• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wojna polsko-turecka 1683-1699

    Przeczytaj także...
    Marcin Kazmierz Kątski herbu Brochwicz (ur. 1635 w Kątach, w ziemi sądeckiej - zm. 1710 w Kamieńcu Podolskim) − kasztelan krakowski, wojewoda kijowski, generał artylerii koronnej.Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) – grupa ludów tureckich z Europy wschodniej oraz północnej Azji.
    Stanisław Mateusz Rzewuski herbu Krzywda (ur. 1662, zm. 4 listopada 1728 we Lwowie) – wojewoda bełski w 1728 roku, hetman wielki koronny w 1726 roku, wojewoda podlaski w 1710 roku, hetman polny koronny w 1706 roku, starosta chełmski w latach 1687-1728.
    Potyczka z Tatarami (mal. Maksymilian Gierymski)

    Wojna polsko-turecka 1683-1699konflikt zbrojny pomiędzy Rzecząpospolitą i Turcją. Wojna rozpoczęła się odsieczą wiedeńską w 1683 roku, a ukończyło ją podpisanie pokoju w Karłowicach w 1699 roku, na mocy którego Rzeczpospolita odzyskała ziemie utracone w poprzedniej wojnie z Turcją z lat 1672-1676 wraz z twierdzą w Kamieńcu Podolskim.

    Nikodem Żaboklicki, (Żabokrzycki) herbu Roch (zm. w 1706 roku) – wojewoda podolski w latach 1704-1705, kasztelan kamieniceki w latach 1693-1704, chorąży bracławski w latach 1676-1693, łowczy kamieniecki w 1676 roku.Kazimierz Jan Paweł Sapieha herbu Lis (ur. 1637 lub 1642, zm. 13 marca 1720 w Grodnie) – wojewoda wileński w latach 1682-1703, hetman wielki litewski w latach 1683-1703 i 1705-1708, wojewoda połocki w 1670 roku, starosta generalny żmudzki w 1681 roku, hetman polny litewski w 1681 roku, podskarbi nadworny litewski w 1663 roku, podstoli wielki litewski w 1661 roku, cześnik wielki litewski w 1659 roku, starosta brzeski litewski w latach 1665-1670.

    Ważniejsze wydarzenia wojny[]

  • Rok 1683
  • 12 września – bitwa pod Wiedniem.
  • 7-9 października – bitwy pod Parkanami.
  • Działania Andrzeja Potockiego na Podolu.
  • Wyprawa Kunickiego do Mołdawii.
  • Przystąpienie Polski do ligi antytureckiej.
  • Rok 1684
  • Nieudana wyprawa mołdawska – bitwa pod Jazłowcem.
  • Rok 1685
  • Wyprawa bukowińska hetmana wielkiego koronnego Stanisława Jana Jabłonowskiego – bitwa pod Bojanem oraz przy Wale Trajana.
  • Rok 1686
  • Kolejna wyprawa mołdawska – bitwa pod Jassami.
  • Rok 1687
  • Oblężenie Kamieńca Podolskiego przez wojsko pod wodzą królewicza Jakuba Ludwika Sobieskiego i hetmana Stanisława Jana Jabłonowskiego.
  • Rok 1688
  • Walki wojsk hetmana Jabłonowskiego – bitwa pod Smotryczem.
  • Rok 1689
  • Wyprawa multańska hetmana Jabłonowskiego – chorągwiom husarii zostały w części odebrane kopie, jako nieprzydatne do walk z Tatarami.
  • Rok 1690
  • Działania wojenne na terytorium Mołdawii – zgrupowanie jazdy Nikodema Żaboklickiego zajęło Suczawę.
  • Rok 1691
  • Ostatnia, największa wyprawa mołdawska – kampania pod osobistym dowództwem Jana III Sobieskiego. Bitwa pod Pererytą. Obsadzenie wojskami polskimi twierdzy w Târgu Neamț i Sorokach.
  • Rok 1692
  • Budowa Okopów Św. Trójcy – umocnień blokujących dostawy zaopatrzenia do Kamieńca Podolskiego.
  • Rok 1694
  • 6 października – zwycięska bitwa pod Uścieczkiem stoczona przez wojska polsko-litewskie pod wodzą hetmanów Stanisława Jana Jabłonowskiego i Kazimierza Jana Sapiehy.
  • Rok 1695
  • Hetman Jabłonowski odparł najazd tatarski w II bitwie pod Lwowem.
  • Rok 1696
  • 17 czerwca – zmarł Jan III. Konfederacja niepłatnego wojska koronnego została zawiązana z podszeptu Potockich i Lubomirskich w celu osłabienia pozycji hetmana Jabłonowskiego.
  • Rok 1697
  • Królem polskim został August II Mocny.
  • Rok 1698
  • Ostatnia kampania tej wojny połączonych wojsk polsko-litewsko-saskich.
  • 8-9 września – bitwa pod Podhajcami stoczona pod dowództwem hetmana polnego koronnego Feliksa Kazimierza Potockiego.
  • Rok 1699
  • 26 stycznia – zawarcie pokoju w Karłowicach między Państwami Ligi Świętej a Turcją.
  • Luty – ostatni duży najazd tatarski na terytorium Rzeczypospolitej i II bitwa pod Martynowem
  • Ważniejsze postaci tej wojny[]

  • Marcin Kątski
  • Hieronim Augustyn Lubomirski
  • Mikołaj Hieronim Sieniawski
  • Adam Mikołaj Sieniawski
  • Stanisław Mateusz Rzewuski
  • Józef Bogusław Słuszka
  • Zobacz też[]

  •  Osobny artykuł: V wojna austriacko-turecka.
  • Przypisy

    1. Smotrycz w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom X (Rukszenice – Sochaczew) z 1889 r.

    Bibliografia[]

  • Tadeusz Korzon, Dzieje wojen w Polsce, tom III, Kraków 1912.
  • Janusz Wojtasik, Podhajce 1698, Warszawa 2008.
  • Marek Wagner, Stanisław Jabłonowski, hetman wielki koronny, Siedlce 2000.
  • Witold Wasilewski, Wyprawa Bukowińska Stanisława Jabłonowskiego w 1685 roku, Warszawa 2002.
  • Jakub Witczak, Niewykorzystane zwycięstwa, Uważam Rze Historia, nr 9/2014.
  • Linki zewnętrzne[]

  • Opis kampanii z roku 1691
  • Marek Wagner Udział wojska litewskiego w wojnie polsko – tureckiej w latach 1684–1699
  • Maksymilian Dionizy Gierymski (ur. 9 października 1846 w Warszawie, zm. 16 września 1874 w Reichenhall w Bawarii) – polski malarz, współtwórca polskiego realistycznego malarstwa pejzażowego XIX w., przedstawiciel szkoły monachijskiej, starszy brat Aleksandra Gierymskiego.V wojna austriacko-turecka – wojna toczona w latach 1683-1699 pomiędzy Świętą Ligą (od 1684), złożoną z Austrii, Polski, Wenecji, Rosji (od 1686) i Państwem Kościelnym a imperium osmańskim.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Witold Wasilewski (ur. 1972 w Warszawie) – polski historyk. Specjalizuje się w dziejach nowożytnych i najnowszych Polski oraz Europy Wschodniej, ze szczególnym uwzględnieniem Rosji i Związku Sowieckiego.
    Wojna polsko-turecka 1672-1676 toczyła się pomiędzy Rzecząpospolitą a Imperium Osmańskim i sprzymierzonym z nią Chanatem Krymskim.
    Bitwa pod Uścieczkiem stoczona 6 października 1694 roku pod Uścieczkiem na Podolu, podczas wojny polsko-tureckiej z lat 1683 - 1699.
    Rzeczpospolita, od XVII wieku częściej znana jako Rzeczpospolita Polska (lit. Respublika lub Žečpospolita, biał. Рэч Паспалітая, ukr. Річ Посполита, ros. Речь Посполитая, rus. Рѣчь Посполита, łac. Res Publica, współczesne znaczenie: republika) oraz Rzeczpospolita Obojga Narodów – państwo federacyjne złożone z Korony Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego istniejące w latach 1569–1795 na mocy unii lubelskiej (kres federacji w 1791 roku przyniosła Konstytucja 3 maja, ustanawiając państwo unitarne – Rzeczpospolitą Polską). Korona i Litwa stanowiły dla szlachty jedną całość, pomimo dzielących je różnic regionalnych, sprzecznych interesów i odrębności ustrojowych.
    Mikołaj Hieronim Sieniawski herbu Leliwa (ur. 1645, zm. 15 grudnia 1683) – hetman polny koronny. Hrabia na Szkłowie i Myszy.
    Bitwa pod Pererytą – potyczka wojsk Rzeczypospolitej pod dowództwem Jana III Sobieskiego z oddziałami turecko-tatarskimi 13 września 1691 podczas wyprawy mołdawskiej. Tatarzy zaatakowali oddział marszałka nadwornego koronnego Hieronima Lubomirskiego i ścierali się z nim, dopóki król nie przysłał pomocy. Sobieski liczył na większą bitwę, ale przeciwnik bał się konfrontacji. Wojska tatarskie wycofały się i oddziały Rzeczypospolitej mogły przeprawić się przez Prut, by udać się w głąb Mołdawii.
    August II Mocny, niem. August II der Starke (ur. 12 maja 1670 w Dreźnie (według kalendarza juliańskiego), zm. 1 lutego 1733 w Warszawie) – król Polski w latach 1697-1706 i 1709-1733, elektor Saksonii 1694-1733 jako Fryderyk August I (Friedrich August I.). Pierwszy władca Polski z dynastii saskiej Wettynów. Jego przydomek jest zazwyczaj wiązany z jego nieprzeciętną siłą.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.031 sek.