• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wrszowcy

    Przeczytaj także...
    Bolesław I Chrobry (Wielki) (ur. 967, zm. 17 czerwca 1025) – pierwszy koronowany król Polski (od 1025 roku) z dynastii Piastów, w latach 1003-1004 także książę Czech jako Bolesław IV, książę Polski od 992 roku.Wojciech Sławnikowic (czes. Vojtěch Slavníkovec, niem. Adalbert; ur. ok. 956 w Libicach, zm. 23 kwietnia 997 w Świętym Gaju w okolicach Pasłęka lub Tękit, Tenkitten, obecnie Letnoje; inne źródła podają pruski Chollin) – czeski duchowny katolicki, biskup praski, benedyktyn, misjonarz, męczennik, święty Kościoła katolickiego.
    Śląsk (śl. Ślunsk, Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Dzieli się na Dolny i Górny Śląsk. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.
    Vraclav (Czechy), pomnik Wrszowców

    Wrszowcy, Werszowcy (łac. Vrsines, czes. Vršovci), początkowo czeski, skoligacony z polskimi, ród możnowładczy o początkach historii w X-XII wieku. Posiadali swe domeny w północnych Czechach wokół Žatca i Litomierzyc. W 995 r. aktywnie uczestniczyli w wyniszczeniu Sławnikowiców, prawdopodobnie w zemście za rzucenie na nich klątwy przez świętego Wojciecha. Wiele wskazuje, że przejęli po nich także Libice.

    Brzetysław II (ur. ok. 1060, zm. 22 grudnia 1100) – książę Czech z dynastii Przemyślidów od 14 września 1092 roku.Mazowsze (łac. Mazovia) – kraina historyczna położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce, znajdująca się w większości w woj. mazowieckim; historyczną stolicą Mazowsza jest Płock, który jest także najstarszym miastem tego regionu (prawa miejskie w 1237); dzielnica historyczna Polski.

    Początkowo powiązani i skoligaceni z Przemyślidami, wraz ze wzrostem potęgi rodu zaczęli z nimi rywalizować. Sprzymierzeni z młodszymi braćmi Bolesława III Rudego doprowadzili do usunięcia go z tronu w 1003 roku, co spowodowało interwencję w Czechach Bolesława Chrobrego. Część rodu została wymordowana przez Rudego, część jednak utrzymała wysokie stanowiska w państwie, być może dlatego, że z rodu Wrszowców pochodziła żona księcia.

    Rawicz (Rawa, Ursyn, Ursowic, Panna na niedźwiedziu, Miedźwiada, Miedźwioda, Niedźwiada, Niedźwiadek, Niedźwieda, Niedźwioda, Rawic, Rawita) – polski herb szlachecki, noszący zawołanie Rawa. używany zarówno w Królestwie, jak i na Litwie, Rusi i w Rosji. Według pierwszej wersji, początkowo przysługiwał jakoby polskim potomkom czeskich Wrszowców, druga (według Kaspra Niesieckiego "lepsza") wersja podaje, że bardziej prawdopodobne jest polskie (jeszcze z czasów pogańskich) pochodzenie rodów posługujących się herbem Rawicz.Oksza (Ascia, Bradacica, Bradaczyca, Brodacica, Halabarda, Hoksza, Oksa, Oxa, Kołda) – polski herb szlachecki z okresu dynastii Piastów, pochodzenia czeskiego.

    Do ponownej eskalacji waśni doszło po zjednoczeniu Czech przez Brzetysława II, który wypędził przywódców rodu. Spiskując doprowadzili oni do zamordowania Brzetysława w 1100 r. Schronili się w Polsce - głównie na Śląsku, gdzie szybko się spolonizowali.

    Upadek rodu w Czechach nastąpił w 1108 r., po konspiracyjnym spotkaniu na zamku Vraclav, gdy Świętopełk II wygubił pozostałych Wrszowców za rzekomą zdradę.

    Świętopełk (zm. 21 września 1109) – książę Czech z ołomunieckiej linii dynastii Przemyślidów. Panował w latach 1107-1109.Przemyślidzi (czes. Přemyslovci) – czeska dynastia wywodząca się od legendarnego Przemysła, męża Libuszy. Panowała w Czechach od czasów Borzywoja, który ok. roku 871 przyjął chrzest. Główna linia wygasła w 1306 roku wraz ze śmiercią Wacława III. Boczna linia zapoczątkowana przez Mikołaja I (nieślubny syn Przemysła Ottokara II) panowała w księstwach śląskich (opawskim, karniowskim i raciborskim) między 1269 a 1521.

    Niedobitkowie uszli na Śląsk i na Węgry, stamtąd na Mazowsze. Prawdopodobnie dali początek niektórym polskim rodom o herbach:

    Rawicz, Ursin - herb szlachecki
    Oksza - herb szlachecki
  • Oksza,
  • Rawicz (jednakże Niesiecki podaje także, że prawdopodobniej "to nie Ursovitae byli, jako chce Długosz, ale Wersovitae, nie Rawiczanie, ale Werszowcy").
  • O historii rodu Wrszowców pisał Kosmas z Pragi w swojej Chronica Boëmorum.

    Bolesław III Rudy (zm. 1034, ewentualnie 1037) – książę czeski w latach 999–1002 i w 1003 roku z dynastii Przemyślidów.Žatec (niem. Saaz) - miasto w Czechach, w kraju usteckim nad Ochrzą. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 4 269 ha, a liczba jego mieszkańców 19 607 osób. Opady atmosferyczne w Žatcu wynoszą poniżej 400 mm i są najmniejsze w całych Czechach. Spowodowane jest to cieniem opadowym Rudaw.

    Bibliografia[]

  • Thietmar z Merseburga. Chronicon;
  • Cosmas z Pragi. Chronica Boëmorum;
  • Jan Długosz, Annales seu cronici incliti regni Poloniae;
  • Simon Okolski. Orbis Polonus. Krakow, 1642. V.2. 581-602;
  • Kasper Niesiecki, Herbarz, VIII, 97-99;
  • Bartosz Paprocki, Herby rycerstwa polskiego; Kraków, 1584 (II ed. Kraków, 1858);
  • Josef Teige: "Blätter aus der altböhmischen Genealogie. Slavnikiden /Die Vrsovcen /Die Herren von Lichtenburg", Damböck 2005, ISBN 3-900589-45-3.
  • Kopal, Petr. Neznámý známý rod. Pokus o genealogii Vršovců. Sborník archivních prací 2001/1, 3–84.
  • Zobacz też[]

  • święty Wojciech, Sławnikowice, Przemyślidzi
  • Przypisy

    1. Kasper Niesiecki, Herbarz, VII 64-65, VIII 97-99
    Kosmas z Pragi (ur. ok. 1045, zm. 21 października 1125) – kanonik praski, uważany za pierwszego czeskiego dziejopisarza, autor łacińskiej kroniki Chronica Boëmorum opisującej dzieje narodu i państwa czeskiego od czasów bajecznych aż do roku 1125. Kronika ta znana jest w polskiej literaturze historiograficznej jako Kronika Kosmasa.Libice nad Cidlinou – miejscowość w Czechach (powiat Nymburk, kraj środkowoczeski), nad rzeką Cidliną (1314 mieszkańców). Leży ok. 3 km na południowy wschód od Podiebradów, przy autostradzie D11 z Pragi do Hradca Kralowe.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kronika Kosmasa (łac.: Chronica Boemorum) – dzieło historiograficzne, spisane przez praskiego kanonika, Kosmasa (ok. 1045 - 1125). Kronika powstała mniej więcej w tym samym czasie co pierwsza Kronika polska (Anonima tzw. Galla).
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.
    Litomierzyce (czes. Litoměřice niem. Leitmeritz) – miasto w Czechach, w kraju usteckim, (Czeskie Średniogórze), u zbiegu Łaby i Ochrzy. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 1799 ha, a liczba jego mieszkańców 24 489 osób.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.036 sek.