• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wojna w Chorwacji

    Przeczytaj także...
    Dubrownik (chorw. Dubrovnik, do 1909 r. Ragusa) – miasto i port na południu Chorwacji (Dalmacja), nad Morzem Adriatyckim.Jugosłowiańska Armia Ludowa (JAL, serb. i maced. Југословенска народна армија – JHA, serbska łacinka: Jugoslovenska narodna armija – JNA, chorw. i bośń. Jugoslavenska narodna armija – JNA, słoweń. Jugoslovanska ljudska armada – JLA) – armia Socjalistycznej Federalnej Republiki Jugosławii.
    Wojna domowa – konflikt zbrojny, w którym stronami są obywatele jednego państwa, plemienia lub grupy etnicznej. Wojna domowa jest częstą przyczyną osłabienia państwa czy plemienia. Jest rodzajem wojny.

    Wojna w Chorwacji (serb.-chorw. Rat u Hrvatskoj) – tocząca się w latach 1991–1995 wojna domowa pomiędzy armią chorwacką i Armią Republiki Serbskiej Krajiny, która była wspierana przez Jugosłowiańską Armię Ludową (JNA). Do walk pomiędzy armią jugosłowiańską a jednostkami chorwackimi doszło również na południu kraju – od października 1991 do maja 1992 trwała blokada i ostrzał Dubrownika przez JNA. Określana bywa także jako agresja Serbii i Czarnogóry na Chorwację.

    Serbowie (Срби) – naród południowosłowiański mieszkający głównie w Serbii, Chorwacji, Bośni, Słowenii, Macedonii, Czarnogórze i Stanach Zjednoczonych. Jest ich ogółem około 13 mln. Mówią w swoim języku narodowym serbskim. W większości są prawosławnymi.Czarnogóra (czarnogórski Црна Гора/Crna Gora, języki niesłowiańskie: Montenegro, do października 2007 r. – Republika Czarnogóry) – państwo w Europie Południowej. Leży na wybrzeżu Morza Adriatyckiego i graniczy z Serbią, Kosowem, Chorwacją, Bośnią i Hercegowiną oraz Albanią.

    Referendum[ | edytuj kod]

    19 maja 1991 ponad 90% Chorwatów opowiedziało się za odłączeniem od Jugosławii i utworzeniem niepodległego państwa chorwackiego. Referendum zostało jednak zbojkotowane przez Serbów zamieszkałych na terenach objętych głosowaniem. Po plebiscycie większość Serbów, która nie pogodziła się z nową konstytucją Chorwacji, w której zostali zdegradowani z równouprawnionej ludności do mniejszości narodowej, opowiedziało się za odłączeniem od Chorwacji i pozostaniem przy Jugosławii.

    Policja – umundurowana i uzbrojona formacja przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej głównych zadań należy pilnowanie przestrzegania prawa i ściganie przestępców, jak również zapewnienie ochrony i pomocy w sytuacjach kryzysowych zarówno wobec ludzi jak i mienia. Jeżeli jest to konieczne, policja nadzoruje na poziomie operacyjnym także wszelkie służby ratownicze.Bośnia i Hercegowina (BiH, bośniacki i chorwacki: Bosna i Hercegovina, serbski: Босна и Херцеговина, Bosna i Hercegovina) – państwo federacyjne w południowo-wschodniej Europie, na Półwyspie Bałkańskim, powstałe po rozpadzie Jugosławii. Graniczy od północy i południowego zachodu z Chorwacją, a z Serbią i Czarnogórą od wschodu. Składa się z dwóch jednostek administracyjnych: Federacji Bośni i Hercegowiny oraz Republiki Serbskiej.

    Mieszkańcy terenów objętych walkami[ | edytuj kod]

    Według spisu statystycznego stworzonego na początku 1991, na terenie późniejszej Republiki Serbskiej Krajiny żyło ogółem ok. 470 tys. ludzi, z tego 246 tys. (59,7%) Serbów, 168 tys. (30,2%) Chorwatów i 56 tys. (10,1%) zaliczanych do innych narodowości.

    Slawonia (chor. Slavonija) - historyczna kraina we wschodniej Chorwacji, położona w międzyrzeczu Sawy i Drawy. Często zaliczany jest do niej także region Sremu.Chorwacja, Republika Chorwacji – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu ma dostęp do Morza Adriatyckiego. Od 1 lipca 2013 należy do Unii Europejskiej jako 28. członek wspólnoty.

    Przebieg wojny[ | edytuj kod]

    W sierpniu 1991 Serbowie kontrolowali jedną trzecią terenów państwa chorwackiego. 19 grudnia 1991 proklamowali niepodległą Republikę Serbskiej Krajiny, która nie została jednak uznana przez większość innych państw.

    Jesienią 1991 doszło do bitwy o Vukovar, w której zniszczona została większość miasta, a ludność cywilna została wypędzona. Vukovar został w listopadzie 1991 zdobyty przez Serbów. W tym też czasie jugosłowiańska armia (w większości rekrutująca się w tych rejonach z Czarnogórców) rozpoczęła blokadę i ostrzał (z ziemi oraz morza) zabytkowego miasta Dubrownik. Głównym celem atakujących była próba przyłączenia tego terenu (oddzielonego od pozostałej części Chorwacji fragmentem wybrzeża należącego do Bośni) do Czarnogóry lub proklamowania separatystycznej nowej Republiki Dubrownickiej. Trwał on do maja 1992 i zakończył porażką armii jugosłowiańskiej, przy jednoczesnym znacznym zniszczeniu miasta.

    Chorwaci – naród południowosłowiański, liczący około 9 mln ludzi. Zamieszkują głównie Chorwację (około 4 mln) oraz Bośnię i Hercegowinę (0,6 mln). Większe skupiska Chorwatów znajdują się też w Austrii (Burgenlandzcy Chorwaci) i Serbii. Na emigracji żyje około 2,5 mln Chorwatów, głównie w USA (0,3 mln), Chile (0,3 mln), ale również w takich krajach jak Argentyna, Niemcy, Kanada, Australia, Szwecja, i Brazylia.Republika Serbskiej Krajiny (serb. Република Српска Крајина) – państwo historyczne na Bałkanach, istniejące w latach 1991-1995.

    W maju 1995 armia chorwacka zdołała opanować w ramach operacji „Błysk” wschodnią część Slawonii. W sierpniu tego samego roku armia chorwacka pod dowództwem gen. Ante Gotoviny wraz z policją opanowała w ramach operacji „Burza” całą Republikę Serbskiej Krajiny.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Wojna dziesięciodniowa
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Google Books The International Conference on the Former Yugoslavia: Official Papers, ed. B. G. Ramcharan, p. 137.
    2. Google Books Military Medical Ethics, Volume 1, p. 22.
    3. Full Contents of the Dubrovnik Indictment made Public.
    Bitwa o Vukovar była 87-dniowym oblężeniem Vukovaru we wschodniej Chorwacji przez Jugosłowiańską Armię Ludową (JNA), przy udziale różnych sił paramilitarnych z Serbii, od sierpnia do listopada 1991. Przed wojną o niepodległość Chorwacji to barokowe miasto było zamożną mieszaniną wspólnoty Chorwatów, Serbów i innych grup etnicznych. W 1990 r. rozpoczął się proces rozpadu Jugosławii pod wpływem nacjonalistycznej polityki prowadzonej przez prezydenta Serbii Slobodana Miloševicia i prezydenta Chorwacji Franjo Tuđmana. Doprowadziło to do wybuchu zbrojnego powstania Serbów chorwackich, wspieranych przez rząd Serbii i grupy paramilitarne. W Chorwacji milicja serbska przejęła kontrolę nad ludnością z obszarów Chorwacji, a JNA zaczęła agitować na rzecz buntu. Konflikt wybuchł na terenie wschodniej Slawonii w maju 1991. W sierpniu JNA rozpoczęła na szeroką skalę atak na terytorium Chorwacji, obejmując wschodnią Slawonię, w tym Vukovar.Mniejszość narodowa – grupa ludzi zamieszkująca obszar danego państwa, odróżniająca się od większości społeczeństwa językiem, kulturą, pochodzeniem etnicznym bądź religią.




    Warto wiedzieć że... beta

    Armia Republiki Serbskiej Krajiny (serb. Српска Војска Крајине / Srpska Vojska Krajine) – uformowana 19 marca 1992 i istniejąca do 1995, formacja zbrojna Republiki Serbskiej Krajiny. Formacje te skupione były głównie na armii lądowej i lotnictwie - nie istniała marynarka wojenna.
    Vukovar – miasto leżące nad Dunajem we wschodniej Chorwacji (w zachodniej części Sremu, zaliczanego niekiedy do Slawonii) przy granicy z Serbią. Zamieszkuje je około 30 tys. mieszkańców 2003. Port rzeczny oraz ośrodek przemysłu włókienniczego (produkcja pończoch) oraz spożywczego. Stolica administracyjna Vukovarsko-srijemskiej županiji.
    Jugosławia – nazwa państwa narodów południowosłowiańskich (słowo jug w większości języków owych narodów oznacza "południe"), używana do 1918 r. jako koncepcja polityczna, od 1918 dla Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, następnie od 1929 r. już oficjalne dla Królestwa Jugosławii, od 1943 r. Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, a po jej rozpadzie (w latach 1991-1992) dla Federalnej Republiki Jugosławii będącej federacją Serbii i Czarnogóry – do 2003.
    Ante Gotovina (ur. 12 października 1955 w Tkonie) – chorwacki żołnierz i generał, oskarżany o zbrodnie wojenne, ostatecznie uniewinniony. W 2011 został skazany przez Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii na 24 lata więzienia za zbrodnie popełnione w 1995 roku na Serbach. Uznany za niewinnego przez Trybunał ONZ 16 listopada 2012 r. W Chorwacji jest uznawany za jednego z największych bohaterów wojny z Serbami.
    Spis statystyczny - spis dostarczający informacji niezbędnych do ustalenia stanu i struktury zjawisk w ściśle określonym momencie. Spisy dostarczają informacje dotyczące ludności, tj. wieku, zawodu, poziomu wykształcenia itp., jak również informacji o innych wielkościach, w tym charakteryzujących gospodarkę. Przeprowadzane są również spisy nieruchomości, gospodarstw rolnych, zwierząt gospodarskich.
    Republika Raguzy (czasami Republika Dubrownicka) – wolna republika kupiecka istniejąca w latach 1204-1809, o ustroju arystokratycznym, pod zwierzchnością kolejno: Wenecji (do 1358), Węgier i Turcji. Rozciągała się od Kleku na północnym zachodzie do Zatoki Kotorskiej na południu, ze stolicą w Raguzie (w 1909 r. nazwa miasta została zmieniona na Dubrownik).
    Język serbsko-chorwacki (serbochorwacki, chorwackoserbski, chorwacki czyli serbski) – obecnie jest to kontrowersyjna (patrz poniżej) nazwa zbioru blisko spokrewnionych języków standardowych i dialektów (diasystem), należących do grupy południowej języków słowiańskich.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.015 sek.