Wojna irlandzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Wojna irlandzka 1689-1691 (ang. Williamite war in Ireland lub Jacobite war in Ireland, irl. Cogadh an Dá Rí - "wojna dwóch królów").

Wojna króla Wilhelma – wojna kolonialna (część Wojny Ligi Augsburskiej) w Ameryce Północnej, prowadzona pomiędzy Anglią a Francją w latach 1689 do 1697. Teatrem działań były północne obszary kontynentu.Jakub II, ang. James II (ur. 14 października 1633, zm. 16 września 1701) – król Anglii oraz król Szkocji jako Jakub VII (szk.-gal. Seumas VII). Panował w latach 1685-1688. Młodszy syn Karola I i Henrietty Marii Burbon, córki Henryka IV, króla Francji, brat i następca Karola II, ostatni katolicki król Anglii i ostatni król, który rządził w sposób absolutny.

W roku 1688 parlament angielski zdetronizował katolickiego króla Jakuba II z dynastii Stuartów po czym obrał nowym królem Wilhelma Orańskiego. Po ucieczce Jakuba do Francji celem Wilhelma pozostało zdobycie władzy w Irlandii. W roku 1689 Jakub II wylądował w Irlandii gdzie na czele armii francusko-irlandzkiej wyruszył na północ zajętą przez siły protestantów. W tym samym roku Wilhelm Orański wysłał swoje siły na wyspę, gdzie osobiście dotarł w marcu 1690 r, po czym wyruszył przeciwko armii jakobitów. Dnia 12 lipca 1690 r. w bitwie nad Boyne Anglicy pokonali wojska Jakuba. Były król zagrożony okrążeniem ze strony kawalerii angielskiej zbiegł z pola bitwy i udał się do Francji. Jego armia nie została jednak całkowicie rozbita i w uporządkowanym szyku wycofała się kontynuując walkę do 1691 roku. Jakobici wspierani zbyt małymi funduszami z Francji przez Jakuba ulegli w końcu Anglikom dnia 12 lipca 1691 r. w bitwie pod Aughrim. Dnia 13 października 1691 roku w Limerick obie strony zawarły porozumienie, na mocy którego jakobitom umożliwiono emigrację do Francji.

Limerick (wym. [ˈlɪmrɪk]; irl. Luimneach, wym. [ˈl̪imʲɨnʲəx]) – miasto w środkowo-zachodniej Irlandii (prowincja Munster), położony nad estuarium rzeki Shannon, 195 km na zachód od Dublina. Ośrodek administracyjny hrabstwa Limerick. Trzecie największe pod względem ludności miasto Republiki Irlandii. Francja (fr. France, IPA: /fʁɑ̃s/), Republika Francuska (fr. République française /ʁe.py.blik fʁɑ̃.sɛz/) – państwo, którego część metropolitalna znajduje się w Europie Zachodniej, posiadające także zamorskie terytoria na innych kontynentach. Francja metropolitalna rozciąga się od Morza Śródziemnego na południu do kanału La Manche i Morza Północnego na północy, oraz od Renu na wschodzie do Zatoki Biskajskiej na zachodzie. Francuzi często nazywają swój kraj l’Hexagone (sześciokąt) – pochodzi to od kształtu Francji metropolitalnej.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  1. David G. Chandler: Marlborough as Military Commander. Spellmount Ltd., 2003. ISBN 1-86227-195-X. (ang.)

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Chandler Marlborough as Military Commander, s.35
Bitwa pod Aughrim – starcie zbrojne, które miało miejsce 12 (22 lipca) 1691, w pobliżu wioski Aughrim w hrabstwie Galway. Była to rozstrzygająca bitwa w wojnie Wilhelma w Irlandii.Wojna Francji z Ligą Augsburską 1689-1697 zwana była także wojną dziewięcioletnią, wojną o Palatynat albo po prostu wojną palatynacką.




Warto wiedzieć że... beta

Język irlandzki, język iryjski (Gaeilge) – język z grupy goidelskiej (q-celtyckiej) języków celtyckich. Język narodowy Irlandczyków uznany został za język urzędowy niepodległej Irlandii (obok angielskiego). W 2011 około 1,77 miliona anglojęzycznych mieszkańców Irlandii zadeklarowało, że posiada jakąkolwiek znajomość swojego języka narodowego, wyniesioną głównie ze szkolnych lekcji. Na co dzień jako języka narodowego i ojczystego używa ok. 77 tys. osób, z czego ponad 66 tysięcy w regionach Gaeltacht, zaś liczba osób deklarujących używanie języka rzadziej niż codziennie wynosi ponad 700 tysięcy.

Reklama