• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wolne Państwo Orania

    Przeczytaj także...
    Republika Południowoafrykańska (niderl. Zuid-Afrikaansche Republiek, ZAR), potocznie Transwal (Transvaal Republiek; dosłownie "Republika za rzeką Vaal") – historyczne państwo burskie na terenie obecnej Republiki Południowej Afryki istniejące z przerwami w latach 1852-1902.Oranje (Orange, ang. Orange River, afr. Oranjerivier) – rzeka w Afryce, płynąca przez terytorium Lesotho, Republiki Południowej Afryki i Namibii.
    Kolonia Rzeki Oranje (ang. Orange River Colony) - brytyjska kolonia powstała wskutek aneksji w roku 1900, w rezultacie wojen burskich, w roku 1910 przekształcona w jedną z prowincji Związku Południowej Afryki jako Wolne Państwo.

    Wolne Państwo Orania (niderl. Oranje Vrijstaat, wym. [ɔˈrɑnjə ˈvrɛistaːt]; afr. Oranje Vrystaat, wym. [oˈrɐnjə ˈfrɛistɑːt]; ang. Orange Free State) – istniejące w latach 18541902 niepodległe państwo burskie, początkowo pod nazwą Transorania (Transoranje).

    Wielki Trek (afr. Groot Trek, ang. Great Trek) – migracja zewnętrzna części Burów z Kolonii Przylądkowej na wschód i północny wschód południowej Afryki w latach 30. i 40. XIX wieku. Spowodowana prowadzoną przez Brytyjczyków dyskryminacyjną polityką.Akcent (od łac. accentus, zaśpiew), właśc. akcent wyrazowy – wyróżnienie za pomocą środków fonetycznych niektórych sylab w obrębie wyrazu.

    Historia[]

    Początki[]

    Pierwsi osadnicy burscy zaczęli napływać na tereny na północ od rzeki Oranje jeszcze w drugiej dekadzie XIX wieku. Napływ ten przybrał na sile w latach dwudziestych i na początku lat trzydziestych XIX wieku. W sumie oblicza się, że do 1835 roku napłynęło na teren późniejszej Oranii ok. 1500 Burów, którzy w większości osiedlali się w widłach rzek Modder i Riet. W tym czasie na terenie późniejszej republiki istniał szereg władztw i państw Griqua: w Philippolis, w Boetsap i w Campbell, i afrykańskich BaRolong w Thaba Nchu, BaSotho z centrum w Thaba Bosiu i BaTlokwa z centrum w Marabeng. W 1835 roku rozpoczął się napływ kolejnej fali burskich emigrantów, związany z Wielkim Trekiem. Dla większości Voortrekkerów ziemie pomiędzy rzekami Oranje i Vaal były jedynie przystankiem na drodze do Natalu lub Transwalu. Punktem zbornym trekkerów był przede wszystkim region Thaba Nchu, gdzie korzystali z pomocy przychylnego im władcy BaRolong, Moroko.

    Język niderlandzki (nid. Nederlandse taal, Nederlands, niekiedy również określany jako język holenderski, język flamandzki) – język indoeuropejski z grupy języków germańskich zaliczany do języków dolnoniemieckich. Językiem niderlandzkim posługuje się ok. 27 milionów ludzi. Dla 23 milionów jest językiem ojczystym (pierwszym) lub językiem kultury i literatury, a dla kolejnych 4 milionów drugim językiem. Większość użytkowników tego języka mieszka na zachodzie Europy. Niderlandzki jest oficjalnym językiem urzędowym w Holandii i Belgii (Flandria), a poza Europą w Surinamie i dawnych Antylach Holenderskich, czyli Bonaire, Curaçao, Sabie, Sint Eustatius, Sint Maarten i Arubie. Niderlandzki jest blisko spokrewniony z językiem niemieckim i wykazuje podobieństwo do angielskiego i duńskiego. Języki o mniejszym zasięgu, które są blisko spokrewnione z niderlandzkim to afrikaans (do 1925 uważany za lokalną odmianę niderlandzkiego) i fryzyjski (w mniejszym stopniu, gdyż nie należy do języków dolnofrankońskich).Samogłoska otwarta przednia niezaokrąglona - typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym i X-SAMPA, to a (zwykłe a).

    W czasie wojen burskich między 18991902 ponownie podbita przez Wielką Brytanię, która na terenie Oranii utworzyła Kolonię Rzeki Oranje. W 1910 r. tereny te dołączyły do Związku Południowej Afryki jako prowincja Wolne Państwo Orania (od 1995 r. prowincja ta nosi nazwę Wolne Państwo).

    Iloczas – zjawisko prozodyjne, charakteryzujące się różnicowaniem długości trwania sylab lub głosek. W niektórych językach iloczas różnicuje znaczenie wyrazów. W metryce antycznej iloczas był podstawą organizacji metrum wierszowego.Poniższa lista przedstawia spis osób sprawujących urząd prezydenta Wolnego Państwa Orania istniejącego w latach 1854-1902

    Władze[]

    Demografia[]

    W 1970 prowincja liczyła około 1 715,6 tys. mieszkańców, w 1991 – 3 614 347 osób.

    Przypisy

    1. Encyklopedia Powszechna PWN. T. 3. M-R. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s. 387.
    2. Dataset: 1970/1980/1991 South Africa census. Nesstar Server. [dostęp 17 czerwca 2015].



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Samogłoska przymknięta przednia niezaokrąglona – typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym, to i (zwykła litera i).
    Związek Południowej Afryki (ZPA) – dominium brytyjskie, którego istnienie poprzedziło powstanie RPA. Powołane 31 maja 1910 roku, w wyniku połączenia brytyjskich kolonii w południowej Afryce. Związek składał się z Kraju Przylądkowego, Transwalu, Wolnego Państwa Oranje i Natalu. W 1961 roku Związek został przekształcony w republikę.
    Język afrikaans, język afrykanerski (afrikaans, Afrikaanse taal) – indoeuropejski język należący do dolnosaksońskiej gałęzi języków zachodniogermańskich i jest językiem ojczystym południowoafrykańskich Koloredów oraz białych Afrykanerów. Powstał na styku kultur w Kolonii Przylądkowej z XVII-wiecznych dialektów niderlandzkich pod wpływem języka malajskiego i portugalskiego oraz miejscowych języków ludów hotentockich (Khoi, Khoikhoi). Niderlandzkim - językiem urzędowym holenderskiej Kompanii Wschodnioindyjskiej (VOC) - mówili funkcjonariusze, żołnierze Kompanii oraz europejscy osadnicy, przybywający na tereny dzisiejszej Republiki Południowej Afryki od połowy XVII wieku, a pochodzący głównie z Holandii i Niemiec oraz w mniejszym stopniu z Francji i Skandynawii. Koloniści ci dali początek Burom, czyli przodkom dzisiejszych Afrykanerów. Językiem malajskim i portugalskim posługiwała się na Przylądku większość sprowadzanych niewolników. W ten sposób afrikaans ukształtował się na styku języków, kultur, ras i religii jako język codziennej komunikacji i aż do końca XIX wieku traktowany był pogardliwie jako mowa Hotentotów, Koloredów oraz niewykształconych farmerów z prowincji. Podstawowy zasób słownictwa w afrikaans, ok. 90%, pochodzi z języka niderlandzkiego, lecz wykazuje on także wpływy leksykalne malajskiego, portugalskiego, a od XIX wieku także elementy przejęte z języka angielskiego oraz murzyńskich języków bantu.
    Samogłoska prawie otwarta centralna jest to typ samogłoski spotykany w językach naturalnych. Symbol, który przedstawia ten dźwięk w Międzynarodowym Alfabecie Fonetycznym, to ɐ (a odwrócone o 180°).
    Wojny burskie (afr. Anglo-Boere Oorloë) (1880-1902) – wojny w Afryce, które rozegrały się na przełomie XIX i XX wieku na południu kontynentu.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.071 sek.