• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wojna o Chaco



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Standard Oil (Esso) – jedna z największych firm na świecie, która zdominowała amerykański rynek paliw w dziedzinie produkcji, wydobycia i przetwórstwa ropy naftowej. Z jej powstaniem wiąże się powstanie monopolu. Założona w roku 1870 jako Standard Oil Company, a następnie podzielona w roku 1911.Andy (hiszp. Los Andes, Cordillera de los Andes) – góry fałdowe znajdujące się w Ameryce Południowej na terenie Wenezueli, Kolumbii, Ekwadoru, Peru, Boliwii, Chile oraz Argentyny. Góry ciągną się wzdłuż Oceanu Spokojnego od zatoki Paria na północy po Ziemię Ognistą na południu, na przestrzeni ponad 9000 km, co sprawia, że jest to najdłuższy łańcuch górski na Ziemi. Szerokość Andów wynosi 200–800 km. Najwyższe szczyty to Aconcagua (6962 m n.p.m.), Ojos del Salado (6893 m n.p.m.) oraz Nevado Pissis (6793 m n.p.m.).

    Wojna o Chaco (hiszp. Guerra del Chaco) – wojna pomiędzy Paragwajem a Boliwią o sporny obszar Gran Chaco, błędnie uważany za bogaty w ropę naftową.

    Przyczyny konfliktu[ | edytuj kod]

    Mimo że region Gran Chaco był rzadko zaludniony, to przejęcie kontroli nad przepływającą tędy rzeką Paragwaj dawałoby obydwu stronom konfliktu upragnione połączenie z Oceanem Atlantyckim (Boliwia została pozbawiona dostępu do morza w wyniku przegranej wojny o Pacyfik)

    Piotr Nikołajewicz Wrangel (Пётр Николаевич Врангель); ur. 15 sierpnia/27 sierpnia 1878 w Mukulach koło Jeziorosów na dzisiejszej Litwie, zm. 25 kwietnia 1928 w Brukseli) – baron, generał porucznik armii Imperium Rosyjskiego, uczestnik wojny z Japonią, I wojny światowej i wojny domowej w Rosji. Pochodził z rodziny Niemców bałtyckich.Benzyna – (łac. benzoe → nazwa żywicy jednego z drzew egzotycznych) jeden z głównych rodzajów paliwa stosowanego do napędu samochodów, samolotów i niektórych innych urządzeń posiadających silnik spalinowy. Stosowana także jako rozpuszczalnik.

    Ponadto odkrycie ropy u podnóża Andów zrodziło spekulacje o rzekomej roponośności Chaco. W poszukiwania tego surowca zaangażowały się dwie firmy: Standard Oil (późniejszy Exxon), wspierany przez Boliwię, oraz Shell Oil, popierany przez Paragwaj.

    Obydwa kraje powoływały się na swoje prawa do tego terenu jako pochodzące jeszcze z czasów kolonialnych, a arbitraż międzynarodowy nie przynosił rezultatów. W międzyczasie Paragwaj zaczął zagospodarowywać teren pod uprawę yerba mate, stając się wkrótce jej największym producentem.

    Potyczki graniczne trwały od końca lat 20. i przerodziły się w otwartą wojnę w 1932, kiedy to armia boliwijska, wykonując rozkazy prezydenta Daniela Salamanki, zaatakowała paragwajski garnizon w Vanguardia.

    Ciężki karabin maszynowy (ckm, cekaem) – szybkostrzelna broń strzelecka zespołowa, karabin maszynowy strzelający amunicją karabinową. Dużą szybkostrzelność praktyczną uzyskano dzięki zastosowaniu luf chłodzonych wodą lub szybkowymiennych luf chłodzonych powietrzem. Działanie broni najczęściej oparte na zasadzie krótkiego odrzutu lufy (np. Maxim) lub odprowadzania gazów prochowych z lufy (np. Hotchkiss). Broń strzela z ciężkiej podstawy (trójnożnej, saneczkowej, kołowej) ogniem ciągłym (długimi lub krótkimi seriami). Podstawa często umożliwia prowadzenie ognia przeciwlotniczego.Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza „Morze Atlasa”. Jak napisał Hezjod w swym eposie Prace i dni: „Ojciec Zeus utworzył, na krańcach zamieszkałego świata, gdzie nie docierają ludzie i nie mieszkają bogowie nieśmiertelni, otoczone pełnym głębokich wirów oceanem Wyspy Błogosławione, gdzie życie toczy się bez mozołu i smutku”. Oficjalna polska nazwa tego oceanu, zatwierdzona przez Komisję Standaryzacji Nazw Geograficznych brzmi Ocean Atlantycki.

    Działania wojenne[ | edytuj kod]

    Obydwa kraje napotkały szereg utrudnień w prowadzeniu działań wojennych. Bagna i lasy, brak dróg, trudny klimat oraz olbrzymi obszar czyniły ten teren bardzo trudnym dla operacji wojskowych. Choroby dziesiątkowały żołnierzy i zwierzęta pociągowe, ciągle brakowało żywności oraz innego rodzaju zaopatrzenia. Przeciwnicy zdecydowali się jednak toczyć „wojnę nowoczesną” (z użyciem lotnictwa i innego zaawansowanego technicznie sprzętu), mimo iż warunki terenowe jej nie sprzyjały.

    Paragwaj, Republika Paragwaju (hiszp. Paraguay, República del Paraguay, guarani Paraguay, Paraguay Retan) – państwo w Ameryce Południowej nieposiadające dostępu do morza.Jeniec wojenny – zatrzymana osoba, zdefiniowana w artykule 4 i 5 Konwencji Genewskiej o traktowaniu jeńców wojennych przyjętej 12 sierpnia 1949 jako ta, która angażowała się w działania bojowe pod rozkazami swojego rządu i została zatrzymana przez siły zbrojne strony przeciwnej. Osoba taka nazywana jest kombatantem posiadającym immunitet wynikający z międzynarodowego prawa konfliktów zbrojnych.

    Początkowo Boliwia miała przewagę, szczególnie w powietrzu (lotnictwo Boliwii liczyło około 60 maszyn). W jej dyspozycji znalazły się także niewielkie jednostki pancerne: 3 czołgi lekkie Vickers E oraz 2 tankietki Vickers Carden Loyd Mark VI. Paragwaj w tym samym czasie cierpiał na poważne braki funduszy i dysponował tylko nielicznymi francuskimi bombowcami Potez XXVA oraz myśliwcami Wibault 73C.

    Arbitraż międzynarodowy – rozwiązywanie sporu pomiędzy państwami za pomocą orzeczenia wydanego przez jednego lub więcej arbitrów wybranych przez strony.Wojsko najemne (także: najemnicy, żołnierze najemni, kondotierzy, żołnierze fortuny) – formacja wojskowa składająca się z ochotników walczących za pieniądze, najczęściej w służbie obcego wojska dla danego państwa, miasta, władcy lub jakiejś organizacji, a nawet osoby prywatnej. Wojska te można wynająć do walki, praktycznie, w dowolnej sprawie, ponieważ te formacje nie kierują się idealizmem. W tym kontekście najemnicy to ludzie, dla których wojna jest zawodem, z którego czerpią środki do życia (żołd) i wzbogacenia się. Ważną rzeczą jest, aby daną formację określić mianem najemników, zasada dobrowolności służby i pobierania żołdu przez żołnierzy służących w takich oddziałach.

    Sytuację Paragwaju poprawiła w pewnym stopniu sekretna pożyczka udzielona temu krajowi przez Argentynę. Jednak i tak sytuacja w armii paragwajskiej była zła; kraj ten w czasie pokoju nie miał praktycznie regularnej armii i dlatego był do wojny całkowicie nieprzygotowany. Doszło nawet do tego, że podczas pierwszych walk Paragwajczycy byli uzbrojeni jedynie w maczety oraz jeden karabin Mausera na od 3 do 7 ludzi.

    Traktat pokojowy – umowa międzynarodowa między dwoma lub więcej wrogimi stronami, zazwyczaj państwami lub rządami, formalnie kończąca wojnę lub konflikt zbrojny między tymi stronami. Różni się od rozejmu, który jest umową zaprzestania działań wojennych, lub kapitulacji, gdzie armia zgadza się na oddanie broni, lub zawieszenia broni gdzie strony zgadzają się na czasowe lub permanentne zaprzestanie walk.Wojna o Pacyfik (nazywana też "wojną o saletrę" lub "saletrzaną") – konflikt zbrojny w latach 1879-1884, pomiędzy Chile i połączonymi siłami Boliwii i Peru. Wojna zakończyła się zwycięstwem Chile, które zdobyło terytorium bogate w surowce mineralne i odcięło Boliwii dostęp do Pacyfiku. Peru straciło swoją prowincję Tarapacá, a Boliwia dostęp do morza (prowincja Litoral).

    Paradoksalnie taki stan rzeczy okazał się korzystniejszy dla Paragwaju. Podczas gdy Boliwia wydawała ogromne sumy na nowoczesne uzbrojenie, takie jak ciężkie haubice, chłodzone wodą ciężkie karabiny maszynowe, czołgi, to paragwajscy „nowicjusze wojenni” dozbrajali się w tanią broń argentyńską, a co ważniejsze, ich uzbrojenie było lekkie i łatwe do transportu (np. moździerze czy ręczne karabiny maszynowe Madsena). To sprawiło, że błota, nieprzebyte bezdroża i upalny klimat Chaco stały się sprzymierzeńcami Paragwajczyków. Moździerze, granaty i lekka broń automatyczna zdominowały całkowicie pola bitew, a Boliwia, mimo przewagi jakościowej w sprzęcie, nie była w stanie przechylić szali zwycięstwa na swoją stronę. Nawet gdy Paragwaj już całkowicie wyczerpał swoje środki finansowe, potrafił skutecznie korzystać ze zdobycznego boliwijskiego sprzętu, w tym czołgów, który już wkrótce stanowił większość jego uzbrojenia.

    Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.Argentyna (Argentina, Republika Argentyńska – República Argentina) – państwo w Ameryce Południowej, nad południowym Atlantykiem. Graniczy z Chile na zachodzie, Boliwią i Paragwajem na północy, Brazylią i Urugwajem na północnym wschodzie. Argentyna rości pretensje do archipelagu Falklandów oraz części Antarktydy. Nazwa pochodzi od łacińskiego argentum (srebro), którym Indianie obdarowali hiszpańskich rozbitków Juana Díaza de Solís. Pod względem wielkości Argentyna jest ósmym krajem na świecie i drugim w Ameryce Południowej (biorąc pod uwagę liczbę ludności i powierzchnię), jednakże biorąc pod uwagę także terytoria sporne do których Argentyna rości pretensje: Falklandy/Malwiny, Georgię Południową, Sandwich Południowy, Islas Auroras wraz z Orkadami Południowymi, Szetlandami Południowymi oraz z częścią Antarktydy administrowanej przez Argentynę na mocy Traktatu Antarktycznego powierzchnia łączna kraju wynosi 3 761 274 km², co czyni kraj ten ósmym na świecie pod względem powierzchni. Terytorium kraju podzielone jest na 23 prowincje i jedno miasto autonomiczne – stolica kraju Buenos Aires. Argentyna jest członkiem – założycielem Unii Narodów Południowoamerykańskich oraz Mercosur, a także członkiem Organizacji Państw Iberoamerykańskich, Banku Światowego, Światowej Organizacji Handlu, grupy krajów G15 oraz G20. Kraj uznawany jest za mocarstwo lokalne z bardzo wysokim wskaźnikiem rozwoju społecznego. W Ameryce Łacińskiej kraj ten ma piąty nominalny PKB na mieszkańca i najwyższy PKB mierzony parytetem siły nabywczej. Według analityków kraj ten zaklasyfikowany jest do rynków wschodzących, ze względu na wielkość, wysoki wzrost gospodarczy, poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych czy eksport w całości wytworzonych usług i towarów.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Mauser-Werke Oberndorf Waffensysteme GmbH to niemiecki producent broni oraz całej linii karabinów powtarzalnych produkowanych przez tę fabrykę dla armii niemieckiej. Karabin Mausera był bardzo popularną konstrukcją eksportowaną do wielu krajów. Rozwiązania karabinu Mausera należą do najbardziej udanych na świecie.
    Karabin maszynowy Madsen – duński ręczny karabin maszynowy z roku 1903, strzelający nabojami kalibru 8 mm, pierwsza udana konstrukcja tego typu; zmodernizowany w roku 1920. Wkm Madsen o kalibrze 20 mm był przeskalowaną i przerobioną wersją rkm-u o kalibrze 8 mm. Konstruktorem karabinu był Jens Schuboe, a został udoskonalony przez duńskiego oficera Wilhelma Madsena. Był pierwszym ręcznym karabinem maszynowym świata, który przez wiele lat cieszył się ogromna popularnością. Produkowano go do lat 50 i był używany przez 36 krajów świata.
    Język hiszpański (hiszp. idioma español, castellano) – język należący do rodziny romańskiej języków indoeuropejskich. Współczesne standardy literackie (z Hiszpanii i Ameryki hiszpańskojęzycznej) wywodzą się ze średniowiecznego języka kastylijskiego. Jeszcze dziś język hiszpański bywa nazywany kastylijskim, dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii (zob. niżej).
    Gran Chaco (keczua chaku = "kraina łowów") - kraina geograficzna w Ameryce Południowej, na pograniczu Boliwii, Paragwaju i Argentyny. Jest to rozległa równina rozciągająca się między rzeką Paragwaj a łańcuchem Andów. Jej powierzchnia wynosi około 650 tys. km² (inne źródła podają 800 tys. km²). Jej współrzędne geograficzne zawierają się mniej więcej między 17° a 33° szerokości geograficznej południowej oraz między 60° a 65° długości geograficznej zachodniej.
    Vickers E (Vickers Mark E, Vickers 6-Ton) – czołg lekki z okresu międzywojennego, produkowany przez brytyjską firmę Vickers na eksport do wielu krajów świata. Była to jedna z bardziej znaczących konstrukcji czołgów w historii rozwoju tej broni – przed II wojną światową był najszerzej rozpowszechnionym typem czołgu na świecie po czołgu Renault FT-17; dał też początek czołgom T-26 i 7TP. Czołgi te używane były też w Wojsku Polskim.
    I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.
    Yerba mate, herba mate, mate (mate), także znany jako chimarrão (ʃimaˈʁɐ̃w̃), erva mate, indiańskie caá mati, caá mate – wysuszone, zmielone liście oraz patyczki ostrokrzewu paragwajskiego, niekiedy również świeże, przygotowane do robienia naparu popularnego głównie w krajach Ameryki Południowej (Argentynie, Paragwaju, Urugwaju, Brazylii), a także w niektórych krajach Bliskiego Wschodu, głównie w Syrii i Libanie. Zyskuje popularność także w Europie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.027 sek.