• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wolne Państwo Irlandzkie

    Przeczytaj także...
    Irlandia – trzecia pod względem wielkości wyspa w Europie. Pod względem politycznym wyspa podzielona jest na dwie części: Irlandię i Irlandię Północną, która jest częścią Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.
    Republika Irlandzka (irl. Poblacht na hÉireann ) – nazwa jednostronnie ogłoszonego państwa irlandzkiego w 1916 i w latach 1919-1922.

    Wolne Państwo Irlandzkie (irl. Saorstát Éireann) – istniejące w latach 1922-1937 niepodległe państwo obejmujące 26 z 32 hrabstw Irlandii, oddzielonych od Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii.

    Historia[]

    Wolne Państwo Irlandzkie powstało w wyniku traktatu podpisanego 6 grudnia 1921 w Londynie przez przedstawicieli państwa brytyjskiego oraz Republiki Irlandzkiej. Traktat wszedł w życie 6 grudnia 1922.

    Wolne Państwo uwolnione było spod kontroli Wielkiej Brytanii, ale pozostawało z nią w unii personalnej jako dominium. W 1937 roku przemianowane na Irlandię. W 1949 roku Irlandię oficjalnie przekształcono w republikę, co było równoznaczne z zerwaniem wszelkiej, nawet formalnej zależności od władz brytyjskich.

    Dominium brytyjskie – forma ustrojowa istniejąca w ramach imperium brytyjskiego, stanowiąca formę pośrednią między samorządną kolonią a suwerennym państwem, jednak z czasem ewoluująca zdecydowanie w stronę tego ostatniego. Pierwszym dominium brytyjskim była Kanada, która otrzymała taki status w 1867 roku. Kolejnymi były Australia (1901), Nowa Zelandia (1907), Nowa Fundlandia (1907), Związek Południowej Afryki (1910) i Wolne Państwo Irlandzkie (1922).Irlandia Południowa (irl. Deisceart Éireann) – efemeryczna część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii, istniejąca w latach 1921-1922.

    Zobacz też[]

  • Irlandia
  • Irlandia PołudniowaIrlandia Północna
  • Irlandia prehistoryczna



  • w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Traktat angielsko-irlandzki (ang. Anglo-Irish Treaty, Treaty, oficj. Articles of Agreement for a Treaty Between Great Britain and Ireland, irl. Conradh Angla-Éireannach) – traktat angielsko-irlandzki, kończący irlandzką wojnę o niepodległość.
    Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.
    Unia personalna (łac. persona – osoba) – związek dwóch lub więcej państw posiadających wspólnego monarchę, prezydenta, lub inny organ władzy, przy zachowaniu przez te państwa odrębności prawnej, politycznej, a niekiedy także ustrojowej.
    Epoka lodowcowa w Irlandii trwała od około 30 tys. do 14 tys. lat temu. W okresie tym poziom morza opadł i Irlandia uzyskała połączenie lądowe z Brytanią i z kontynentem europejskim. Pokrywa lodowa wzięła swój początek na półn.-wsch. krańcu wyspy i w końcu objęła ją całą. Kiedy lód ustąpił pozostały po nim charakterystyczne półokrągłe pagórki z głębokimi i lejkowatymi dolinami i niziny, na które lodowiec naniósł materiał osadowy. Fauna i flora pojawiła się dzięki lądowemu mostowi łączącemu wyspę z Europą. Następnie w wyniku ocieplenia klimatu, a tym samym roztopienia się lodowca pokrywającego kontynent, podniósł się poziom morza, a Irlandia otrzymała dzisiejszy kształt linii brzegowej.
    Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii (ang. United Kingdom of Great Britain and Ireland) – historyczne państwo utworzone 1 stycznia 1801, roku poprzez połączenie Królestwa Wielkiej Brytanii (które samo powstało z połączenia Królestwa Szkocji i Królestwa Anglii w 1707 roku) i Królestwa Irlandii. Przestało istnieć 6 grudnia 1922 roku, kiedy to na skutek angielsko-irlandzkiego traktatu utworzone zostało Wolne Państwo Irlandzkie. Współcześnie sukcesorami tego państwa są Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej i Irlandia.
    Język irlandzki, język iryjski (Gaeilge) – język z grupy goidelskiej (q-celtyckiej) języków celtyckich. Język narodowy Irlandczyków uznany został za język urzędowy niepodległej Irlandii (obok angielskiego). W 2011 około 1,77 miliona anglojęzycznych mieszkańców Irlandii zadeklarowało, że posiada jakąkolwiek znajomość swojego języka narodowego, wyniesioną głównie ze szkolnych lekcji. Na co dzień jako języka narodowego i ojczystego używa ok. 77 tys. osób, z czego ponad 66 tysięcy w regionach Gaeltacht, zaś liczba osób deklarujących używanie języka rzadziej niż codziennie wynosi ponad 700 tysięcy.
    Irlandia Północna – prowincja, jedna z części składowych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Jej stolicą jest Belfast.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.22 sek.