• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wojna domowa w Libii - 2011



    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]
    Przeczytaj także...
    Yoweri Museveni, właśc. Yoweri Kaguta Museweni (ur. 15 sierpnia 1944 w Ntungamo) – ugandyjski ekonomista i polityk, od 29 stycznia 1986 sprawuje urząd prezydenta kraju.Rewolucja w Tunezji w 2010/2011 (zwana też jaśminową rewolucją) – protesty mieszkańców Tunezji o charakterze społeczno-politycznym przeciwko złej sytuacji materialnej, bezrobociu, brakowi swobód obywatelskich i długoletniej władzy prezydenta Zina Al-Abidina Ben Alego. W ich rezultacie 14 stycznia 2011 prezydent zrzekł się władzy i opuścił kraj, udając się do Arabii Saudyjskiej.

    Wojna domowa w Libii (zwana również rewolucją libijską) – wojna domowa rozpoczęta po wystąpieniu opozycji przeciwko złej sytuacji materialnej, bezrobociu, korupcji, ograniczaniu swobód obywatelskich oraz długoletnim rządom Mu’ammara al-Kaddafiego. Protesty zapoczątkowane 15 lutego pod wpływem udanych rewolucji w Tunezji i Egipcie przerodziły się w wojnę domową.

    I bitwa o Trypolis – zbrojne starcie toczące się w dniach 20 - 26 lutego 2011 między armią rządową wraz z afrykańskimi najemnikami a demonstrantami podczas wojny domowej.Nalut (arab. نالوت) – miasto na Saharze, w północno-zachodniej Libii, stolica gminy Nalut, przy granicy z Tunezją.

    Do pierwszych wystąpień pod wpływem sytuacji w innych krajach arabskich doszło w styczniu 2011 roku. Libijska sytuacja społeczno-polityczna przedstawiała się na niekorzyść rządu, podobnie jak w krajach objętymi rewolucją. Wówczas rząd, obawiając się wzmocnienia protestów, obniżył podatki i cła na krajowe oraz importowane produkty żywnościowe. Protesty wznowiono jednak 15 lutego, po obaleniu prezydenta Egiptu, Husniego Mubaraka. 17 lutego zorganizowano tzw. Dzień Gniewu – masowe antyrządowe wystąpienia w całym kraju.

    Ambasador – szef misji dyplomatycznej pierwszej klasy, reprezentujący państwo wysyłające wobec władz innego państwa lub organizacji międzynarodowej.ZPU-4 – radziecki holowany poczwórnie sprzężony przeciwlotniczy wielkokalibrowy karabin maszynowy składający się z czterech karabinów KPW kalibru 14,5 mm.

    Doszło wówczas do pierwszych walk zbrojnych. Do walki przeciwko rebeliantom Muammar Kaddafi zaciągnął zagranicznych najemników. 21 lutego w Trypolisie doszło do masakry protestujących, w której zginęło ok. 300 osób. Tego samego dnia rebelianci zajęli miasto Bengazi, które później stało się siedzibą władz powstańczych. 22 lutego Kaddafi przemówił do narodu, grożąc śmiercią każdemu, kto wykaże się nielojalnością i przystąpi do walki z siłami rządowymi.

    Urząd Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców (ang. United Nations High Commissioner for Refugees) jest organem ONZ upoważnionym do przewodzenia i koordynacji międzynarodowych działań mających na celu ochronę uchodźców i rozwiązywania ich problemów na całym świecie. Do głównych działań urzędu należy zapewnienie praw uchodźców oraz pomoc w zapewnieniu azylu lub repatriacji. Siedziba urzędu znajduje się w Genewie, w Szwajcarii. Wysoki Komisarz jest nominowany przez sekretarza generalnego ONZ i wybierany w głosowaniu przez Zgromadzenie Ogólne ONZ. Obecnie funkcję Wysokiego Komisarza pełni António Guterres.Wazin (arab. وازن) - miejscowość w północno-zachodniej Libii, w gminie Nalut, przy granicy z Tunezją, na zachód od Nalut. Na północ od Wazin znajduje się małe przejście graniczne.

    24 lutego rozpoczęła się ofensywa rebeliantów na obu frontach – zachodnim (trypolitańskim) i wschodnim (cyrenajskim). W wyniku sukcesów rebeliantów na frontach i buntów kolejnych miast, rząd ogłosił podwyżkę płac. 26 lutego Mustafa Muhammad Abd al-Dżalil, minister sprawiedliwości w rządzie Muammara Kaddafiego, który ustąpił ze stanowiska 21 lutego, w Bengazi powołał Narodową Radę Tymczasową. Tego samego dnia RB ONZ wprowadziła rezolucję nr 1970, która zamroziła wszelkie aktywa Kaddafiego.

    Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Malezja (malajski Malaysia) – państwo w Azji Południowo-Wschodniej, na Półwyspie Malajskim i wyspie Borneo; obszar 329 847 km², ludność 28 300 000 (wg stanu na 2010 r.), stolica Kuala Lumpur (ok. 1 500 000 mieszkańców), siedziba rządu w Putrajaya.

    W reakcji na bunt miast w górach Dżabal Nafusa na froncie trypolitańskim, siły rządowe rozpoczęły tam 1 marca ofensywę, w której wyniku jeszcze tego samego dnia odbiły największe miasto w regionie – Gharjan. W kolejnych dniach walki wygasały i opierały się na oblężeniu miast – Az-Zintanu, Jafranu oraz Nalutu.

    OPEC (ang. Organization of the Petroleum Exporting Countries) – Organizacja Krajów Eksportujących Ropę Naftową z siedzibą w Wiedniu. Celem organizacji jest kontrolowanie światowego wydobycia ropy naftowej, poziomu cen i opłat eksploatacyjnych.Unit 777 (Oddział 777) (arab.: الوحدة 777 قتال), znany równiez jako Task Force 777, jest egipską jednostką specjalną utworzoną w 1977 przez rząd Anwara Sadata w odpowiedzi na obawy o wzrost działalności terrorystycznej po wydaleniu radzieckich doradców wojskowych z Egiptu i wzmożeniu wysiłków w celu osiągnięcia pokoju z Izraelem.

    Na początku marca rebelianci kontrolowali cały wschód kraju i zapowiedzieli marsz na Trypolis. Wówczas zarządzono mobilizację w wojsku narodowym i 6 marca ruszyła rządowa ofensywa. Rebelianci tracili kolejne miasta – Bin Dżawad (6 marca), Ras al-Unuf (10 marca), Zuwara (14 marca), Marsa al-Burajka (15 marca), Adżdabija (17 marca). Rebelianci zostali zepchnięci do Bengazi. Podczas prowadzenia militarnej operacji przez wojska Kaddafiego, arena międzynarodowa debatowała nad wprowadzeniem strefy zakazu lotów nad Libią i ewentualną interwencją wojskową. Gdy wojska Kaddafiego stanęły u bram Bengazi, RB ONZ wprowadziła rezolucję nr 1973, która zakazywała lotów libijskich samolotów bojowych bombardujących zarówno pozycje rebeliantów, jak i cywilów. Dzień po tym, 18 marca, rząd ogłosił jednostronne zawieszenie broni, którego jednak nie zamierzał przestrzegać.

    Sycylia (wł., łac. Sicilia, w starożytności Trinacria) – największa wyspa na Morzu Śródziemnym (25 710 km²), leżąca na południowy zachód od Półwyspu Apenińskiego, od którego oddziela ją wąska Cieśnina Mesyńska. Zamieszkuje ją około 5 milionów mieszkańców.Lista najdłużej urzędujących przywódców państwowych – lista 50 osób sprawujących obecnie najdłużej funkcję szefa państwa lub rządu.

    Realizując postanowienia rezolucji ONZ nr 1973, 19 marca 2011 roku, kilka państw rozpoczęło militarną operację reagowania kryzysowego, mającą na celu egzekucję zakazu lotów nad Libią. W wyniku ataków za pomocą pocisków manewrujących i uderzeń powietrznych lotnictwa, zniszczeniu uległa większość libijskiego systemu przeciwlotniczego. 20 marca libijskie władze ogłosiły kolejne zawieszenie broni, które także nie było przestrzegane. W czasie kiedy siły koalicji bombardowały kolejne cele w Libii, siły powstańcze prowadziły z Bengazi kontrnatarcie na zachód.

    Robert Michael Gates (ur. 25 września 1943 w Wichita) – sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych od 18 grudnia 2006 do 20 stycznia 2009 w gabinecie George’a W. Busha a od 20 stycznia 2009 do 1 lipca 2011 w gabinecie Baracka Obamy, były zastępca dyrektora Centrali Wywiadu Williama Caseya (Deputy Director of Central Intelligence – DDCI), od 6 listopada 1991 do 20 stycznia 1993 dyrektor Centrali Wywiadu – DCI, od 2002 prezydent Texas A&M University.Sabrata (arab. صبراتة, łac. Sabratha) - miasto w północno-zachodniej Libii nad Morzem Śródziemnym w połowie drogi między Trypolisem a granicą z Tunezją. Około 1,3 km od współczesnego miasta położony jest kompleks starożytnych ruin, w 1982 roku wpisany na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO.

    W dniach 26-27 marca rebelianci zajęli wszystkie miasta portowe we wschodniej Libii, które siły rządowe odbiły podczas swojej ofensywy – Adżdabija i Marsa al-Burajka (26 marca), Ras al-Unuf i Bin Dżawad (27 marca). Tym samym sytuacja na froncie wschodnim powróciła do stanu sprzed 6 marca. Jednak 28 marca kontrofensywa została zatrzymana pod Syrtą, rodzinnym miastem Muammara Kaddafiego. Dzień później lojaliści rozpoczęli uderzenie na wschód. Wojsko zajęło Bin Dżawad (29 marca) i Ras al-Unuf (30 marca).

    Marsa Al-Burajka (arab. مرسى البريقة; Marsa el Brega) - największy port naftowy Libii leżący w jej północno-wschodniej części, nad zatoką Wielka Syrta. Liczy ok. 8 tys. mieszkańców (2002 rok). Jest tutaj największy ośrodek petrochemiczny kraju, zakład skraplania gazu ziemnego. Połączony jest gazociągami i naftociągami z Zaltan i Ar-Rakuba.William Jefferson Hague (ur. 26 marca 1961 w Rotherham), brytyjski polityk, członek Partii Konserwatywnej, lider Opozycji w latach 1997-2001. Pierwszy lider konserwatystów, który nie został premierem od czasów Austena Chamberlaina (początek lat 20. XX w.).

    31 marca NATO przejęło dowództwo nad operacją międzynarodową od koalicji państw zachodnich. Wraz z początkiem kwietnia sytuacja na froncie cyrenajskim stabilizowała się. Ofensywa sił rządowych została wyhamowana w Marsa al-Burajce, która została ostatecznie zdobyta przez lojalistów 6 kwietnia. Następnie wojsko atakowało Adżdabiję, jednak szturm został odparty 11 kwietnia. Po tym dochodziło do pojedynczych potyczek na pustyni między Marsa al-Burajką i Adżdabiją.

    Sahara – strefa pustynna położona w północnej Afryce. Jest ona największą gorącą pustynią na Ziemi (ma 9 064 300 km²), rozciągająca się na długości 5700 km od Oceanu Atlantyckiego na zachodzie po Morze Czerwone na wschodzie; od północy ograniczona jest górami Atlas i wybrzeżem Morza Śródziemnego. Znajduje się na terytoriach 11 państw: Maroka, Algierii, Tunezji, Libii, Egiptu, Sahary Zachodniej, Mauretanii, Mali, Nigru, Czadu i Sudanu.Dinar – arabska złota moneta, bita w VII – XV wieku, używana głównie w handlu międzynarodowym. Początkowo moneta ważyła ok. 4,25 grama złota.

    Z kolei na froncie zachodnim wojsko oblegało cztery miasta: Nalut, Zintan, Jafran oraz Misratę. W tym ostatnim trwały nieustanne krwawe walki i katastrofalny kryzys humanitarny. 21 kwietnia rebelianci przejęli kontrolę na przejściem granicznym z Tunezją w Wazzin. 23 kwietnia siły rządowe odbiły oblegany Jafran, rozpoczęły oblężenie utraconego Wazzinu, który został przejęty przez nich 28 kwietnia. 29 kwietnia siły Kaddafiego przekroczyły granicę z Tunezją. Tam doszło do bitwy z armią tunezyjską, która pokonała wojsko libijskie. Po tym wydarzeniu przejście w Wazzinie było ponownie kontrolowane przez rebeliantów.

    Czołg – gąsienicowy wóz bojowy, przeznaczony do walki z siłami przeciwnika na krótkich i średnich dystansach za pomocą prowadzenia ognia na wprost. Ciężki pancerz i duża mobilność zapewniają czołgom przetrwanie na polu bitwy, a napęd gąsienicowy pozwala na przemieszczanie się z dużą prędkością w trudnym terenie. Czołg jest zasadniczym środkiem prowadzenia walki lądowej, zwłaszcza natarcia.Wojna domowa – konflikt zbrojny, w którym stronami są obywatele jednego państwa, plemienia lub grupy etnicznej. Wojna domowa jest częstą przyczyną osłabienia państwa czy plemienia. Jest rodzajem wojny.

    Siły NATO oprócz codziennych bombardowań infrastruktury wojska atakowały rezydencje samego Muammara Kaddafiego. Do pierwszego nalotu na kompleks budynków rządowych w Trypolisie doszło 25 kwietnia. Kolejne podobne uderzenie miało miejsce 30 kwietnia. Zginął w nim syn libijskiego przywódcy – Saif al-Arab Kaddafi.

    Na początku maja rozpoczęła się ostatnia fazy bitwy o Misratę. Po wielomiesięcznym oblężeniu rebelianci 11 maja ogłosili zwycięstwa w mieście i jednocześnie ruszyli z natarciem na zachód w kierunku stolicy. Mimo powietrznej pomocy NATO marsz na zachód został przez siły Kaddafiego przerwany już w połowie maja. Tym samym walki toczyły się na przedpolach Misraty, co pozwoliło lojalistom na wyprowadzanie pojedynczych ataków na miasto, które zostało w znacznym stopniu zniszczone podczas oblężenia.

    Catherine Margaret Ashton, baronessa Ashton of Upholland, Lady Ashton (ur. 20 marca 1956 r. w Upholland w hrabstwie Lancashire) – brytyjska polityk, była komisarz Unii Europejskiej ds. handlu międzynarodowego, obecnie Wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa. Członkini Izby Lordów, pełniła także funkcję przewodniczącego Izby oraz Lorda Przewodniczącego Rady. Należy do Partii Pracy.Abd al-Hafiz Abd al-Kadir Ghuka (arab. عبد الحفيظ عبد القادر غوقة, ʿAbd al-Ḥafīẓ ʿAbd al-Qādir Ghūqah) – libijski prawnik i polityk.

    Pod koniec maja alianci zintensyfikowali naloty na Trypolis. Każdą noc atakowano kompleks rezydencji i biur rządu libijskiego, bunkry oraz infrastrukturę wojskową sił libijskich. 1 czerwca Sojusz przedłużył mandat misji do września. 4 czerwca NATO po raz pierwszy użyło w akcji militarnej w Libii śmigłowców bojowych.

    Wybory do libijskiego Powszechnego Kongresu Narodowego przeprowadzono 7 lipca 2012. W głosowaniu zwyciężył Sojusz Sił Narodowych, z wynikiem 48% głosów.Miliard – liczba o wartości: 1 000 000 000 = 10 (tysiąc milionów), w krajach stosujących długą skalę (w tym w Polsce).

    W maju aktywność lojalistów na froncie Dżabal Nafusa spadła. Armia jednak nadal ostrzeliwała za pomocą rakiet oblegane miasta. W czerwcu inicjatywę przejęli rebelianci. Zabezpieczali elektrownie i pola naftowe. 6 czerwca po ciężkich walkach zdobyli kontrolę nad Jafranem. W dniach 11-12 czerwca opozycjoniści dokonali szturmu na Az-Zawiję leżącą 50 km od stolicy jednak zostali pokonani przez wojsko narodowe. Tymczasem sytuacja pod Misratą stała się patowa. Obie strony dokonywały bezskutecznych ataków na tyły wroga. Do końca czerwca rebelianci zdobyli kontrolę nad niemal całym regionem gór Dżabal Nafusa.

    II bitwa o Trypolis (kryptonim Operacja Syrena) – zbrojne starcie toczące się od 20 - 28 sierpnia 2011 między armią rządową i rebeliantami wspieranymi przez lotnictwo NATO podczas libijskiej wojny domowej, zakończone zajęciem stolicy przez rebeliantów.Muhammad uld Abd al-Aziz (arab. محمد ولد عبد العزيز = Muḥammad walad ʿAbd al-ʿAzīz, fr. Mohamed Ould Abdel Aziz; ur. 20 grudnia 1956 w Akdżawadżacie) – mauretański wojskowy, przewodniczący Rady Państwa od 6 sierpnia 2008 do 15 kwietnia 2009 – junty rządzącej krajem po zamachu stanu, którego był głównym organizatorem. W kwietniu 2009 zrezygnował z urzędu, by wziąć udział w wyborach prezydenckich, w których odniósł zwycięstwo. Prezydent Mauretanii od 5 sierpnia 2009.

    27 czerwca Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) w Hadze wydał nakaz aresztowania Muammara Kaddafiego oraz jego syna Kadafiego Saifa Al-Islama, a także szefa libijskiego wywiadu Abdullaha Al-Senussiego. Wniosek o aresztowanie Libijczyków za podejrzenie o popełnienie zbrodni przeciwko ludzkości został wystosowany w maju przez głównego prokuratora trybunału Luisa Moreno-Ocampo.

    Tim Hetherington (ur. 5 grudnia 1970 w Liverpoolu, zm. 20 kwietnia 2011 w Misracie w Libii) – brytyjski fotograf, kilkakrotny laureat nagrody World Press Photo; za reportaże w 1999, 2001 i 2007, oraz nagrody głównej w 2007. Na jego zdjęciach przeważa tematyka wojenna (Liberia, Afganistan) oraz afrykańska (Liberia, Nigeria, Sierra Leone).Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    W połowie lipca rebelianci ruszyli z ofensywą na froncie wschodnim oraz południowym. Po kilku dniach ciężkich walk o Marsę al-Burajkę, rebelianci co prawda dostali się do miasta, jednak zostało one silnie zaminowane i pod wpływem nieustannych ataków ze strony wroga zostali 21 lipca zmuszeni do odwrotu. Dokładnie tydzień po bitwie zamordowano dowódcę rebeliantów – generała Abdula Fataha Junisa. Natomiast na froncie południowym rebelianci zabezpieczyli kilka miast, poruszając się ze wschodu za zachód. Tymczasem Narodowa Rada Tymczasowa z Bengazi uzyskiwała coraz większe uznanie na arenie międzynarodowej.

    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Leon Edward Panetta (ur. 28 czerwca 1938 w Monterey) – amerykański polityk i prawnik pochodzenia włoskiego, sekretarz obrony Stanów Zjednoczonych od 1 lipca 2011 do 7 stycznia 2013 roku, gdy oficjalnie przeszedł na emeryturę. W latach 1977–1993 był kongresmenem z Kalifornii, a następnie szefem personelu Białego Domu za czasów prezydentury Billa Clintona (1994–1997) oraz dyrektorem Centralnej Agencji Wywiadowczej w latach 2009–2011.

    Pod koniec lipca rebelianci rozpoczęli ofensywę w Dżabal Nafusa, w której wyniku opanowali cały górzysty region. Po zajęciu miasta Bir al-Ghanem (6 sierpnia), bojownicy ruszyli na Az-Zawiję, do której dotarli 13 sierpnia. Tymczasem, kiedy bojownicy walczyli o Az-Zawiję i prowadzili kampanię na wybrzeżu, oddział z Dżabal Nafusa zajął największe miasto tego regionu – Gharjan (15 sierpnia). 17 sierpnia rebelianci weszli do Sabraty, dzień później do Zuwary. 19 sierpnia padł Zalitan oraz Marsa al-Burajka na froncie wschodnim. 20 sierpnia rebelianci zwyciężyli w Az-Zawiji, a jedna z brygad powstańczych dotarła do Trypolisu, gdzie rozpoczęła się bitwa o kontrolę nad stolicą kraju. Rebelianci opanowali całkowicie miasto 28 sierpnia. Dwa dni wcześniej przeniosła tam swoją siedzibę Narodowa Rada Tymczasowa. Powstańcy rozpoczęli operacje wyzwalania pozostałych części kraju i poszukiwania Muammara Kaddafiego.

    Al-Arabija (arab: العربية‎) - arabskojęzyczna stacja telewizyjna nadająca programy informacyjne 24h. Założona 3 marca 2003.Wojna z terroryzmem – termin wprowadzony do polityki zagranicznej Stanów Zjednoczonych przez rząd George’a W. Busha po zamachach na World Trade Center i Pentagon z 11 września 2001. Przez niektórych określana mianem nowej wojny światowej.

    W połowie września siły lojalistów kontrolowały ok. 10-15% powierzchni kraju. Na północy rebelianci odizolowali i otoczyli miasta Bani Walid oraz Syrtę. 21 września powstańcy zdobyli Sabhę, największe miasto w południowej Libii. W Fazzanie ostatnim bastionem sił Kaddafiego była gmina Ghat, która została opanowana do końca września.

    Ali Zajdan (ur. 15 grudnia 1950 w Waddanie) – libijski polityk i dyplomata, premier Libii od 14 listopada 2012 do 11 marca 2014.Fundamentalizm - rygorystyczne trzymanie się zasad i norm wyznaczonych przez daną religię (fundamentalizm religijny), doktrynę polityczną (fundamentalizm polityczny) lub ideologię (np. fundamentalizm "światopoglądu naukowego" w komunizmie).

    W październiku ciężkie walki trwały o dwa ostatnie bastiony reżimu Muammara al-Kaddafiego – Bani Walid oraz Syrtę. Pierwsze z tych miast zostało zdobyte przez siły demokratyczne 17 października, natomiast Syrta 20 października. Tego samego dnia, po ataku lotniczym NATO na konwój kilkudziesięciu pojazdów opuszczających miasto i późniejszej wymianie ognia pomiędzy rebeliantami a ocalałymi lojalistami, w zabity został pojmany wcześniej Muammar al-Kaddafi. Oficjalnie nowe władze wyzwolenie Libii ogłosiły w Bengazi 23 października 2011. Ten dzień uznaje się za zakończenie wojny domowej.

    Strefa zakazu lotów nad Libią (Operacja Odyssey Dawn, Operacja Ellamy, Operacja Harmattan, Operacja MOBILE i Operacja Unified Protector) została ustanowiona przez Radę Bezpieczeństwa ONZ 17 marca 2011, w celu zapobiegania atakom sił lojalnych Muammarowi Kaddafiemu na wojska rebeliantów, a zwłaszcza na ludność cywilną.John Sidney McCain III (ur. 29 sierpnia 1936 w Coco-Solo w Strefie Kanału Panamskiego) – amerykański senator Partii Republikańskiej z Arizony, kandydat Partii Republikańskiej w wyborach prezydenckich w 2008.

    Spis treści

  • 1 Geneza konfliktu
  • 2 Początek wystąpień
  • 2.1 Pierwsze demonstracje
  • 2.2 Intensyfikacja działań
  • 3 Ofensywa rebeliantów
  • 3.1 Front zachodni
  • 3.2 Front wschodni
  • 4 Ofensywa sił rządowych
  • 4.1 Front zachodni
  • 4.2 Front wschodni
  • 5 Międzynarodowa interwencja wojskowa pod egidą ONZ
  • 6 Kontrofensywa rebeliantów i odwet sił rządowych na froncie wschodnim
  • 7 Interwencja NATO i stabilizacja frontu wschodniego
  • 8 Udział sił NATO w wojnie domowej
  • 9 Kampania pustynna
  • 10 Intensyfikacja walk na froncie zachodnim
  • 10.1 Oblężenie Misraty i walki w górach Dżabal Nafusa
  • 10.2 Walki na granicy z Tunezją
  • 10.3 Sytuacja w Dżabal Nafusa oraz na granicy tunezyjskiej
  • 10.4 Ostatnia faza bitwy o Misratę i natarcie rebeliantów na wschód
  • 10.5 Pat pod Misratą
  • 10.6 Przewaga rebeliantów w Dżabal Nafusa
  • 10.7 Ofensywa bojowników na wybrzeżu
  • 10.8 Bitwa o Trypolis
  • 10.9 Natarcie powstańców na Bani Walid
  • 11 Letnia ofensywa rebeliantów na froncie wschodnim
  • 11.1 Walki o Marsa al-Burajka
  • 12 Atak na Syrtę
  • 12.1 Ofensywa na wschodnim wybrzeżu
  • 12.2 Negocjacje ze starszyzną plemienną
  • 12.3 Bitwa o Syrtę – śmierć Muammara al-Kaddafiego
  • 13 Strony konfliktu
  • 13.1 Siły rządowe
  • 13.2 Najemnicy
  • 13.3 Siły opozycji
  • 13.4 Kwestia Al-Kaidy
  • 14 Stanowiska stron konfliktu
  • 14.1 Stanowisko rządu Muammara Kaddafiego
  • 14.2 Stanowisko Narodowej Rady Libijskiej
  • 15 Reakcje międzynarodowe
  • 15.1 Pierwsze stanowiska rządów i organizacji
  • 15.2 Poparcie dla Kaddafiego
  • 15.3 Relacje z rebeliantami
  • 15.4 Ewakuacje
  • 15.5 Strefa zakazu lotów
  • 15.6 Interwencja ONZ i NATO
  • 15.7 Krytyka akcji zbrojnej koalicji
  • 15.8 Międzynarodowa mediacja i kwestia operacji militarnej
  • 15.9 Lądowe wsparcie dla rebeliantów
  • 15.10 Pomoc międzynarodowa dla Libii
  • 16 Sytuacja humanitarna
  • 17 Oceny konfliktu
  • 17.1 Ofiary
  • 17.2 Łamanie praw człowieka
  • 18 Wpływ wojny na gospodarkę
  • 19 Skutki konfliktu
  • 20 Przypisy
  • 21 Uwaga
  • EE-9 Cascavel (z port. grzechotnik) – 6-kołowy pojazd rozpoznawczy produkowany w latach 70. XX wieku w Brazylii przez firmę Engesa. Wykorzystuje wiele wspólnych podzespołów razem z EE-11 Urutu.Fazzan (arab. فزان, Fazzān, łac. Phasania, dawniej Fezzan) – pustynna kraina historyczna w południowo-zachodniej Libii. Największym miastem Fazzanu jest Sabha.

    Geneza konfliktu[]

    W czasie II wojny światowej Libia była włoską kolonią, zdobytą przez aliantów w 1943 roku. Po zakończeniu wojny, od 1946 była pod nadzorem ONZ, podzielona na trzy regiony administracyjne: Trypolitania i Cyrenajka objęte przez Wielką Brytanię oraz Fazzan nadzorowaną przez Francję. W czerwcu 1948 United States Navy zajęło port w Trypolisie jako bazę marynarki wojennej. Równocześnie powstała baza United States Air Force. W maju 1949 roku doszło do rotacji w nadzorze Libii. Cyrenajka pozostała pod nadzorem brytyjskim, z kolei Trypolitania przeszła pod Włochy. Fazzan pozostał zarządzany przez Francuzów. W czerwcu 1949 roku emirat Cyrenajki za sprawą Emira Sajjida Muhammada Idrisa as-Senussiego, za zgodą brytyjskiego administratora ONZ z listopada 1949 roku uzyskał autonomię.

    Radosław (Radek) Tomasz Sikorski (ur. 23 lutego 1963 w Bydgoszczy) – polski polityk, politolog, dziennikarz, minister obrony narodowej w latach 2005–2007 w rządach Kazimierza Marcinkiewicza i Jarosława Kaczyńskiego, senator VI kadencji, poseł VI i VII kadencji, od 2007 minister spraw zagranicznych w pierwszym i drugim rządzie Donalda Tuska, od 1 stycznia 2010 również przewodniczący Komitetu do Spraw Europejskich, wiceprzewodniczący Platformy Obywatelskiej.OMV – austriacka grupa zajmującą się przetwarzaniem ropy naftowej oraz dystrybucją produktów ropopochodnych m.in. paliw. Jego obecnym prezesem jest Wolfgang Ruttenstorfer. Spółka działa w 18 krajach na 5 kontynentach. Ma udziały w Borealis A/S, AMI Agrolinz International GmbH, węgierskiej grupie MOL, BAYERNOIL Raffineriegesellschaft GmbH, EconGas GmbH, Petrom SA, Turkish Petrol Ofisi.

    24 grudnia 1951 decyzją ONZ Libia stała się krajem niepodległym, w którym władzę sprawował król Idris I. W Libii stacjonowało wówczas ok. 4600 żołnierzy amerykańskich. Nowe państwo pokryte w znacznym stopniu pustynią, bez znanych surowców naturalnych borykało się z wieloma problemami ekonomicznymi, tak więc swój byt opierało o pomoc międzynarodową. Donatorami okazali się Stany Zjednoczone oraz Wielka Brytania. W marcu 1952 Libia dołączyła do Ligi Arabskiej. W lipcu 1953 podpisano traktat przyjaźni i wzajemnej pomocy z Wielką Brytanią. W Libii rozlokowano 3 tys. żołnierzy brytyjskich. We wrześniu 1954 odnowiono układ ze Stanami Zjednoczonymi, na mocy którego udostępniono bazę lotniczą w Trypolisie oraz powiększono amerykański kontyngent do 14 tys. żołnierzy. W 1955 odkryto pierwsze złoża ropy naftowej, a jej eksport zainicjowano sześć lat później. W lutym 1964 zlikwidowano bazy obcych państw w Libii. W wielu miastach wybuchły wówczas zamieszki. W takiej sytuacji zdecydowano o przedłużeniu umowy ze Stanami Zjednoczonymi do 1971.

    Egipt (arab. مصر Miṣr; dialekt egipski: Máṣr (/masˤɾ/); łac. Aegyptus, gr. Αίγυπτος Aígyptos), nazwa oficjalna Arabska Republika Egiptu (arab. جمهوريّة مصر العربيّة Dżumhurijjat Misr Al-Arabijja) – państwo położone w północno-wschodniej Afryce z półwyspem Synaj w zachodniej Azji. Egipt graniczy z Izraelem i Strefą Gazy na północnym wschodzie, Sudanem na południu i Libią na zachodzie. Od północy rozpościera się Morze Śródziemne, a na wschodzie Morze Czerwone.Idris I (arab. إدريس الأول; właśc. As-Sajjid Muhammad Idris al-Mahdi as-Sanusi; ur. 12 marca 1890 w Al-Dżaghbub, zm. 25 maja 1983 w Kairze) – emir Cyrenajki (1917-1951) i Trypolitanii (1929-1951), pierwszy i jedyny król Libii.
    Muammar al-Kaddafi (1942-2011), 2009

    Libii nie ominął powszechny w krajach arabskich nepotyzm, polegający na dostarczaniu dużego odsetka dochodów z dóbr naturalnych klasom rządzącym. W 1969 roku Muammar Kaddafi, po obaleniu 1 września tr. monarchii pierwszego i jedynego króla Libii, Idrisa I, został przywódcą Libii. Proklamowano utworzenie Libijskiej Republiki Arabskiej. Zlikwidowano wojskowe bazy brytyjskie i amerykańskie, zmuszono do wyjazdu 25 000 mieszkających w Libii Włochów oraz przeprowadzono nacjonalizację wydobycia i przetwórstwa ropy naftowej. Kaddafi stworzył państwo autorytarne, oparte na islamie, zarządzane przez Kongresy Ludowe. W latach 70. Kaddafi wydał Zieloną książkę, w której opisał ustrój Libii, mający być alternatywą wobec kapitalizmu i komunizmu.

    Libido, popęd (pociąg) seksualny (płciowy) (z łac. żądza) – psychiczna reprezentacja pobudzenia pochodzącego z wnętrza organizmu, mająca na celu zaspokojenie potrzeb seksualnych. Stanowi ona czynniki motywacyjne, uwarunkowane biologiczną strukturą organizmu, powodujące formy zachowania, których celem jest zaspokojenie potrzeb. Według Hansa Giesego popęd seksualny to wybiórczy stan gotowości na przyjęcie partnera w zakresie jego płciowości.Nuri Abu Sahmajn (ur. w Zuwarze) – libijski polityk, od 2012 deputowany Powszechnego Kongresu Narodowego z miasta Zuwara, z kolei od 25 czerwca 2013 przewodniczący tego organu i de facto głowa państwa.

    W lipcu 1977 Libia przegrała krótkotrwałą, przygraniczną wojnę z Egiptem, a w latach 1986-1987 Czad pokonał Libię w tzw. wojnie Toyot. Tymczasem Libia rozwijała się ekonomicznie, a dzięki dochodom płynącym z bogatych złóż ropy naftowej stała się krajem niezależnym od Zachodu. Miliardy dolarów uzyskane z ropy wydano na szkoły, drogi, domy, szpitale, rozwój rolnictwa oraz broń i popieranie ruchów narodowowyzwoleńczych w innych częściach świata.

    II bitwa o Marsa al-Burajka (Bregę) - zbrojne starcie stoczone w dniach 13-15 marca 2011 między libijską armią rządową wspieraną przez zagranicznych najemników a demonstrantami i zbuntowanymi żołnierzami podczas libijskiej wojny domowej na froncie wschodnim, dziesięć dni po pierwszej bitwie o miasto.BM-21 Grad (ros. БМ-21 "Град") – sowiecka polowa wyrzutnia rakietowa skonstruowana w latach 60. Przeznaczona dla artylerii dywizyjnej.

    W latach 80. Kaddafi zmagał się z islamskimi radykałami. W 1986, w odpowiedzi na sponsorowanie przez Libię zamachów terrorystycznych w Europie, w tym na lotniska w Rzymie i Wiedniu oraz dyskotekę La Belle w Berlinie Zachodnim, Stany Zjednoczone przeprowadziły operację El Dorado Canyon, podczas której wykonano uderzenia lotnicze na cele na terytorium Libii. W roku 1988 libijskie służby bezpieczeństwa przeprowadziły zamach bombowy nad Lockerbie w Szkocji, w lecącym z Londynu do Nowego Jorku samolocie amerykańskich linii lotniczych Pan Am, w którego wyniku śmierć poniosło 270 osób na pokładzie samolotu i na ziemi.

    Human Rights Watch (HRW) – pozarządowa organizacja zajmująca się ochroną praw człowieka, powstała w 1988 z przekształcenia Helsinki Watch.Taktyka spalonej ziemi, metoda spalonej ziemi, polityka spalonej ziemi, strategia spalonej ziemi, zasada spalonej ziemi – sposób prowadzenia działań wojennych polegający na niszczeniu wszystkiego, co może być przydatne dla strony przeciwnej. Zazwyczaj ma to miejsce podczas przemarszu lub wycofywania się – także na własnym terytorium. Celem takich działań jest pozbawienie nieprzyjaciela źródeł zaopatrzenia, spowolnienie poruszania się jego wojsk, pozbawienie możliwości późniejszego wykorzystania odzyskanego lub zdobytego majątku, może być formą terroru wobec ludności cywilnej, odwetu czy szantażu itd.

    W 1992 roku ONZ nałożyła na Libię sankcje gospodarcze. Ograniczenie wymiany międzynarodowej stało się bezpośrednią przyczyną trudności gospodarczych, które doprowadziły do konfliktów politycznych wewnątrz kraju. Sankcje zostały zniesione przez ONZ 12 września 2003 roku, w wyniku przyznania się Libii do odpowiedzialności za atak w 1988 roku i zgody na wypłacenie 2,7 miliarda USD odszkodowań rodzinom ofiar zamachu. Libia jako członek OPEC była głównym eksporterem ropy naftowej do Europy. Libijska energia stanowiła jedną czwartą zaopatrzenia na światowym rynku dla krajów zachodnioeuropejskich. Wpływy ze sprzedaży ropy stanowiło 95% dochodów eksportowych oraz 20% wpływ PKB.

    Abd ar-Rahim al-Kib (ur. 1950 w Trypolisie) – libijski polityk i profesor, premier tymczasowego rządu Libii od 24 listopada 2011 do 14 listopada 2012.Sabha – miasto w południowo-zachodniej Libii. Około 113 tys. mieszkańców. Sabha była stolicą historycznego regionu Fazzan. Obecnie jest stolicą gminy Sabha.

    Kaddafi, po ustąpieniu Fidela Castro na Kubie w 2008 i śmierci prezydenta Gabonu Omara Bongo w 2009 roku, był najdłużej urzędującym niekoronowanym przywódcą na świecie.

    Na wybuch wojny domowej w Libii wpływ miały powstania ludowe w krajach arabskich rozpoczęte pod koniec 2010 r. Do pierwszych wystąpień społecznych doszło w Tunezji, gdzie obalono prezydenta. Taki sam scenariusz miał miejsce w Egipcie. Zainspirowani arabskimi rewolucjami Libijczycy także rozpoczęli od protestów antyrządowych.

    Światowa Organizacja Zdrowia, WHO (ang. World Health Organization) – jedna z organizacji działających w ramach ONZ, zajmująca się ochroną zdrowia. Jej siedzibą jest Genewa.Niamey (dawny polski egzonim: Niamej) – największe miasto i stolica Nigru, nad rzeką Niger, ośrodek administracyjny dystryktu stołecznego Niamey. W 2011 roku liczyło 1,3 mln mieszkańców.

    W czasie protestów, w artykule w How Qaddafi Lost Libya opublikowanym w magazynie The New Yorker, Andrew Solomon napisał, że Saif al-Islam al-Kaddafi, syn Muamara Kaddafiego, miał przeprowadzić jedynie pozorne reformy, które dawały nadzieję, ale w praktyce nie były skuteczne. Dodał również, że dochody z ropy naftowej zostały rozdysponowane wśród stosunkowo niewielkiej populacji spośród sześciu milionów obywateli, a Kaddafi nie spełnia nawet najbardziej podstawowych obowiązków. Jednakże, rząd Kaddafiego miał również kilka sukcesów gospodarczych na tle innych krajów arabskich. Libijski parytet siły nabywczej (PPP), PKB per capita w 2010 roku wyniósł 14 878 dolarów, a jej wskaźnik rozwoju społecznego to 0.755%. Natomiast wskaźnik alfabetyzacji w 2009 roku wyniósł 86,8%. Liczby te były niższe w Egipcie i Tunezji.

    Nepotyzm (łac. nepos – wnuk, potomek) – faworyzowanie członków rodziny przy obsadzaniu stanowisk i przydzielaniu godności.Okręty desantowe – klasa okrętów wojennych, których podstawowym przeznaczeniem jest transport żołnierzy, uzbrojenia i sprzętu wojskowego oraz wyładunek tych sił w postaci desantu na nieprzygotowanym brzegu. Konstrukcyjne przystosowanie okrętów desantowych do szybkiego wysadzenia sił na nieprzygotowanym brzegu (pozbawionym urządzeń przeładunkowych), bezpośrednio lub za pomocą przenoszonych przez okręt środków technicznych, jest główną cechą odróżniającą klasę okrętów desantowych od okrętów transportowych, służących co do zasady jedynie do transportu sił na przygotowany brzeg. Próby tworzenia specjalnych okrętów desantowych podejmowano już w latach 30., lecz impuls rozwojowi jednostek tej klasy dała dopiero II wojna światowa, kiedy to operacje desantowe wymogły masową budowę jednostek desantowych.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Kenia (Kenya, Republika Kenii, ang. Republic of Kenya, sua. Jamhuri ya Kenya) – państwo we wschodniej Afryce nad Oceanem Indyjskim. Państwo graniczy od północy z Somalią, Etiopią i Sudanem Południowym, od zachodu z Ugandą, a od południa z Tanzanią. Stolicą Kenii jest Nairobi.
    Język serbski (cрпски, srpski) – jedna z uregulowanych wersji dialektu sztokawskiego, używana głównie przez Serbów i Czarnogórców w Serbii, Czarnogórze, Bośni i Hercegowinie oraz w innych krajach.
    II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.
    Zuwara (arab. زوارة, berb. Tamurt n Wat Willul) – miasto w Libii, w pobliżu wybrzeży Morza Środziemnego, ok. 100 km na zachód od Trypolisu i ok. 40 km na wschód od granicy Tunezji. 39.561 mieszkańców. Zuwara jest stolicą gminy An-Nukat al-Chams. Miasto zamieszkują głównie ibadyci.
    Obrona przeciwlotnicza - całokształt sił, środków i przedsięwzięć mających na celu niedopuszczenie lub ograniczenie do minimum oddziaływania lotnictwa nieprzyjaciela na wojska, ludność i obiekty na polu walki i na tyłach wojsk własnych.
    Al Jazeera English – nadająca 24 godziny na dobę telewizja informacyjna w języku angielskim. Powstała jako językowa wersja arabskiej telewizji Al-Dżazira, początkowo miała rozpocząć nadawanie w czerwcu 2006, jednak jej start był przekładany aż do 15 listopada 2006. Pierwotnie stacja miała nazywać się Al Jazeera International, jednak 14 listopada zapadała decyzja o zmianie jej nazwy.
    Tuaregowie – lud berberyjski zamieszkujący obszary Sahary, głównie w Algierii, Libii, Mali, Nigrze i Burkina Faso. Sami mówią o sobie kel tamasheq. Tradycyjnie są nomadami, podróżują po pustyni i jej obrzeżach, zajmują się hodowlą bydła i kóz, wytwarzaniem biżuterii i turystyką. W 2012 r. podjęli próbę utworzenia suwerennego państwa Azawad na terenie północnego Mali.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.365 sek.