• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wojna domowa w Rzeczypospolitej - 1764



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Antonio Eugenio Visconti (ur. 17 czerwca 1713 w Mediolanie, zm. 4 marca 1788 w Rzymie) – dyplomata papieski z XVIII wieku, nuncjusz apostolski w Polsce w okresie od 22 lutego 1760 do 20 marca 1766, kardynał. Jego sekretarzem był ksiądz Kajetan Ghigiotti, którego potem (1764) skaptował król Stanisław August Poniatowski. W roku 1766 został nuncjuszem w Wiedniu, jednak dotarł tam dopiero w 1767 roku i przebywał tam do października 1774 roku. W 1771 roku został mianowany kardynałem in pectore; nominację ogłoszono dopiero dwa lata później. Uczestniczył w konklawe 1774-1775. W kwietniu 1775 otrzymał tytuł prezbitera Santa Croce in Gerusalemme. Od 1782 roku był prefektem Kongregacji Odpustów i Świętych Relikwii.Michaił Wołkoński (ros.) Михаил Никитич Волконский (ur. 9 października 1713, zm. 8 grudnia 1788) – książę, wojskowy i dyplomata rosyjski. W latach 1769-1771 poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny Katarzyny II w Rzeczypospolitej.
    Jan Klemens Branicki, portret pędzla Augustyna Mirysa, przywódca obozu hetmańskiego był kontrkandydatem Poniatowskiego do korony polskiej
    Karol Stanisław Radziwiłł Panie Kochanku, jeden z przywódców obozu hetmańskiego
    Michał Fryderyk Czartoryski, jeden z przywódców Familii
    Kazimierz Poniatowski, członek Familii, ścigał oddziały partii hetmańskiej
    Nikołaj Repnin, poseł rosyjski w Rzeczypospolitej przeprowadzał elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego
    Michaił Wołkoński, dowódca korpusu wojsk rosyjskich na Litwie, który osłaniał konfederację stronników Familii, później elekcję w Warszawie
    Portret koronacyjny Stanisława Augusta Poniatowskiego
    Prymas Polski Władysław Łubieński odegrał kluczową rolę w czasie elekcji, uznał tytuł cesarski władców Rosji, którego Rzeczpospolita nie uznawała od 1721 roku

    Wojna domowa w Rzeczypospolitej 1764 – starcie stronnictwa starorepublikańskiego (hetmańskiego) ze wspieranym przez Imperium Rosyjskie obozem Familii w czasie bezkrólewia w Rzeczypospolitej po śmierci Augusta III Sasa, poprzedzające wyniesienie na tron Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 roku.

    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.Antoni Kazimierz Ostrowski herbu Grzymała, (ur. 31 marca 1713 w Ostrowie, zm. 26 sierpnia 1784) – arcybiskup gnieźnieński, a wcześniej biskup włocławski (1763-1776), konsyliarz Rady Nieustającej w 1775 roku.

    Geneza i tło międzynarodowe[ | edytuj kod]

    Zakończona w 1763 roku wojna siedmioletnia i wstąpienie na tron rosyjski Katarzyny II w wyniku przewrotu pałacowego spowodowały zbliżenie rosyjsko-pruskie w ramach tzw. systemu północnego. Jeszcze za życia Augusta III, w 1763, stronnictwo Czartoryskich przygotowywało zamach stanu przy zawiązaniu konfederacji, która przy rosyjskiej pomocy pozwoliłaby im przeprowadzić reformę państwa. 20 lipca 1763 roku Nikołaj Iwanowicz Sałtykow na czele 4 pułków wojsk rosyjskich wkroczył w granice Rzeczypospolitej. 26 lipca Katarzyna II wydała deklarację, w której usprawiedliwiała ten krok brakiem zadośćuczynienia za urazę, jakiej doznała ze strony czterech ministrów koronnych, brakiem uznania przez Augusta III Sasa nowego, zainstalowanego przez Rosjan księcia Kurlandii, brakiem przeciwdziałania przeciwko pogwałceniu praw Rzeczypospolitej, odsuwaniem od urzędów i prześladowaniem stronników rosyjskich. Zerwano sejmiki: płocki, rawski, chełmiński, czernihowski, podolski, ruski i sejmiki wielkopolskie. Na sejmiku generalnym ruskim w Sądowej Wiszni członkowie obydwu stronnictw stoczyli walkę, kilkadziesiąt osób zostało rannych.

    Hieronim Antoni Szeptycki herbu Łada (ur. 1700, zm. 1773) – biskup pomocniczy łucki w latach 1739-1759, a następnie biskup diecezjalny płocki od 24 września 1759 do 9 sierpnia 1773. Pochowany w Pułtusku.Sykstus V (łac. Xystus V, właśc. Felice Peretti OFMConv lub Felice Peretti di Montalti; ur. 13 grudnia 1521 w Grottammare, zm. 27 sierpnia 1590 w Rzymie) – papież w okresie od 24 kwietnia 1585 do 27 sierpnia 1590.

    Po śmierci Augusta III 5 października 1763 roku, 17 października przedstawiciele dyplomatyczni Rosji w Rzeczypospolitej Herman Karl von Keyserling i Nikołaj Repnin otrzymali nowe instrukcje Katarzyny II, zalecające im popieranie do korony polskiej stolnika litewskiego Stanisława Poniatowskiego. Tajny artykuł specjalny konwencji rosyjsko-pruskiej z 11 kwietnia 1764 roku zakładał udzielenie pomocy zbrojnej Rosji przez Prusy w przypadku, gdyby jakieś mocarstwo europejskie poparło zbrojnie przeciwnika Poniatowskiego.

    Petersburg (forma zalecana), Sankt Petersburg (egzonim wariantowy) (ros. Санкт-Петербург, Sankt-Pietierburg, potocznie Петербург, Pietierburg; dawniej Piotrogród, ros. Петроград, Leningrad, ros. Ленинград) – miasto w Rosji, położone w delcie Newy nad Zatoką Fińską na terytorium zawierającym m.in. ponad 40 wysp. W latach 1712–1918 stolica Imperium Rosyjskiego. Powierzchnia 1439 km², liczba ludności 4 600 276.Michał Kazimierz Ogiński, książę herbu Oginiec (ur. 1728 lub 1730 lub 1731 w Warszawie, zm. 31 maja 1800 Słonim lub Warszawa) – generał lejtnant, hetman wielki litewski 1768 – 1793, wojewoda wileński od 1764, pisarz polny litewski od 1748, cześnik wielki litewski od 1744, konsyliarz Rady Nieustającej, kompozytor, pisarz, poeta i dramaturg, kuzyn Andrzeja Ignacego, który był ojcem kompozytora Michała Kleofasa Ogińskiego.

    Repnin i Keyserling w imieniu cesarzowej Rosji a Johann Carl Friedrich zu Schönaich-Carolath w imieniu króla Prus rekomendowali na audiencji prymasowi Władysławowi Łubieńskiemu kandydaturę Stanisława Poniatowskiego do korony polskiej.

    Poseł austriacki w Warszawie Florimont-Claude Mercy-Argenteau podsunął nuncjuszowi papieskiemu Antoniowi Eugeniowi Viscontiemu myśl, by Rzym na prośbę opozycji zatwierdził bullę Sykstusa V z 1589 roku, pozbawiającą prymasa prawa ogłaszania wyboru nowego króla, gdy elekcja nie odbyła się z poszanowaniem zasad Rzeczypospolitej.

    Johann Carl Friedrich dziedziczny książę Schönaich-Carolath (ur. 11 listopada 1716 roku w Siedlisku – zm. 10 lutego 1791 roku) – generał lejtnant Armii Królestwa Prus.Adam Małachowski herbu Nałęcz (ur. 1706 – zm. 6 stycznia 1767) – krajczy wielki koronny, wielokrotny marszałek sejmu, poseł, starosta oświęcimski i wąwolnicki. Syn Józefa Małachowskiego i Marianny Złotnickiej.

    Na wieść o bezkrólewiu Rosjanie przesunęli w rejon Kurlandii i Smoleńska 30-tysięczny korpus swych wojsk. Rosja zmobilizowała w czasie polskiego bezkrólewia 100 tysięcy żołnierzy.

    Stronnictwo hetmańskie[ | edytuj kod]

    Obóz starorepublikański (hetmański) pod wodzą hetmana wielkiego koronnego Jana Klemensa Branickiego dążył do zachowania wszystkich swobód i dawnego ustroju Rzeczypospolitej, liczył na poparcie tzw. państw południowych (Austrii i Francji). Stronnictwo hetmańskie popierało do korony syna Augusta III Sasa, elektora saskiego Fryderyka Krystiana Wettyna, a po jego śmierci 17 grudnia 1763 roku, opowiedziało się za przeprowadzeniem wolnej elekcji, nie wyłączając żadnego kandydata do tronu. Prominentnymi członkami stronnictwa byli: wojewoda wileński Karol Stanisław Radziwiłł „Panie Kochanku”, wojewoda kijowski Franciszek Salezy Potocki, marszałek wielki koronny Franciszek Bieliński, marszałek nadworny koronny Jerzy August Mniszech, marszałek nadworny litewski Józef Paulin Sanguszko, hetman polny koronny Wacław Piotr Rzewuski, wojewoda poznański Antoni Barnaba Jabłonowski, wojewoda kaliski Ignacy Twardowski, wojewoda brzeskokujawski Antoni Józef Dąmbski, wojewoda wołyński Józef Kanty Ossoliński, wojewoda lubelski Antoni Lubomirski.

    Antoni Józef Dąmbski herbu Godziemba (ur. w 1706 – zm. 4 lipca 1771 w Lubrańcu) – wojewoda brzeskokujawski w latach 1734-1770, starosta inowrocławski w latach 1725-1740, starosta dybowski i niechorowski.Sejm skonfederowany (łac. sub vinculo confoederationis) – specyficzny sposób organizacji pracy sejmu w I Rzeczypospolitej.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Fryderyk Krystian Leopold Wettyn (ur. 5 września 1722 w Dreźnie, zm. 17 grudnia 1763 tamże) – królewicz polski, elektor saski w 1763 r. z dynastii Wettynów. Syn króla Polski, elektora Saksonii Augusta III Sasa i arcyksiężniczki austriackiej Marii Józefy Habsburżanki.
    Andrzej Mokronowski herbu Bogoria (ur. 1713, zm. 1784 w Warszawie) – kuchmistrz nadworny króla Prus, marszałek konfederacji koronnej, marszałek i poseł ziemi warszawskiej na sejm 1776 roku, wojewoda mazowiecki w 1781 roku, generał major wojsk francuskich w 1754 roku, generał major w 1752 roku, generał inspektor kawalerii w 1754 roku, poczmistrz generalny w latach 1763-1764, poseł na sejmy, starosta tłumacki, i janowski, wolnomularz.
    Aleksander Kraushar, pseud. Alkar (ur. 17 stycznia 1843 w Warszawie, zm. 11 grudnia 1931 tamże) – polski adwokat, historyk, publicysta, poeta, działacz kulturalno-oświatowy pochodzenia żydowskiego. Ojciec Zuzanny Rabskiej.
    Drezno (niem. Dresden, górnołuż. Drježdźany, czes. Drážďany, dawniej Drezdno) – miasto we wschodnich Niemczech na Pogórzu Zachodniosudeckim, położone nad Łabą, stolica kraju związkowego Saksonia. Aglomeracja drezdeńska liczy ok. 1,036 mln mieszkańców (2004).
    Józef Jan Kanty Ossoliński herbu Topór z Tęczyna, z Balic, (ur. 1707 – zm. 18 listopada 1780 w Rymanowie) – wojewoda wołyński od 1757, chorąży nadworny koronny (1738), starosta sandomierski i chmielnicki, konfederat barski.
    Jerzy August Wandalin Mniszech herbu Mniszech z Wielkich Kończyc (1715 – 15 października 1778) – marszałek nadworny koronny w 1742 i 1757-1778, kasztelan krakowski od 1773, starosta generalny Wielkopolski od 1757, łowczy wielki koronny od 1732, podkomorzy wielki litewski od 1736, starosta sanocki, białocerkiewski, grudziądzki, lubaczowski, przeciwnik Czartoryskich, 1758–63 przywódca stronnictwa dworskiego.
    Józef Paulin Jan Adam Sanguszko, (ur. 20 czerwca 1740 w Kolbuszowej, zm. 12 maja 1781 w Krakowcu) – marszałek wielki litewski od 1768, marszałek nadworny litewski od 1760, książę, starosta krzemieniecki i czerkaski.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.066 sek.