• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wojny włoskie



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Gaeta (ant. Caieta) - niewielkie portowe miasto we Włoszech, na wybrzeżu morza Tyrreńskiego, w regionie Lacjum, prowincji Latina. Nazwa pochodzi najprawdopodobniej od "kaiàdas" lub "kaiètas", czyli jaskinia. Mieści się tu baza operacji morskich NATO. Na szycie Monte Orlando znajduje sie mauzoleum rzymskiego senatora, konsula i cenzora Lucjusza Munatiusa Plancusa.Państwo Kościelne (łac. Patrimonium Sancti Petri - ojcowizna świętego Piotra) – państwo znajdujące się na terenie obecnych środkowych Włoch istniejące w okresie od 755 (lub 754 albo 756) do 1870 (zajęcie Rzymu po zjednoczeniu Italii) i rządzone przez papieży jako świeckich monarchów.
    Bitwa pod Pawią 1525

    Wojny włoskie – seria konfliktów zbrojnych toczonych w latach 1494-1559, z udziałem Francji, Hiszpanii, niemieckiego rodu Habsburgów, Państwa Kościelnego, Wenecji i licznych drobnych państewek włoskich; czasem w wojny te angażowały się również inne państwa – Anglia, Szkocja, Szwajcaria czy nawet Imperium osmańskie.

    Konstantyn XI Paleolog (Dragazes, Dragasz) (ur. 8 lutego 1405, zm. 29 maja 1453) – cesarz bizantyjski z dynastii Paleologów, ostatni władca Bizancjum, panujący od 1449 roku aż do śmierci.Księstwo Sabaudii-Piemontu (Principato di Savoia) – samodzielne księstwo istniejące od roku 1416 do Zjednoczenia Włoch w XIX wieku. Państwem rządziła tzw. Dynastia sabaudzka (principi di Savoia). Na terytorium państwa od 1416 roku składały się prowincja Sabaudia (stolica - Nicea, dziś część Francji) i włoska prowincja Piemont ze stolicą w Turynie. Od 1743 do 1860 roku Księstwo stanowiło część składową Królestwa Sardynii.

    Bezpośrednią przyczyną ich wybuchu były francuskie roszczenia do sukcesji w Królestwie Neapolu i Księstwie Mediolanu. Andrzej Wyczański stwierdził, że można wyróżnić dwie fazy wojen włoskich: w pierwszej, trwającej od roku 1494 do 1516, celem wojen było podporządkowanie sobie przez zachodnioeuropejskie mocarstwa całości lub części Półwyspu Apenińskiego. W drugiej fazie, trwającej od roku 1521 do 1559, Włochy były już tylko jednym z teatrów działań wojennych, a przyczyną wojen była przede wszystkim rywalizacja o hegemonię w zachodniej Europie, tocząca się między Habsburgami, którzy za panowania Karola V skupili w swych rękach trony Hiszpanii, Neapolu, Sycylii, Niderlandów i Austrii oraz koronę cesarską Świętego Cesarstwa Rzymskiego, a Francją, okrążoną teraz przez posiadłości habsburskie. Największym ze starć jest bitwa pod Pawią w 1525, w Lombardii, w której to wojska Karola V pokonały armię francuską, biorąc do niewoli króla Francji Franciszka I. Ten jednak łamiąc późniejszy (kapitulancki) traktat pokojowy, wymknął się Hiszpanom z rąk. Wojny włoskie zakończono ze względu na bankructwo Hiszpanii oraz początek wstrząsów religijnych we Francji (hugenoci), pokojem w Cateau-Cambrésis w Niderlandach. Znaczącym elementem tych wojen są często się zmieniające koalicje, które zawierali często niedawni wrogowie przeciw niedawnym sojusznikom.

    Carcassonne (prowan. Carcassona) – miasto i gmina we Francji, prefektura departamentu Aude. Przez gminę przepływa rzeka Aude.Walezjusze (fr. Valois) – dynastia królów francuskich panująca w latach 1328-1589. Jej założycielem był Karol de Valois - ojciec Filipa VI i syn Filipa III Śmiałego.

    Spis treści

  • 1 1494-1498 Wojna o Neapol
  • 1.1 Strony konfliktu
  • 1.2 Przebieg
  • 1.3 Skutki terytorialne dla poszczególnych krajów
  • 2 1499-1504 Wojna o Mediolan i Neapol
  • 2.1 Strony konfliktu
  • 2.2 Przebieg
  • 2.3 Skutki terytorialne dla poszczególnych krajów
  • 3 Wojny we Włoszech w latach 1504-1508
  • 4 Wojna Ligi z Cambrai przeciwko Wenecji (1508-1510)
  • 4.1 Strony konfliktu
  • 4.2 Przebieg
  • 4.3 Skutki terytorialne dla poszczególnych krajów
  • 5 Wojna przeciwko Francji (1510-1514)
  • 5.1 Strony konfliktu
  • 5.2 Przebieg
  • 5.3 Skutki terytorialne dla poszczególnych krajów
  • 6 1515 Wojna o Mediolan
  • 6.1 Strony konfliktu
  • 6.2 Przebieg
  • 6.3 Skutki terytorialne dla poszczególnych krajów
  • 7 Dalsze walki (1521 - 1529)
  • 7.1 Franciszek I Walezjusz i Karol V Habsburg
  • 7.1.1 Walki w latach 1526 - 1529 oraz Sacco di Roma
  • 8 Najważniejsze bitwy chronologicznie
  • 9 Przypisy
  • 10 Zobacz też
  • 11 Bibliografia
  • Klemens VII (łac. Clemens VII; właśc. Giulio de Medici; ur. 26 maja 1478 we Florencji, zm. 25 września 1534 w Rzymie) – papież w okresie od 19 listopada 1523 do 25 września 1534.Wasal (łac. vassus, z celt. gwas, sługa) – we wczesnym średniowieczu osoba wolna oddająca się pod opiekę seniora w akcie komendacji. W zamian za lenno wasal zobowiązywał się służyć wiernie seniorowi radą i pomocą orężną. Uroczystą ceremonią przekazania lenna była inwestytura. Później wasal to osoba, która złożyła hołd lenny i przysięgę na wierność. Wasal sam mógł mieć wasala, dla którego był seniorem. Czyli oddawał mu w opiece fragment ziemi, którą sam otrzymał od własnego seniora. Z uwagi na popularność zasady w feudalizmie europejskim wasal mojego wasala nie jest moim wasalem stosunki lenne tworzyły skomplikowaną strukturę społeczną.

    1494-1498 Wojna o Neapol[]

    Północne Włochy w 1494

    Strony konfliktu[]

  • Francja, Mediolan (w pierwszej fazie konfliktu)
  • Neapol, Wenecja, Austria, Hiszpania, Państwo Kościelne, Mediolan (w drugiej fazie konfliktu)
  • Przebieg[]

    Wojny włoskie zainicjowała wyprawa króla Francji Karola VIII do Włoch z lat 1494 - 1495, mająca za cel podbój Królestwa Neapolu. W XV wieku roszczenia do tego królestwa wysuwali Walezjusze z linii Anjou-Valois i w roku 1435 udało im się nawet je opanować, jednak w 1442 roku wyparł ich stamtąd król Aragonii Alfons V. Gdy dynastia Anjou-Valois wygasła w 1481 roku, ich roszczenia do Neapolu przejęła korona francuska, jednak król Ludwik XI nie podnosił roszczeń do tego terytorium, a dopiero jego syn i następca Karol VIII, który zdecydował się zbrojnie upomnieć o dziedzictwo andegaweńskie, gdy tylko przejął ster rządów we Francji. Plany wojen we Włoszech były też popierane przez szerokie rzesze arystokracji i szlachty francuskiej, liczące na możliwość wzbogacenia się wielkimi łupami i zdobycia sławy wojennej, zaś rozbite na wiele skłóconych państewek Włochy wydawały się potencjalnie łatwą zdobyczą. Także regent Księstwa Mediolanu, Ludwik Sforza, zachęcał Karola VIII do inwazji, bojąc się zawartego przeciwko niemu sojuszu Królestwa Neapolu z Florencją, i liczył, że dzięki Francuzom uda mu się zniszczyć swoich wrogów i zapewnić sobie supremację w Italii. Papież Aleksander VI, skonfliktowany z królem Neapolu Ferdynandem I o Anguillarę, Cervetri i kilka innych twierdz położonych w pobliżu Rzymu (które znalazły się w posiadaniu zaprzyjaźnionego z Piotrem II Medyceuszem Virginio Orsiniego, jednego z dowódców armii neapolitańskiej), w kwietniu 1493 roku zawarł sojusz z Mediolanem i Republiką Wenecką; początkowo aprobował też plan Ludovica Sforzy wezwania Karola VIII do Włoch. Ferdynand I poszedł jednak na kompromis z papieżem, zmuszając Virginio Orsiniego, by ten zapłacił Aleksandrowi za pozostawienie go w posiadaniu spornych zamków, oraz wydając Sancię, nieślubną córkę Alfonsa, syna Ferdynanda I i następcy tronu neapolitańskiego, za nieślubnego syna papieża, Jofré Borgię, i nadając Jofré księstwo Squillace; w zamian papież odwołał przysłane mu oddziały mediolańskie i weneckie, a także zawarł sojusz z Ferdynandem. Ferdynand I zmarł 25 stycznia 1494 roku; tron po nim objął jego syn Alfons, który wkrótce po wstąpieniu na tron odnowił sojusz z Aleksandrem VI. Niedługo potem do Rzymu przybyli wysłannicy Karola VIII, próbując uzyskać od papieża inwestyturę na Królestwo Neapolu dla króla Francji. Papież stwierdził, że jako senior Królestwa Neapolu to on powinien rozstrzygnąć, kto ma większe prawa do jego tronu i że Karol powinien zostawić tę kwestię jego osądowi; przestrzegł też Karola przed wszczynaniem wojny w celu dochodzenia swych praw do Neapolu.

    Kalabria (wł. Calabria) – region administracyjny w południowych Włoszech o powierzchni 15 079 km² i 2,09 milionach mieszkańców, ze stolicą w Catanzaro. Graniczy z regionem Basilicata a poprzez Cieśninę Mesyńską z Sycylią.Modena (w dialekcie modeńskim Mòdna) – miasto i gmina w północnych Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Modena. Leży w dolinie Padu; przepływają przez nią dwie rzeki: Secchia i Panaro. 10 kilometrów na południe od miasta zaczynają się pierwsze wzniesienia Apeninów, a konkretnie Apeniny Toskańsko-Emiliańskie (Appennino Tosco-emiliano).

    Pierwsze oddziały francuskie przekroczyły Alpy w maju 1494 roku; działania wojenne rozpoczęły się już latem. Spodziewając się, że Francuzi uderzą na Neapol przez wschodnią część Półwyspu Apenińskiego, nowy król Neapolu Alfons II zdecydował się wysłać naprzeciw nim wojska pod dowództwem swego syna Ferdynanda. W połowie lipca dotarły one do Romanii, jednak okazały się zbyt słabe, by zagrozić Księstwu Mediolanu. Alfons wysłał też na północ swą flotę, by zagroziła podporządkowanej Mediolanowi Genui. W lipcu 1494 roku flota ta bezskutecznie podejmowała próby wysadzenia desantu na wybrzeżu liguryjskim, jednak po niepowodzeniu odpłynęła do Livorno, by pod koniec sierpnia powrócić na wody liguryjskie. Tym razem udało się jej wysadzić 4.000 żołnierzy na wybrzeżu i 5 września zająć Rapallo, jednak 8 września flota francuska zmusiła neapolitańską do odwrotu, a wojska neapolitańskie wysadzone w Rapallo zostały rozbite przez Francuzów i znajdujących się na ich służbie Szwajcarów.

    Romania (wł. Romagna) – kraina historyczna we Włoszech, razem z krainą Emilia tworząca region Emilia-Romania. Nazwa wywodzi się z czasów po najeździe Longobardów na Italię, gdy podzielona została ona na część bizantyjską (Romanię) i longobardzką (Lombardię). Romania wchodziła w skład bizantyjskiego egzarchatu raweńskiego - stopniowo znaczenie pojęcia "Romania" zawężyło się do obecnej krainy historycznej, która była ośrodkiem bizantyjskich posiadłości we Włoszech. Egzarchat raweński został podarowany papieżom przez Pepina Krótkiego i pozostawał w ich władzy aż do zjednoczenia Włoch.Brighton – miasto w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym East Sussex, w jednolitej jednostce administracyjnej (unitary authority) Brighton and Hove, położone nad kanałem La Manche. Zamieszkuje je obecnie 155 919 osób. Jest to ważny ośrodek przemysłowy (elektronika) i kulturalno-naukowy. Znajdujący się tutaj University of Sussex jest w czołówce najlepszych uniwersytetów Wielkiej Brytanii. Ponadto w Brighton znajduje się jeszcze jedna uczelnia wyższa i politechnika.

    Nieco wcześniej, pod koniec sierpnia 1494 roku, główne siły francuskie, liczące ponad 30 tysięcy żołnierzy pod dowództwem samego Karola VIII, przekroczyły Alpy i przez księstwo Sabaudii oraz należące do księcia Orleanu Ludwika Asti wkroczyły do Księstwa Mediolanu. Dopiero w drugiej połowie października Francuzi ruszyli dalej na południe, na Toskanię; tymczasem Ludovico Sforza, wykorzystując śmierć prawowitego władcy Mediolanu Gian Galeazzo, sam przyjął tytuł książęcy. Z kolei wojska neapolitańskie w Romanii, po zdobyciu przez operujące na tym terenie wojska francusko-mediolańskie Mordano, pod koniec października wycofały się do Ceseny, skąd miesiąc później rozpoczęły dalszy odwrót na południe.

    Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.Inwestytura (łac. przyobleczenie, ubranie) – nadawanie dóbr seniora wasalowi, przy zachowaniu ceremoniału i zasad prawa lennego.

    Główne siły francuskie przekroczyły Apeniny i zaatakowały terytorium Florencji; choć rozpoczęte przez nie oblężenie Sarzany nie przynosiło rezultatów, przerażony atakiem Francuzów na swój kraj Piero di Lorenzo de' Medici zgodził się na rokowania z Karolem VIII i wkrótce przyjął wszystkie warunki przeciwnika; w myśl podpisanego porozumienia zgodził się przepuścić Francuzów przez tereny florenckie, zapłacić im 200 tysięcy florenów okupu oraz oddać im twierdze w Sarzanie, Pietrasancie, Pizie i Livorno. Ta kapitulacja władcy Florencji rozjuszyła jednak lud florencki, który na początku listopada obalił Medyceusza i przywrócił republikę. Nie powstrzymało to marszu wojsk francuskich; Karol VIII, po przejściu przez Lukkę i Pizę (która, korzystając z osłony wojsk francuskich, ogłosiła niepodległość) wkroczył do Florencji 17 listopada 1494. Tu raz jeszcze musiał negocjować traktat z władzami florenckimi, gdyż nowa republika odrzuciła zawarte przez Medyceusza porozumienie z Francją. Ostatecznie Karol VIII zgodził się zmniejszyć wysokość okupu, jaki miała mu zapłacić Florencja, oraz obiecał, że zwróci zajęte twierdze, gdy tylko uda mu się podbić Neapol.

    Bitwa pod Flodden Field – starcie zbrojne, które miało miejsce dnia 9 września 1513 r. w trakcie wojny szkocko-angielskiej. Bitwa pomiędzy szkocką armią inwazyjną pod wodzą króla Jakuba IV a wojskami angielskimi Thomasa Howarda (2 księcia Norfolk) zakończyła się druzgocącą klęską Szkotów i śmiercią króla Jakuba.Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.

    Pod koniec listopada Francuzi opuścili Florencję i przez Sienę ruszyli na Rzym. Papież Aleksander VI początkowo próbował stawiać opór Francuzom; nie mógł jednak liczyć na poparcie ludu rzymskiego czy potężnych stronnictw rzymskich, a sytuację pogarszały jeszcze jego niezdecydowane działania. Dowódcy papiescy Prospero i Fabrizio Colonna przeszli na stronę Francuzów i zajęli Ostię; Francuzi zajęli Civitavecchię; wreszcie też papieża zdradziła część Orsinich, ofiarowując Karolowi VIII swoją twierdzę Bracciano. Aleksander VI w obliczu tych niepowodzeń zdecydował się zaprzestać oporu i 31 grudnia 1494 wpuścił wojska Karola VIII do Rzymu. Część antypapieskiej opozycji, m.in. towarzyszący królowi Francji kardynał Giuliano della Rovere, proponowała Karolowi VIII, by korzystając z okazji zwołał sobór, który złożyłby Aleksandra VI z tronu; Walezjusz nie zdecydował się jednak na ten krok i zadowolił się zawarciem z papieżem układu, na mocy którego zyskał prawo przemarszu przez terytorium Państwa Kościelnego, twierdzę Civitavecchię i dwóch zakładników, w tym papieskiego syna Cezara (który zresztą wkrótce uciekł do Spoleto).

    Konklawe 4 – 11 marca 1513 – konklawe, które odbyło się po śmierci Juliusza II i wyniosło na tron papieski Leona X.Święte Cesarstwo Rzymskie (łac. Sacrum Romanum Imperium lub Sacrum Imperium Romanum (S.I.R.) od 1254, niem. Heiliges Römisches Reich, potocznie (od 1441) łac. Sacrum Romanum Imperium Nationis Germanicae, niem. Heiliges Römisches Reich Deutscher Nation) – nazwa państwa stanowiącego kontynuację cesarstwa zachodniorzymskiego, odwołująca się zarówno do idei jak i kształtu politycznego średniowiecznej i wczesnonowożytnej Europy. Składało się formalnie z rdzenia którym było Królestwo Niemieckie oraz z równoprawnych mu formalnie Królestwa Włoch (de facto do 1648) i Królestwa Burgundii (od 1032, de facto do 1378).
    Włochy w roku 1494.

    Pod koniec stycznia 1495 Karol VIII opuścił Rzym i ruszył dalej ku Neapolowi. Wojska francuskie przekroczyły granicę Królestwa Neapolu i wkroczyły do Abruzji, gdzie zajęły L'Aquilę. Alfons II, przerażony inwazją, abdykował na rzecz swego syna Ferdynanda (panującego jako Ferdynand II) i uciekł z kraju. Nowemu królowi nie udało się jednak zorganizować obrony kraju. Francuzi po kilkugodzinnym bombardowaniu artyleryjskim zdobyli Monte San Giovanni, po czym ruszyli przeciw broniącym linii rzeki Liri Neapolitańczykom; ci jednak wycofali się ku Capui, umożliwiając Francuzom zdobycie Gaety. Ferdynand II musiał opuścić swe wojsko, by uśmierzyć niepokoje w Neapolu; pod jego nieobecność dowodzić wojskami neapolitańskimi miał Gian Giacomo Trivulzio. Ten jednak nawiązał rokowania z Karolem VIII i przeszedł na jego stronę, poddając mu Capuę i otwierając drogę na Neapol. Ferdynand II uciekł na Ischię, a 22 lutego 1495 Karol VIII wkroczył do Neapolu. Zamki Castel Nuovo i Castel dell'Ovo pozostawały jeszcze wówczas w rękach wojsk neapolitańskich, lecz i ich załogi do końca marca poddały się. W Neapolu Karol VIII koronował się na króla Neapolu, a także cesarza Bizancjum, do którego to tytułu - od upadku Konstantynopola w 1453 nie mającego już realnego znaczenia - odkupił prawa od Andreasa Paleologa, bratanka cesarza Konstantyna XI; zaczął też planować krucjatę przeciwko Turkom w celu odbudowy Cesarstwa Bizantyjskiego pod swoim berłem.

    Piotr II Medyceusz, zwany też Piotrem Nieszczęśliwym, (wł. Piero Il Fatuo; (ur. 15 lutego 1471, zm. 28 grudnia 1503) – władca Florencji w latach 1492–1494. W dwa lata po śmierci ojca został odsunięty od władzy, a we Florencji przywrócono republikę.Ludovico Sforza, zwany Ludovico il Moro lub Maur, znany także jako Ermelino (z wł. gronostaj), (ur. 27 lipca 1452 r., zm. 27 maja 1508 r.), książę Mediolanu 1494–1499, syn Francesco I Sforzy i Bianki Marii Visconti. Młodszy brat Galeazzo Marii Sforzy.

    Tymczasem błyskawiczne postępy wojsk francuskich przeraziły państewka włoskie, w tym dotychczas neutralną Wenecję, a nawet sprzymierzonego z Francuzami Ludovica Sforzę (ten ostatni miał dodatkowo za złe Francuzom, że nie zgodzili się oddać mu Sarzany i Pietrasanty); zdali sobie sprawę, że sukces Karola VIII może oznaczać francuską dominację we Włoszech i zagrożenie niepodległości wszystkich państewek włoskich. Także władcy mocarstw Zachodniej Europy - król Hiszpanii Ferdynand Aragoński i król rzymski Maksymilian I Habsburg - nie chcieli patrzeć bezczynnie na wzrost potęgi Francji. Ferdynand Aragoński wysłał na należącą do Hiszpanii Sycylię wojsko i flotę pod dowództwem Gonzalo Fernándeza de Córdoby, a Republika Wenecka zaczęła się zbroić, oficjalnie przeciwko Turkom. 31 marca 1495 doszło wreszcie do zawarcia antyfrancuskiej Ligi w Wenecji z udziałem papieża, Mediolanu, Republiki Weneckiej, Maksymiliana Habsburga i Hiszpanii. Z ważniejszych państw włoskich tylko Florencja nie przystąpiła do Ligi. Nad wojskami francuskimi w Neapolu zawisła groźba odcięcia od Francji.

    Ferdynand II Aragoński (ur. 10 marca 1452 w Sos w Aragonii, zm. 23 stycznia 1516 w Madrigalejo) – drugi syn króla Jana II Aragońskiego, pierwsze jego dziecko z drugą żoną, Joanną Enriquez, córką Fryderyka Enriqueza, admirała Kastylii, księcia de Melgar e Rueda. Ojciec wyznaczył go na następcę tronu, pomijając jego starszego przyrodniego brata, Karola z Viany.Tournai (nid.: Doornik, niem.: Dornick) – miasto w Belgii, w prowincji Hainaut. Zajmuje powierzchnię 213.75 km². Na początku 2006 zamieszkiwało je 67 534 osób.

    Na szczęście dla Karola VIII pozostający w Asti książę Orleanu Ludwik szybko otrzymał posiłki z Francji, dzięki czemu mógł nie tylko bronić Asti przed wojskami Ligi, ale nawet w czerwcu 1495 wkroczyć na terytorium mediolańskie i zdobyć Novarę (tylko miasto - twierdza padła dopiero w lipcu); wiązał tym samym siły Ligi, głównie mediolańskie, i dawał Karolowi VIII czas na wycofanie się na północ. Karol VIII opuścił Neapol pod koniec maja, zostawiając zresztą w Królestwie Neapolu część wojsk do walki z Ferdynandem II, który wylądował w Kalabrii z wojskami hiszpańskimi, w celu odbicia swego państwa. Przechodząc przez Rzym (skąd na wiadomość o zbliżaniu się Francuzów uciekł do Orvieto Aleksander VI), Sienę i Pizę, król Francji dotarł do północnych Włoch. Tu rozdzielił swe siły, wysyłając część wojsk do operacji przeciwko występującej przeciw Francuzom Genui. Inny jego oddział zajął i złupił Pontremoli, otwierając głównej armii drogę ku Asti. Dalszą drogę zastąpiły jednak Francuzom wojska Ligi. 6 lipca 1495 pod Fornovo di Taro liczące ok. 10 tysięcy żołnierzy siły francuskie starły się z 3-krotnie liczniejszą armią Ligi. Włosi nie potrafili jednak wyzyskać swej przewagi liczebnej i duża część ich wojsk nie weszła do walki; choć udało im się zagarnąć większość francuskich taborów (z ogromnymi łupami zdobytymi przez Francuzów podczas kampanii), nie udało im się zniszczyć czy unieruchomić armii francuskiej. Dzięki temu Karol VIII po bitwie mógł kontynuować swój marsz na północ i w połowie lipca dotrzeć wreszcie do Asti.

    Joanna I Kastylijska zwana Joanną Szaloną, lub Joanną Obłąkaną (hiszp. Juana I de Castilla zw. Juana la Loca) (ur. 6 listopada 1479 w Toledo, zm. 12 kwietnia 1555 w Tordesillas) – nominalna królowa Kastylii (od 1504) i Aragonii (od 1516). Córka Ferdynanda Aragońskiego i Izabeli I Kastylijskiej. Żona Filipa I Pięknego (dzięki temu małżeństwu Habsburgowie uzyskali dziedziczne prawa do korony Hiszpanii).Pawia (wł. Pavia, łac. Ticinum) – miasto i gmina we Włoszech (Lombardia), położone w zachodniej części Niziny Padańskiej nad rzeką Ticino, ok. 30 km na południe od Mediolanu. Ośrodek administracyjny prowincji Pawia. Pawia liczy 71 tys. mieszkańców (2004). Rozwinięty przemysł metalurgiczny (hutnictwo żelaza), maszynowy, elektrotechniczny (produkcja maszyn do szycia) i metalowy. Nadto zakłady przemysłu chemicznego (fabryka włókien sztucznych), włókienniczego i spożywczego (produkcja wina). Węzeł komunikacyjny. Uniwersytet (założony w 1361). Ośrodek turystyczny.

    Tu monarcha francuski dowiedział się, jak poważna jest sytuacja jego wojsk w północnych Włoszech. Jeszcze przed bitwą pod Fornovo niewielka flota francuska przewożąca łupy z Neapolu została rozbita pod Rapallo przez flotę genueńską; kampania przeciwko Genui zakończyła się fiaskiem; wreszcie Novara była oblegana przez główne siły mediolańskie, do których po bitwie pod Fornovo dołączyła reszta armii Ligi. Karol nie zdecydował się ruszyć Novarze na pomoc, uznając, że nie ma na to wystarczających sił; zaciągał Szwajcarów, by wzmocnić swoją armię, równocześnie jednak nawiązał rokowania pokojowe z Ligą. Pod koniec września na honorowych warunkach opuścił Novarę jej francuski garnizon; wkrótce potem jednak do obozu francuskiego przybyło ok. 20 tysięcy szwajcarskich najemników. Obie strony nie były już zainteresowane przedłużaniem działań wojennych; w październiku Karol VIII zawarł pokój z Mediolanem w Vercelli, po czym ze swą armią powrócił do Francji.

    Perpignan (katal. Perpinyà, oksyt. Perpinhan, kastyl. Perpiñán) – miasto i gmina w południowej Francji (Langwedocja-Roussillon), na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ośrodek administracyjny departamentu Pireneje Wschodnie, główne miasto historycznej krainy Roussillon, dawna stolica Królestwa Majorki.Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Działania wojenne zostały przerwane na północy Włoch, lecz wciąż trwały w Królestwie Neapolu. Pod koniec czerwca 1495 Francuzi (przy pomocy szwajcarskich najemników) pokonali tam wojska hiszpańsko-neapolitańskie w bitwie pod Seminarą. Nie poprawiło to jednak znacząco ich sytuacji na tym teatrze działań wojennych; na początku lipca Ferdynand II przy pomocy swej floty i dzięki wsparciu mieszkańców miasta opanował miasto Neapol. Francuski wicekról Neapolu, Gilbert de Burbon-Montpensier, wycofał swe wojska do zamków neapolitańskich; po kilkumiesięcznym oblężeniu wraz z częścią wojsk opuścił jednak Neapol i uciekł do Salerno. Do lutego 1496 francuskie garnizony zamków Castel Nuovo i Castel dell'Ovo poddały się Ferdynandowi II. Siły neapolitańskie i hiszpańskie stopniowo ograniczały obszar kontrolowany przez Francuzów. W lipcu 1496 główne siły francuskie w Królestwie Neapolu skapitulowały w Atelli; wkrótce potem zmarł król Neapolu Ferdynand II, a władzę w królestwie przejął jego wuj, panujący jako Fryderyk IV. Już za jego panowania padł ostatni francuski punkt oporu w jego królestwie - Gaeta (19 listopada 1496). W marcu 1497 hiszpańskie wojska Córdoby pomogły papieżowi Aleksandrowi VI odzyskać Ostię.

    16 września jest 259. (w latach przestępnych 260.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 106 dni.Maksymilian I Habsburg, niem Maximilian I. von Habsburg (ur. 22 marca 1459 w Wiener Neustadt, zm. 12 stycznia 1519 w Wels) – od 1486 król Niemiec, a od 1508 wybrany cesarz rzymski. Syn cesarza Fryderyka III Habsburga i Eleonory Aviz. Ojciec Filipa I Pięknego, króla Kastylii. Jeden z głównych twórców potęgi rodowej Habsburgów.

    W 1496 działania wojenne toczyły się też na pograniczu francusko-hiszpańskim w Pirenejach. Hiszpanie organizowali wypady na Langwedocję, pustosząc tereny od granicy aż do Carcassonne i Narbonne. W odwecie Francuzi zaatakowali hiszpański Roussillon, zdobywając twierdzę Salses; jednak w październiku 1496 rozejm przerwał działania wojenne w Pirenejach. Ostateczny pokój między Francją a Hiszpanią zawarto jednak dopiero po śmierci Karola VIII, 5 sierpnia 1498.

    Novara – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Piemontu, w prowincji Novara, położone w północno-zachodniej części kraju, na zachód od Mediolanu. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 101 921 osób, a gęstość wynosiła 989,5 os./km.La Manche (z fr. „rękaw”; ang. English Channel, „Kanał Angielski”) – kanał morski oddzielający Wielką Brytanię od Francji. Poprzez Cieśninę Kaletańską łączy Morze Północne z otwartymi wodami Oceanu Atlantyckiego.

    Wojna przyniosła tylko niewielkie zmiany terytorialne w Italii; Wenecja w zamian za pomoc dla Ferdynanda II zajęła kilka portów w Apulii, sąsiedzi Florencji wykorzystując jej słabość odebrali jej kilka twierdz, a Piza ogłosiła niepodległość, co stało się przyczyną jej wieloletniej wojny z Florencją. Francji wyprawa włoska Karola VIII przyniosła tylko straty; nie zniechęciło to jednak króla francuskiego, który wkrótce zaczął planować nową wyprawę do Włoch. Przygotowując się do niej zawarł w 1496 porozumienie z kantonami szwajcarskimi, a w 1497 rozpoczął w tej sprawie negocjacje z Hiszpanią, licząc, że uda mu się podbić Neapol w porozumieniu z nią. Nagła śmierć Karola VIII w 1498 przerwała te plany. Wcześniej jednak przerażone groźbą nowej inwazji państwa włoskie próbowały porozumiewać się z Maksymilianem Habsburgiem, wzywając go do przybycia do Włoch i odebrania Francuzom Asti. Jesienią 1496 Maksymilian wkroczył nawet na czele niewielkiej armii do Włoch; zaatakował terytorium wciąż sprzyjającej Francji Florencji, oblegając Livorno. Jednak flota francuska dostarczała zaopatrzenie dla Livorno, a deszcze i zimno pogarszały sytuację oblegających; ostatecznie Maksymilian rozpoczął odwrót i w grudniu dotarł ze swą armią do mediolańskiej Pawii, po czym wycofał się za Alpy.

    Kapua (wł. Capua) – miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Kampania, w prowincji Caserta, położona na południe od Rzymu nad rzeką Volturno. W 73 r. p.n.e. wybuchło tu powstanie niewolników, nazwane od wodza tego powstania powstaniem Spartakusa.Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.

    Skutki terytorialne dla poszczególnych krajów[]

  • Republika Wenecka przejmuje od Królestwa Neapolu Brindisi, Otranto, Monopoli i Trani.
  • Genua zajmuje florencką Sarzanę
  • Lukka zajmuje florencką Pietrasantę
  • Piza odrywa się od Florencji i ogłasza niepodległość


  • Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    7 października jest 280. (w latach przestępnych 281.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 85 dni.
    6 października jest 279. (w latach przestępnych 280.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 86 dni.
    Henryk VIII (ur. 28 czerwca 1491 w Greenwich, zm. 28 stycznia 1547 w Londynie) – król Anglii (od 21 kwietnia 1509 do końca życia), lord Irlandii (1494–1542), król Irlandii (1542–1547), drugi monarcha z dynastii Tudorów (po swoim ojcu, Henryku VII). Doprowadził w latach 20. i 30. XVI wieku do rozłamu z Kościołem rzymskokatolickim oraz ustanowienia niezależnego Kościoła anglikańskiego; za jego panowania dokonano kasaty klasztorów. Zasłynął 6 małżeństwami oraz ścinaniem głów niektórych swoich małżonek.
    Ludwik XII (ur. 27 czerwca 1462 w Château de Blois, zm. 1 stycznia 1515 w Paryżu) – książę Orleanu, później w latach 1498–1515 król Francji. Był wnukiem księcia Ludwika Orleańskiego (synem Karola Orleańskiego) i prawnukiem Karola V, z dynastii Walezjuszów.
    Andrzej Wyczański (ur. 13 kwietnia 1924 roku w Warszawie, zm. 22 marca 2008 roku w Warszawie) – polski historyk, profesor Instytutu Historii PAN i Uniwersytetu w Białymstoku, członek PAN.
    Bitwa pod Agnadello – starcie zbrojne, które miało miejsce 14 maja 1509 r. podczas wojny włoskiej (1508–1510), zwanej także wojną Ligi Cambrai.
    Interdykt (łac. interdictum) – nakładany przez władze kościelne lub powstający na mocy prawa kanonicznego przez sam czyn zakaz odprawiania obrzędów religijnych na danym terenie (zbiorowy) lub przez daną osobę. Obecnie nie istnieje już interdykt zbiorowy, ale w średniowieczu był stosowany nawet wobec całych państw, kiedy ich władca szkodził papieżowi.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.208 sek.