• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wojna litewsko-moskiewska 1500-1503



    Podstrony: [1] 2 [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Chanat Krymski (Qırım Hanlığı) – historyczne państwo feudalne na Półwyspie Krymskim, istniejące od XV do XVIII wieku, pod panowaniem tatarskich chanów.Wiaźma (ros. Вязьма) – miasto w Rosji, w obwodzie smoleńskim, nad rzeką Wiaźmą (dopływ Dniepru). Około 57,5 tys. mieszkańców.
    Wybuch[ | edytuj kod]

    3 maja 1500 Iwan III rozpoczął działania wojenne przeciwko Litwie. Wojska moskiewskie uderzyły koncentrycznie z 3 kierunków: na Toropiec, Smoleńsk i Briańsk.

    Wojewoda Jakub Zacharycz uderzył na Zadnieprze, zdobywając Briańsk, spalony wcześniej przez dywersantów moskiewskich, biorąc tam do niewoli m.in. namiestnika Stanisława Bartoszewicza. Na wieść o tym na stronę moskiewską przeszli kniaziowie siewierscy i czernihowscy Semen Możajski i Wasyl Szemiaczycz. Zgrupowanie Zacharycza zdobyło wkrótce Mceńsk, Sierpiejsk, Trubczewsk, Starodub, Nowogród Siewierski, Putywl, Rylsk, Homel i Lubecz.

    Newel (ros. Невель) – miasto w obwodzie pskowskim Federacji Rosyjskiej, położone nad jeziorem Newel 242 km na południowy wschód od Pskowa. Ludność 17 800 (2005).Józef Sołtan (ok. 1450-1521) – prawosławny biskup smoleński od 1502 r., następnie (od 1507/1508 r.) prawosławny metropolita kijowski, zwolennik unii z kościołem rzymskim.

    Drugie zgrupowanie wojsk moskiewskich w sile 20 tys. pod wodzą Daniela Szczeni zdobyło Dorohobuż i zagroziło Smoleńskowi. Wyprawa osłonowa hetmana wielkiego litewskiego Konstantego Ostrogskiego poniosła 14 lipca klęskę w bitwie nad Wiedroszą, jednak Rosjanie wyczerpani walką odstąpili od zamiaru oblegania miasta i wycofali się.

    W 1169 Andrzej I Bogolubski opanował Kijów uzyskując tym samym tytuł wielkiego księcia. Odmiennie od swoich poprzedników, również ojca, nie przeniósł do tego miasta swej stolicy lecz po złupieniu Kijowa osadzał tam swoich krewnych jako podległych książąt. Centrum swego księstwa pozostawił Włodzimierz, który odtąd stał się stolicą wielkiego księstwa.Zakon krzyżacki – pełna nazwa: Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (zakon krzyżacki, zakon niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Theutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XI i XII wieku. Sprowadzony, by zapewnić bezpieczeństwo ewangelizacji Prusów, opanował militarnie obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem formację państwową Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

    Trzeci oddział wojsk moskiewskich, dowodzony przez Andrieja Czeladnina zdobył Toropiec i zagroził północnym rubieżom litewskim. Jednak wycofał się po 14 września, kiedy to do Połocka przybyło główne zgrupowanie wojsk litewskich pod wodzą samego Aleksandra.

    W tym samym czasie na Polskę i Litwę uderzyły, działające w porozumieniu z Rosjanami czambuły Tatarów krymskich Mengli I Gireja, pustosząc ziemie w okolicach Kijowa i Lwowa.

    Mengli I Girej (I Meñli Geray) (1445-1515) – chan chanatu krymskiego w latach 1466, 1469-1475 i 1478-1515, szósty syn Hadżi Gireja, założyciela państwa Tatarów krymskich.Czambuł (tur. czapuł – zagon) – specjalnie wydzielony oddział Tatarów, którego zadaniem było – w oderwaniu od sił głównych – dokonywanie zagonu w głębi terytorium nieprzyjaciela celem zdezorganizowania zaplecza i odwrócenia uwagi od działań własnych sił głównych, a także zagarnięcia zdobyczy, przede wszystkim jasyru.

    Wojna[ | edytuj kod]

    Aleksander Jagiellończyk rozpoczął zakrojoną na szeroką skalę akcję werbunku wojsk zaciężnych w Polsce, Czechach i na Węgrzech. Dowodzili nimi Bohumił Czernin i Jan Karnkowski.

    Walka polskich wojsk zaciężnych z wojskiem moskiewskim

    W styczniu 1501 do Moskwy przybyło wspólne poselstwo mediacyjne polsko-czesko-węgierskie wysłane przez Jana Olbrachta i Władysława Jagiellończyka, które jednak niczego nie osiągnęło w wyniku nieugiętej postawy Iwana III. 3 marca 1501 Litwa podpisała 10. letnie przymierze z mistrzem krajowym Inflant zakonu krzyżackiego Wolterem von Plettenbergiem, zakładające współdziałanie przeciwko Księstwu Moskiewskiemu.

    Putywl (ukr. Путивль) – miasto w północno-wschodniej części Ukrainy, nad rzeką Sejm, przy granicy z Rosją. 15 tys. mieszkańców w 1970 roku. Obecnie około 20 tys. (2004).Konstanty Iwanowicz Ostrogski herbu własnego (ur. ok. 1460, zm. 10 sierpnia 1530) – książę, hetman najwyższy litewski w latach 1497–1500 i 1507–1530, wojewoda trocki od 1522 roku, kasztelan wileński od 1511 roku, starosta upicki, namiestnik bracławski i winnicki w 1497 roku, starosta bracławski, starosta łucki w latach 1507–1522, marszałek ziemi wołyńskiej w latach 1507–1522.

    W sierpniu, na zajętą przez Moskwian Siewierszczyznę uderzyła, działająca w porozumieniu z Litwinami orda zawołżańska, jednak pozbawiona wydatnej pomocy litewskiej, zmuszona została do wycofania się. Punkt ciężkości działań wojennych przesunął się na północ, gdzie 27 sierpnia wojska krzyżackie pobiły Rosjan w bitwie pod Izborskiem. Jednak pomyślnie rozwijającej się sytuacji militarnej Aleksander Jagiellończyk nie wykorzystał, zajęty staraniem o elekcję na tron polski, opróżniony po śmierci jego brata. Wykorzystał to Iwan III, wyprowadzając uderzenie zaczepne na Mścisław. Udaną odsiecz tego miasta przeprowadził wówczas hetman wielki litewski Stanisław Kieżgajło.

    Unia mielnicka rzadziej nazywana piotrkowsko-mielnicką, unia polsko-litewska zawarta w Piotrkowie 3 października 1501 r. i zatwierdzona przez Aleksandra Jagiellończyka 23 października 1501 roku w Mielniku.Bitwa pod Koźminem – bitwa stoczona 26 października 1497 niedaleko Koźmina w lasach Bukowiny (obecnie Ukraina). Ocena wyprawy, podjętej przez króla Polski Jana I Olbrachta, jest rozbieżna wśród historyków.

    Wiosną 1502 rozbite zostały ostatnie oddziały ordy zawołżańskiej, wyparte przez Tatarów krymskich. W czerwcu wojska moskiewskie dowodzone przez carskiego syna Dymitra Iwanowicza Żyłkę podeszły pod Smoleńsk, zdobyły Orszę i spustoszyły Witebszczyznę. Udaną obroną twierdzy smoleńskiej dowodził Stanisław Kiszka, który przeprowadził serię zwycięskich wypadów na obóz moskiewski. 13 września wojska krzyżackie rozbiły przeważające wojska moskiewskie w bitwie nad jeziorem Smolina, co zmusiło te ostatnie do przerwania oblężenia Smoleńska.

    Kościół katolicki – największa na świecie chrześcijańska wspólnota wyznaniowa, głosząca zasady wiary i życia określane mianem katolicyzmu. Kościół katolicki jest jednym z trzech głównych nurtów chrześcijaństwa, obok Cerkwi prawosławnej i Kościołów protestanckich.Uti possidetis – zasada prawa międzynarodowego, wedle której strony prowadzące konflikt zbrojny godzą się na jego zakończenie z zachowaniem aktualnego w danym momencie stanu posiadania - a więc na usankcjonowanie wszystkich zdobyczy i strat wojennych.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.
    Bitwa pod Mścisławiem - jedno ze starć wojny litewsko-moskiewskiej lat 1500-1503, stoczone 4 listopada 1501 roku w pobliżu mścisławskiego zamku.
    Hetman wielki litewski – dowódca wojsk zaciężnych, potem komputowych Wielkiego Księstwa Litewskiego, czyli armii litewskiej. Z urzędu minister Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jeden z dwóch od czasów unii Polski z Litwą najwyższych zwierzchników wojskowych na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów – drugim był hetman wielki koronny, który był dowódcą wojsk zaciężnych, potem komputowych Korony Królestwa Polskiego, czyli armii polskiej.
    Mścisław (biał. Мсціслаў, Амсьціслаў, Mścisłaŭ, Amścisłaŭ, ros. Мстиславль, Mstislawl) – miasto na Białorusi, stolica rejonu mścisławskiego obwodu mohylewskiego. 10,7 mieszkańców (2010).
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.
    Wolter von Plettenberg, (Walter von Plettenberg) (ur. 1450 – zm. 28 lutego 1535 w Wenden) – mistrz krajowy Inflant zakonu krzyżackiego w latach 1494-1525, mistrz zakonu kawalerów mieczowych w latach 1525–1535, dowódca wojskowy.
    Jan I Olbracht (Albrecht), lit. Janas Olbrachtas (Albrechtas), biał. Ян I Ольбрахт (ur. 27 grudnia 1459 w Krakowie, zm. 17 czerwca 1501 w Toruniu) – król Polski w latach 1492-1501, książę głogowski 1491-1498.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.039 sek.