). Wybuchy radiowe są obserwowane także na Słońcu w okresach dużej liczby plam, a emisję taką powinny wykazywać także inne gwiazdy, na których obserwuje się rozbłyski. Podczas obserwacji radioteleskopem w Arecibo stwierdzono zmiany częstotliwości emisji radiowych – zjawisko znane już z obserwacji rozbłysków słonecznych w zakresie radiowym. Radioźródłami są także jądra galaktyk Seyferta, galaktyki typu N. Obserwacje radiowe umożliwiły odkrycie kwazarów 5 lutego 1963 roku. W latach 1964–1965 wykryto tzw. promieniowanie reliktowe.

    Definicja[]

    Międzynarodowa Unia Astronomiczna wprowadziła układ współrzędnych galaktycznych w 1958 roku, w odniesieniu do układu współrzędnych równikowych podanych na rok 1950. Biegun galaktyczny północny ma współrzędne rektascencję 12 49 00, deklinację +27° 24′ 00″ (B1950), a zero długości galaktycznej to koło wielkie zaczepione w tym punkcie i nachylone pod kątem 123° do koła wielkiego przechodzącego przez biegun układu równikowego. Długość galaktyczna rośnie w tę samą stronę co rektascensja. Szerokość galaktyczna jest dodatnia w kierunku północnego bieguna galaktycznego.

    Układ współrzędnych równikowych – to układ współrzędnych astronomicznych, którego kołem podstawowym jest równik niebieski. W zależności od tego, jaki punkt jest punktem początkowym układu, wyróżniamy:Droga Mleczna – galaktyka spiralna z poprzeczką, w której znajduje się m.in. nasz Układ Słoneczny. Droga Mleczna nazywana jest też po prostu Galaktyką. Ale wtedy dla odróżnienia od innych galaktyk pisana wielką literą "G". Zawiera od 100 (według starszych szacunków) do 400 miliardów (według nowszych szacunków) gwiazd. Ma średnicę około 100 000 lat świetlnych i grubość ok. 1000 lat świetlnych.

    W równoważnym systemie, odniesionym do epoki J2000, północny biegun galaktyczny ma współrzędne: 12 51 26,282 +27° 07′ 42,01″ (J2000), a zero długości przy kącie pozycyjnym 122,932°.

    Oznaczenia[]

    Symbole l i b zwyczajowo oznaczają długość i szerokość galaktyczną.

    Zobacz też[]

  • Powstawanie galaktyk
  • Centralne zgrubienie galaktyczne
  • Halo galaktyczne
  • Powstawanie galaktyk i ich późniejsza ewolucja jest dziś tematem wielu konkurujących hipotez, w których próbuje się połączyć znane z nocnego nieba typy morfologiczne galaktyk w spójne "scenariusze" uwzględniające całą ich różnorodność. Tematami ściśle związanymi z tym zagadnieniem są m.in.: powstawanie gwiazd, scenariusz Wielkiego Wybuchu oraz wielkoskalowa struktura Kosmosu (np. gromady galaktyk).Sagittarius A* (w skrócie Sgr A*) – obiekt astronomiczny, który jest jasnym i bardzo zwartym źródłem radiowym w centrum Drogi Mlecznej, częścią większej struktury astronomicznej (Sagittarius A). Odległość do źródła wynosi około 8 kpc (2,4×10 km). Chociaż nie do końca jest to pewne, na podstawie badań gwiazdy S2, obiekt ten jest uważany przez astronomów za supermasywną czarną dziurę o masie około 4,31±0,06 milionów mas Słońca (masa Słońca w przybliżeniu wynosi 2×10 kg). Według najnowszych obserwacji może ona sięgać nawet 3,7 miliona mas Słońca i mieć promień około pół minuty świetlnej (0,06 j.a.). Badania wskazują również, że czarna dziura zwiększyła swoją masę 2 do 4 razy w ciągu ostatnich 5-10 miliardów lat poprzez pochłanianie pobliskich gwiazd.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Epoka – w astronomii punkt w czasie, dla którego określone są współrzędne astronomiczne lub parametry orbity. W przypadku współrzędnych astronomicznych, położenie ciała dla innych czasów można obliczyć uwzględniając jego precesję oraz ruch własny.
    Astronomia (gr. ἀστρονομία astronomía) – nauka przyrodnicza zajmująca się badaniem ciał niebieskich (np. gwiazd, planet, komet, mgławic, gromad i galaktyk) oraz zjawisk, które zachodzą poza Ziemią, jak również tych, które oddziałują w jej atmosferze, wnętrzu lub na powierzchni, a są pochodzenia pozaplanetarnego (np. neutrina, wtórne promieniowanie kosmiczne). Skoncentrowana jest na fizyce, chemii, meteorologii i ruchu ciał niebieskich, zajmuje się także powstaniem i rozwojem (ewolucją) Wszechświata.
    Słońce (łac. Sol, Helius, gr. Ἥλιος Hḗlios) – gwiazda centralna Układu Słonecznego, wokół której krąży Ziemia, inne planety tego układu, planety karłowate oraz małe ciała Układu Słonecznego. Słońce to najjaśniejszy obiekt na niebie i główne źródło energii docierającej do Ziemi.
    Długość galaktyczna – kąt dwuścienny między płaszczyznami prostopadłymi do płaszczyzny równika galaktycznego, z których jedna przechodzi przez centrum naszej Galaktyki, zaś druga przez dane ciało. Jest jedną z dwóch współrzędnych charakteryzujących położenie ciała niebieskiego we współrzędnych galaktycznych (drugą jest szerokość galaktyczna).
    Centralne zgrubienie galaktyczne (ang. bulge) – najgęstszy obszar galaktyki, znajdujący się w jej centrum. W jego wnętrzu znajduje się niewidoczne jądro galaktyki.
    2MASS (ang. Two Micron All-Sky Survey - Przegląd całego nieba na 2 mikronach) – astronomiczny przegląd nieba przeprowadzony w latach 1997-2001.

    Reklama