• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wojna domowa w Rosji



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Bitwa - zbrojne starcie sił zbrojnych stron prowadzących wojnę, mające zwykle duży lub decydujący wpływ na przebieg lub wynik operacji, kampanii a nawet wojny. We współczesnej terminologii wojskowej bitwa to kilka jednoczesnych lub kolejnych operacji prowadzonych siłami kilku współdziałających ze sobą frontów lub grup armii przy udziale lotnictwa i ewentualnie marynarki wojennej. Potocznie bitwą określa się każde większe starcie zbrojne.Nowoczerkask – miasto w południowej Rosji, w obwodzie rostowskim, nad Aksajem (dopływ Donu). Około 180,8 tys. mieszkańców (2005).

    Wojna domowa w Rosjiwojna domowa rozpoczęta po ustanowieniu przez bolszewików w wyniku zamachu stanu (rewolucja październikowa) dyktatorskiej władzy państwowej w Rosji. Zwolenników władzy bolszewików określano jako „czerwonych”, a przeciwników jako „białych”. 18 stycznia 1918 bolszewicy rozpędzili wybrane w demokratycznych wyborach w listopadzie-grudniu 1917 Zgromadzenie Ustawodawcze Rosji-Konstytuantę, w którym nie posiadali większości (ok. 25% mandatów) i krwawo stłumili pokojowe demonstracje w obronie parlamentu. Oznaczało to, że pokojowe odsunięcie od władzy bolszewików nie jest możliwe, a jedynym sposobem na to pozostaje walka zbrojna. Podpisanie traktatu brzeskiego (3 marca 1918) spowodowało narastanie oporu wewnętrznego i wywołało poparcie Ententy dla ruchu „białych”, a po zakończeniu I wojny światowej ograniczoną zewnętrzną interwencję. Za zakończenie wojny domowej jest uważane zajęcie przez Armię Czerwoną Krymu w 1920 roku. Na Dalekim Wschodzie walki trwały jednak do 25 października 1922 roku (zdobycie Władywostoku). W Jakucji starcia zbrojne miały miejsce jeszcze w 1923 roku, a na Półwyspie Czukockim – do połowy 1924 roku.

    Eserowcy, eserzy (ros. эсеры, skrót nazwy "Partia Socjalistów-Rewolucjonistów" ros. Партия социалистов-революционеров ПСР) – rosyjska partia polityczna założona w 1901 roku przez rewolucjonistów wywodzących się z tzw. narodników, początkowo nielegalna.Armeńska Socjalistyczna Republika Radziecka, Armenia (ros. Армянская Советская Социалистическая Республика, orm. Հայկական Սովետական Սոցիալիստական Հանրապետություն) była jedną z 15 republik ZSRR w latach 1936-1991, od 1922 do 1936 r. wchodziła w skład Zakaukaskiej FSRR łącznie z Gruzińską SRR i Azerbejdżańską SRR. W 1991 r. odzyskała niepodległość jako Armenia.

    Spis treści

  • 1 Geneza
  • 2 Charakterystyka wojny
  • 3 Przebieg
  • 3.1 Lata 1917–1918
  • 3.1.1 Przeciwnicy rządów bolszewickich i ich nadzieje
  • 3.1.2 Wyprawa Krasnowa i Kiereńskiego na Piotrogród
  • 3.1.3 Sytuacja na terenach kontrolowanych przez bolszewików
  • 3.1.4 Organizacja Armii Czerwonej
  • 3.1.5 Łotysze po stronie bolszewików
  • 3.1.6 Front Południowy
  • 3.1.7 Front Wschodni
  • 3.1.8 Front Północny
  • 3.1.9 Front Północno-zachodni
  • 3.1.10 Front Dalekowschodni
  • 3.1.11 Front Centroazjatycki
  • 3.1.12 Epizod niepodległościowy Armenii, Azerbejdżanu i Gruzji
  • 3.1.13 Interwencja państw Ententy
  • 3.2 1919 rok
  • 3.2.1 Front Południowy
  • 3.2.1.1 Wojna polsko-bolszewicka
  • 3.3 1920 rok
  • 3.4 Epilog w latach 1921–1924
  • 4 Wydarzenia trwające podczas tej wojny
  • 5 Osoby stojące po stronach
  • 6 Uwagi
  • 7 Przypisy
  • Ijeronim Pietrowicz Uborewicz, ros. Иероним Петрович Уборевич, lit. Jeronimas Uborevičius (ur. 14 stycznia 1896 w miejscowości Antandrija na Litwie, zm. 11 czerwca 1937 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy pochodzenia litewskiego, komandarm I rangi Armii Czerwonej.Wojna polsko-ukraińska (ukr. Польсько-українська війна) – konflikt zbrojny o przynależność państwową Galicji Wschodniej, zamieszkanej przez Polaków i Ukraińców.

    Geneza[edytuj kod]

    Sztandar jednego z batalionów, Pawłodar 1922
    Sztandar z napisem „Proletariusze wszystkich krajów, łączcie się”

    Biali” sformowali szereg armii oraz skłóconych z sobą ośrodków politycznych. Część zwolenników „białych” było monarchistami, wielu zwolennikami demokratycznej republiki, socjalistami. Najpoważniejsze siły „białych” to:

    Rada Komisarzy Ludowych, Sownarkom ros. Сове́т наро́дных комисса́ров, СНК, Совнарко́м – nazwa tymczasowego rządu Rosji, następnie Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej (Rada Komisarzy Ludowych RFSRR).Kolej Wschodniochińska (ros. Китайско-Восточная железная дорога, КВЖД) – linia kolejowa przebiegająca przez północno-wschodnie Chiny (Mandżurię). Została zbudowana by połączyć rosyjskie miasta Czyta i Władywostok. Jej południowa gałąź, znana na Zachodzie jako Kolej Południowomandżurska, stanowiła casus belli wojny rosyjsko-japońskiej i drugiej wojny chińsko-japońskiej (1937–1945).
  • Siły generała Jewgienija Millera na dalekiej północy europejskiej części państwa. Wspierane były przez aliantów zachodnich. Zostały ostatecznie rozbite w marcu 1920 r.
  • Siły admirała Aleksandra Kołczaka, który zajął większą część Uralu i Syberii;
  • Północno-zachodnia Armia generała Nikołaja Judenicza, która w październiku i listopadzie 1919 zagroziła Petersburgowi;
  • Siły Zbrojne Południa Rosji dowodzone przez generałów Ławra Korniłowa (1918), Antona Denikina (1918-20) i Piotra Wrangla (1920), które zajęły Donbas, Charków i doszły do Tuły, ale nie dotarły do Moskwy.
  • Ruch białych popierały wojska interwencyjne (brytyjskie, francuskie, japońskie, amerykańskie, kanadyjskie, włoskie, rumuńskie, greckie i serbskie), przeważnie nieliczne i działające w ograniczonych rozmiarach. Więcej problemów „czerwonym” sprawiały liczne powstania chłopskie i kozackie (największa – powstanie tambowskie – „antonowszczyzna”), a później także robotnicze i żołnierskie (powstanie kronsztadzkie). Oprócz „białych” i „czerwonych” samodzielną pozycję próbowali zająć „czarni” (oddziały anarchistów – największe znaczenie miała armia Nestora Machno na Ukrainie) i małe oddziały „zielonych” (chłopskiej samoobrony, walczącej przeciwko bolszewickiej polityce rolnej, ale także przeciw zwrotowi ziemi obszarniczej zarządzonej przez „białych”).

    Czerkasy (ukr. Черкаси) – miasto w centralnej części Ukrainy, stolica obwodu czerkaskiego. Leży nad Dnieprem oraz nad brzegiem Krzemieńczuckiego Zbiornika Wodnego utworzonego przez spiętrzenie wód rzeki. Miasto liczy 293,3 tys. mieszkańców (2005).Czukocki Okręg Autonomiczny, Czukotka (ros. Чукотский автономный округ) – jednostka terytorialna Federacji Rosyjskiej, położony na północnym wschodzie państwa. Powierzchnia 737 700 km².

    Przewaga Armii Czerwonej wynikała z:

  • jednolitego naczelnego dowództwa (de facto narkomwojenmora Trockiego) i związanej z tym możliwością koordynowania działań wojennych;
  • zajmowania centralnego położenia, gdy przeciwnicy działali z peryferyjnych prowincji rosyjskich;
  • dyscypliny wojskowej wymuszonej przez reprezentujących bolszewików komisarzy oraz terror Czeka;
  • wspólnej ideologii i zręcznej propagandy.
  • Ofiary skutków rewolucji październikowej, czyli trwającej od jesieni 1917 roku aż do jesieni 1922 wojny domowej, ocenia się na około 15 milionów istnień, czyli więcej niż cała I wojna światowa. Około 8-9 mln to ofiary głodu, chorób, 3-4 mln to ofiary egzekucji i pacyfikacji ludności cywilnej przez Armie Czerwoną, Czeka i Kombiedy. Około 800 tysięcy zabitych czerwonogwardzistów i czerwonoarmistów i około 500 tysięcy zabitych białogwardzistów.

    Dyktatura (łac. dictare – dyktować) – forma sprawowania rządów, którą najczęściej utożsamia się z reżimem autorytarnym, bądź totalitaryzmem. Znaczenie tego terminu zmieniało się przez wieki.Emirat (arab. imarah, l. mnoga imarat) – islamskie państwo lub prowincja, którego panujący władca nosi tytuł emira. Odpowiednik zachodnioeuropejskiego księstwa.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Józef Haller von Hallenburg (ur. 13 sierpnia 1873 w Jurczycach, zm. 4 czerwca 1960 w Londynie) – generał broni Wojska Polskiego, legionista, harcmistrz, przewodniczący ZHP, prezes Komitetu PCK, działacz polityczny i społeczny, brat stryjeczny gen. Stanisława Hallera, kawaler Orderów: Orła Białego i Virtuti Militari.
    Zabajkale (ros.: Забайкалье, Zabajkalje) – górska kraina w azjatyckiej części Rosji na wschód od jeziora Bajkał. Rozciąga się prawie 1000 km między Górami Patomskimi i Północnobajkalskimi na północy a granicą Rosji z Mongolią i Chinami na południu oraz ponad 1000 km między Bajkałem na zachodzie a połączeniem Szyłki i Argunu na wschodzie.
    Woroneż (ros. Воронеж) – miasto obwodowe w Rosji, nad rzeką Woroneż (dopływ Donu). Znajduje się 486 km na południe od Moskwy, na federalnej magistrali M4 „Don”. Aglomeracja woroneska liczy ponad 1,0 mln mieszkańców.
    Kiem (ros. Кемь, fiń. Vienan Kemi) - miasto w północno-zachodniej Rosji, na terenie wchodzącej w skład tego państwa Republiki Karelii.
    Dywizja - to podstawowy związek taktyczny różnych rodzajów sił zbrojnych (5-15 tys. żołnierzy) składający się zazwyczaj z pułków lub brygad różnych rodzajów wojsk (typowych dla danego rodzaju sił zbrojnych) przeznaczonych do prowadzenia walki oraz oddziałów i samodzielnych pododdziałów przeznaczonych do zabezpieczenia bojowego działań, zapewnienia zaopatrzenia materiałowego i utrzymania w gotowości bojowej sprzętu technicznego jednostek dywizyjnych.
    Jednym z końcowych akcentów wojny domowej w Rosji były wydarzenia w Kronsztadzie. Przez samych marynarzy z Kronsztadu powstanie było określane jako "trzecia rewolucja", zaś przez bolszewików jako kontrrewolucja.
    Uralsk (kaz. Орал, Orał, ros. Уральск, Uralsk) – miasto w zachodnim Kazachstanie, na rzeką Ural. Ludność: 212,9 tys. (1999). Ośrodek administracyjny obwodu zachodniokazachstańskiego. Kazachowie stanowią 72% ludności miasta.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.311 sek.