• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wojna szwajcarsko-burgundzka



    Podstrony: [1] 2 [3]
    Przeczytaj także...
    Walezjusze (fr. Valois) – dynastia królów francuskich panująca w latach 1328-1589. Jej założycielem był Karol de Valois - ojciec Filipa VI i syn Filipa III Śmiałego.Bitwa pod Grandson – starcie zbrojne, które miało miejsce 2 marca 1476 r. podczas wojny szwajcarsko-burgundzkiej (1474–1477).
    Przebieg wojny[ | edytuj kod]

    Wybuch wojny[ | edytuj kod]

    Powodem konfliktu stało się stracenie burgundzkiego namiestnika Petera von Hagenbacha w miejscowości Breisach 9 maja 1474 r. W zemście brat Hagenbacha w sierpniu tego samego roku spustoszył Górną Alzację na czele wojsk burgundzkich i lombardzkich. W tej sytuacji wojska związkowe wkroczyły do Burgundii i rozbiły Burgundczyków pod wodzą Henryka de Neuenburg-Blamont w bitwie pod Hericourt. W tym czasie Karol Zuchwały zajęty był oblężeniem Neuss.

    Lotaryngia (fr. Lorraine, niem. Lothringen, lotar. Louréne) – kraina historyczna i region administracyjny w północno-wschodniej Francji. Graniczy z Belgią, Luksemburgiem i Niemcami oraz z regionami: Alzacja, Franche-Comté i Szampania-Ardeny.Karol Zuchwały (Karol Śmiały), fr. Charles le Téméraire (ur. 10 listopada 1433 w Dijon, zginął 5 stycznia 1477 w bitwie pod Nancy) – książę Burgundii 1467-1477 z bocznej linii francuskich Walezjuszy. Syn księcia Burgundii Filipa III Dobrego (zm. 1467) i Izabeli (zm. 1471) córki króla Portugalii Jana I Dobrego.

    W trakcie konfliktu Berno oraz Freiburg skierowały swoje siły przeciwko księstwu Sabaudii. Od czasu śmierci księcia Amadeusza XI w roku 1472, krajem rządziła wdowa po księciu – regentka Jolanda, siostra Ludwika XI. W roku 1473 Jolanta odnowiła sojusz z Burgundią, poróżniając się z Bernem i Freiburgiem. Pod koniec października 1474 r. Berneńczycy zajęli Erlach am Bielersee, a Freiburczycy wiosną 1475 r. wkroczyli do Illens an der Saane. Jako że Jolanda nie przyjęła wystosowanego wobec niej ultimatum, armia berneńsko-freiburska pod wodzą Nikolausa von Diesbacha wkroczyła w kwietniu 1475 r. do sabaudzkiego Waadtlandu, zdobywając 16 miast i 43 zamki. Związany sojuszem z Bernem biskup Sionu Walter Superaxo po bitwie pod Sionem zajął 13 listopada sabaudzką gubernię St.Maurice w Unterwallis.

    Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.Bitwa pod Guinegate (znana też jako bitwa pod Enguinegatte) – starcie zbrojne, które miało miejsce 7 sierpnia 1479 r. pod Enguinegatte, (dzisiejsza Pikardia w departamencie Pas-de-Calais) w trakcie wojny o sukcesję burgundzką (1477–1482).

    Przebieg działań wojennych[ | edytuj kod]

    Po wybuchu walk w Burgundii i Sabaudii oraz nieudanym oblężeniu Neuss, w roku 1475 Karol nakazał zająć swojej armii księstwo Lotaryngii. Gdy w roku 1475 sprzymierzeni z Burgundczykami Anglicy wylądowali w Calais, Karol nie mógł skorzystać z ich pomocy, gdyż zbyt zaangażowany był w konflikt w Lotaryngii. 29 sierpnia Francuzi podpisali z Anglikami traktat pokojowy w Picquigny, co znacznie osłabiło Burgundię.

    Księstwo Limburgii (niem. Herzogtum Limburg, hol. Hertogdom Limburg) było państwem wchodzącym w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego.Bazylea (niem. Basel, fr. Bâle, wł. /retorom. Basilea, łac. Basilia) – miasto szwajcarskie u styku granic trzech państw: Szwajcarii, Niemiec i Francji, nad rzeką Ren, u ujścia rzek Birs i Wiese. Miasto Bazylea tworzy razem z gminami Riehen i Bettingen kanton Bazylea-Miasto. Miasto dzieli się na Małą Bazyleę (Kleinbasel) na prawym i Wielką Bazyleę (Grossbasel) ze Wzgórzem Katedralnym na lewym brzegu Renu. Do miasta wcielono dawną osadę rybacką Kleinhüningen.

    W następnym roku Karol rozpoczął kampanię przeciwko Szwajcarii. W armii Karola służyły oddziały łuczników, ciężkiej jazdy i arkebuzerów. Burgundczycy posiadali też kilkaset dział. Początkowo władca planował marsz na Berno, które uważał za główną siłę antyburgundzkiej ligi. 28 lutego 1476 r. po krótkim oblężeniu zajął obsadzone przez Berneńczyków i Freiburczyków miasto Grandson. Po zdobyciu miasta Karol nakazał powiesić na drzewach wokół miasta, całą załogę Grandson liczącą 412 ludzi, której początkowo gwarantował bezpieczny odwrót. Krótki czas oblężenia Berno wykorzystało na zwołanie pod broń znacznych sił, które wysłano przeciwko Burgundczykom. 2 marca 1476 r. pod Grandson doszło do pierwszego większego starcia. W bitwie wojska Karola uległy piechocie Szwajcarów, która zdobyła 400 dział. Na skutek braku kawalerii, Szwajcarzy nie byli w stanie ścigać wroga, co pozwoliło umknąć Burgundczykom, którzy stracili w bitwie tysiąc ludzi.

    Konstancja (niem. Konstanz; staropol. Kostnica) – miasto powiatowe w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Fryburg, w regionie Hochrhein-Bodensee, siedziba powiatu Konstancja oraz wspólnoty administracyjnej Bodanrück-Untersee. Leży nad Jeziorem Bodeńskim. Miasto uniwersyteckie, z wyższą szkołą zawodową, rozwinięty przemysł farmaceutyczny i maszynowy, ważny ośrodek turystyczny.Maksymilian I Habsburg, niem Maximilian I. von Habsburg (ur. 22 marca 1459 w Wiener Neustadt, zm. 12 stycznia 1519 w Wels) – od 1486 król Niemiec, a od 1508 wybrany cesarz rzymski. Syn cesarza Fryderyka III Habsburga i Eleonory Aviz. Ojciec Filipa I Pięknego, króla Kastylii. Jeden z głównych twórców potęgi rodowej Habsburgów.

    Kilka miesięcy później Karol zebrał w Lozannie nowe siły, po czym ponownie skierował się przeciwko Bernu. W dniach 10-11 czerwca 1476 r. podszedł pod miasto Murten, obsadzone siłami 2 tys. berneńskich obrońców. Do sił berneńskich dołączyły też wojska innych szwajcarskich kantonów, które zawiązały sojusz antyburgundzki. Podczas oblężenia Murten Szwajcarzy zebrali znaczne siły, po czym ruszyli na Murten. W bitwie pod Murten 22 czerwca 1476 r. Szwajcarzy zadali przeciwnikowi klęskę. Zginęło 10 tys. Burgundczyków. Szwajcarzy po bitwie wtargnęli do Waadt, zajętego przez Sabaudczyków. Zmusiło to Jolandę Sabaudzką do podpisania ze Szwajcarami w lipcu 1476 r. traktatu pokojowego.

    Wojna stuletnia – nazwa nadana przez XIX-wiecznych historyków serii konfliktów zbrojnych, które z przerwami toczyły się przez 116 lat w XIV i XV wieku pomiędzy Anglią i Francją.Sélestat – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Alzacja-Szampania-Ardeny-Lotaryngia, w departamencie Dolny Ren.

    Jednym z epizodów wojny jest wyprawa rabunkowa około 2 tys. żołnierzy z Uri, Schwyz, Unterwalden, Zug i Lucerny w lutym 1477 r na Genewę, którą zmuszono do wypłaty trybutu wojennego w wysokości 8 tys. guldenów.

    Karol Zuchwały powrócił tymczasem do Burgundii, gdzie jesienią 1477 r. powołał nowe siły, które skierowały się na Lotaryngię. Tutaj zdecydował się na oblężenie miasta Nancy. 5 stycznia 1477 r. w starciu pod Nancy z 8 tys. szwajcarskich żołnierzy pod wodzą Hansa Waldmanna, wojska księcia Burgundii poniosły klęskę a Karol zginął w bitwie.

    Pikardia (fr. Picardie) – kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północnej części kraju nad kanałem La Manche. Ważny region rolniczy.Neuss (lim. Nüss; do 1968 Neuß) - miasto w zachodnich Niemczech w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia, w rejencji Düsseldorf, w powiecie Rhein-Kreis Neuss, leżące na lewym brzegu Renu, niedaleko Düsseldorfu. Neuss jest największym miastem powiatu, znane przede wszystkim ze swojej rzymskiej przeszłości, portu nad Renem i obywatelskiego festynu strzeleckiego. W 1983 roku liczba mieszkańców przekroczyła 100 tys. i Neuss stało się tzw. wielkim miastem (Großstadt). Obecnie liczy 151 388 mieszkańców (2010). W 1984 roku miasto świętowało 2 000. rocznicę powstania.

    Koniec wojny[ | edytuj kod]

    Wojnę burgundzką zakończyło podpisanie dwóch traktatów pokojowych. 25 lipca 1476 r. traktat z Freiburga zakończył konflikt pomiędzy Bernem i Freiburgiem a księstwem Sabaudii. Księżna Jolanda w zamian za pokój musiała odstąpić Aigle oraz Erlach. Murten, Grandson, Echallens i Orbe przypadły Freiburgowi i Bernu. Zajęte przez Szwajcarów rejony Waadt do czasu zapłacenia kwoty 50 tys. guldenów pozostały w ich rękach.

    Burgundia (fr. Bourgogne) – kraina historyczna w centralnej Francji. W przeszłości prowincja i region administracyjny. Vaud (fr.: Vaud, niem. Waadt, rom. Vad, wł.: Vaud) – kanton w zachodniej Szwajcarii. Vaud dołączył do Konfederacji Szwajcarskiej w 1803 roku. Nazwa pochodzi od łac. Pagus Valdensis. Stolicą jest Lozanna.

    24 stycznia 1478 r. Maksymilian Habsburg, książę Rene Lotaryński, arcyksiążę Zygmunt Austriacki oraz Szwajcarzy podpisali pokój w Zurychu. Wszystkie strony zapewniły sobie wzajemną neutralność.

    Następstwa wojny[ | edytuj kod]

    W sierpniu 1477 r. córka Karola Maria burgundzka poślubiła habsburskiego następcę tronu Maksymiliana I, dzięki czemu Habsburgowie otrzymali prawo do części burgundzkich posiadłości, zajętych przez Francję. Dzięki zwycięstwu pod Guinegate, Maksymilian mógł spełnić wreszcie swoje plany. Francuzi zatrzymali jedynie Pikardię oraz Burgundię. Po śmierci Marii w roku 1482 Habsburgów poparła większość krajów regionu. Wzrost znaczenia Habsburgów spowodował konflikt z Francją, której oficjalny początek miał kilka lat później w chwili wybuchu wojen włoskich.

    Fryderyk III (ur. 21 września 1415 w Innsbrucku, zm. 19 sierpnia 1493 w Linz) – król Niemiec od 1440, Święty Cesarz Rzymski od 1452, arcyksiążę austriacki od 1457 (jako Fryderyk V), z dynastii Habsburgów. Syn księcia Styrii Ernesta Żelaznego i Cymbarki, córki Siemowita IV, księcia mazowieckiego.Turgowia (niem. Thurgau, fr. Thurgovie, wł. Turgovia) – kanton w północno-wschodniej Szwajcarii. Jego stolicą jest Frauenfeld.

    Dzięki zwycięstwu nad Burgundią, Szwajcarzy znacznie podnieśli swoje znaczenie. W roku 1499 w wyniku reform Maksymiliana jeszcze raz stanęli do walki w wojnie szwabskiej. Wartość szwajcarskiego żołnierza: pikiniera i halabardnika znana była w całej Europie, dzięki czemu był on często wykorzystywany jako najemnik przez inne państwa. Siła piechoty i jej taktyki w starciu z kawalerią przyczyniła się do dalszego rozwoju ręcznej broni palnej w XVI w.

    Colmar – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Alzacja, w departamencie Górny Ren (departament 68), którego jest stolicą. Tradycyjny ośrodek przemysłu włókienniczego. Colmar jest również dużym ośrodkiem produkcji wina, znajduje się tu centrum kontroli apelacji gatunków produkowanych w Alzacji. Miasto znajduje się obniżeniu między masywem Wogezów a Renem.Wojna (ang. war, fr. guerre, niem. Krieg, hiszp. guerra, łac. bellum) – zorganizowany konflikt zbrojny między państwami, narodami lub grupami etnicznymi i społecznymi.


    Podstrony: [1] 2 [3]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Berno (niem. Bern, fr. Berne, wł. Berna, rm. Berna) – siedziba rządu Szwajcarii (niem. Bundesstadt) i stolica kantonu Berno.
    Księstwo Burgundii (1032-1477) było następcą Drugiego Królestwa Burgundii i zajmowało tereny w centralnej Francji. Było jednym z większych księstw europejskich istniejących od średniowiecza do ery nowożytnej. Granice księstwa prawie dokładnie pokrywały granice dzisiejszego regionu administracyjnego Francji - Burgundii. Dodatkowo książętom Burgundii przez blisko 100 lat podlegały odziedziczone przez nich kraje niderlandzkie.
    Brabancja (fr., niderl. Brabant) – kraina historyczna w zachodniej Europie, położona współcześnie na terenie Holandii (prowincja Brabancja Północna) i Belgii (prowincje Antwerpia, Brabancja Flamandzka, Brabancja Walońska oraz Region Stołeczny Brukseli). Jej głównymi ośrodkami były Bruksela, Antwerpia i Louvain.
    Filip II Śmiały (ur, 15 stycznia 1342, zm. 27 kwietnia 1404) – najmłodszy (czwarty) syn Jana II Dobrego króla Francji i Bonny, córki Jana I Luksemburskiego, króla Czech, książę Burgundii od 1363 nadania przez ojca, za męstwo w walce podczas bitwy pod Poitiers w 1356 r.).
    Bitwa pod Sion – starcie zbrojne, które miało miejsce 13 listopada 1475 r. pomiędzy kantonami szwajcarskimi a księstwem Sabaudii w trakcie wojny burgundzkiej (1474–1477).
    Alzacja (fr. Alsace, niem. Elsass, al. Elsàss) – kraina historyczna i region administracyjny we Francji, położony w północno-wschodniej części kraju nad Renem. Składa się z dwóch departamentów: Dolny Ren na północy oraz Górny Ren na południu. Historyczna Alzacja obejmowała jeszcze niewielki obszar wokół miasta Belfort, który obecnie tworzy departament Territoire-de-Belfort.
    Górna Austria (Oberösterreich) – kraj związkowy w zachodniej Austrii. Graniczy z Czechami, Niemcami, Salzburgiem, Styrią i Dolną Austrią. Stolicą landu jest Linz.

    Reklama

    Czas generowania strony: 1.49 sek.