• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wojna chińsko-wietnamska

    Przeczytaj także...
    Boat people (l. poj. boat person) – termin określający uchodźców lub osoby emigrujące z powodów ekonomicznych (ubóstwo), którzy starają się opuścić kraj zamieszkania drogą wodną, najczęściej przy pomocy wyeksploatowanych, prowizorycznych lub nawet własnoręcznie wykonanych jednostek pływających (niewielkich statków, łodzi, tratw itp.). Wybór drogi morskiej determinowany może być przez położenie geograficzne państwa opuszczanego i docelowego, mniejsze ryzyko wykrycia, zaznajomienie z morzem czy brak innej możliwości ucieczki itp.Zimna wojna – trwający w latach 1947-1991 stan napięcia oraz rywalizacji ideologicznej, politycznej i militarnej pomiędzy ZSRR i państwami satelitarnymi ZSRR skupionymi od 1955 w Układzie Warszawskim a także państwami pozaeuropejskimi pod hegemonią ZSRR (określanych jako blok komunistyczny, lub wschodni), a państwami niekomunistycznymi skupionymi od 1949 w NATO i paralelnych blokach obronnych (SEATO, CENTO) - pod politycznym przywództwem Stanów Zjednoczonych (określanych jako blok zachodni). Zimnej wojnie towarzyszył wyścig zbrojeń obu bloków militarnych wywołany polityką ZSRR dążącego do rozszerzania zasięgu jego światowej ekspansji terytorialnej i narzucania siłą ustroju komunistycznego i kontrakcją USA i jego sojuszników w tej sprawie.
    Okupacja wojenna (łac. occupatio bellica) – czasowe zajęcie przez siły zbrojne państwa prowadzącego wojnę całości lub części terytorium państwa nieprzyjacielskiego i wprowadzenie tam swojej władzy.

    Wojna chińsko-wietnamska, zwana również wojną czterotygodniową lub III wojną indochińską – krótkotrwały konflikt zbrojny o charakterze lokalnym pomiędzy Chińską Republiką Ludową a Wietnamem, który miał miejsce w 1979.

    Stosunki pomiędzy tymi krajami zawsze były napięte – wpływała na to rywalizacja o prymat w regionie, nieregulowane kwestie graniczne, zaś w okresie zimnej wojny globalna polityka i rywalizacja mocarstw światowych.

    Działania zbrojne rozpoczęte przez Chiny były odpowiedzią na incydenty w spornej strefie granicznej oraz inwazję i okupację Kambodży (wojna kambodżańsko-wietnamska), która położyła kres dyktaturze Czerwonych Khmerów popieranej przez Chińczyków. Znaczenie miały również motywy geopolityczne – rywalizacja z ZSRR o wpływy w tym regionie świata, chęć wykazania, że jest on tylko „papierowym niedźwiedziem polarnym”, niezdolnym do realnej sojuszniczej pomocy w przypadku zagrożenia.

    Wojna kambodżańsko-wietnamska – konflikt zbrojny pomiędzy Socjalistyczną Republiką Wietnamu a Demokratyczną Kampuczą trwający między 30 kwietnia 1977 a 23 października 1991, spowodowany atakiem Demokratycznej Kampuczy na Wietnam oraz poprzedzającymi wydarzenie incydentami przygranicznymi między tymi państwami.Taktyka spalonej ziemi, metoda spalonej ziemi, polityka spalonej ziemi, strategia spalonej ziemi, zasada spalonej ziemi – sposób prowadzenia działań wojennych polegający na niszczeniu wszystkiego, co może być przydatne dla strony przeciwnej. Zazwyczaj ma to miejsce podczas przemarszu lub wycofywania się – także na własnym terytorium. Celem takich działań jest pozbawienie nieprzyjaciela źródeł zaopatrzenia, spowolnienie poruszania się jego wojsk, pozbawienie możliwości późniejszego wykorzystania odzyskanego lub zdobytego majątku, może być formą terroru wobec ludności cywilnej, odwetu czy szantażu itd.

    15 lutego 1979 ChRL ogłosiła zamiar odwetowego uderzenia na Wietnam. Dwa dni później około 200 000 żołnierzy Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (zmobilizowanych było znacznie więcej) przy wsparciu 200 czołgów i artylerii frontalnie wkroczyło na teren sąsiedniego państwa. Co ciekawe, niektóre z atakujących jednostek, głównie pomocniczych, kilka lat wcześniej wspierały Wietnamczyków w walce przeciwko wojskom amerykańskim (wojna wietnamska).

    Wyspy Paracelskie (chiń. 西沙群島, Xīshā Qúndǎo; wietn. Quần Đảo Hoàng Sa) – grupa małych wysp położonych na Morzu Południowochińskim ok. 325 km na wschód od Wietnamu.Wyspy Spratly – grupa ok. 100 małych wysp położonych na Morzu Południowochińskim ok. 1/3 drogi pomiędzy filipińską wyspą Palawan a południowym wybrzeżem Wietnamu.

    Większość regularnych wojsk wietnamskich zaangażowanych było w Kambodży. Według źródeł wietnamskich Chińczykom przeciwstawiono 70 000 żołnierzy, większość stanowiła oddziały tzw. straży granicznej (nie były to jednak oddziały drugiego rzutu czy gorzej wyszkolone, wręcz przeciwnie – odznaczały się dobrym wyposażeniem, elastyczną taktyką i doświadczeniem w walce); źródła chińskie podają wartość dwukrotnie większą.

    I wojna indochińska – partyzancki konflikt zbrojny prowadzony w latach 1946-1954 pomiędzy Demokratyczną Republiką Wietnamu a Francją o wyzwolenie Wietnamu spod kolonialnej administracji francuskiej.Wojna wietnamska (zwana też drugą wojną indochińską) – działania militarne na Półwyspie Indochińskim w latach 1957–1975. W konflikt zaangażowane były z jednej strony komunistyczna Demokratyczna Republika Wietnamu (Wietnam Północny, wspierany przez inne kraje komunistyczne, gł. Związek Radziecki oraz Chiny) i kontrolowane przez to państwo organizacje komunistyczne w Wietnamie Południowym, Laosie i Kambodży, a z drugiej strony Republika Wietnamu wraz z międzynarodową koalicją obejmującą Stany Zjednoczone i ich sojuszników – Koreę Południową, Tajlandię, Australię, Nową Zelandię i Filipiny. Wbrew ich woli stronami konfliktu były również Kambodża i Laos.

    Wojska chińskie, które wdarły się ostatecznie na około 30–40 km w głąb terytorium przeciwnika, posuwały się wolno ze względu na silny opór, trudno dostępny górzysty, gęsto zalesiony teren i problemy z zaopatrzeniem. Główne walki miały miejsce w prowincjach Cao Bằng, Lào Cai i Lạng Sơn, na początku marca zajęto miasto Lạng Sơn. Niedługo potem Chińczycy ogłosili osiągnięcie zakładanych celów, a więc zwycięstwo, i rozpoczęli wycofywanie, zakończone 16 marca. Wojna nie wpłynęła jednak w żaden sposób na zmianę sytuacji w Kambodży, co było strategicznym celem Chin. Również Wietnamczycy ogłosili swój triumf w wojnie.

    Konflikt zbrojny - rodzaj przemocy zbrojnej polegającej na dążeniu do osiągnięcia celów państwa (koalicji, grupy społecznej) przez wzajemne działanie przy użyciu sił zbrojnych lub zorganizowanych i uzbrojonych grup.Kryzys kubański – stan zagrożenia konfliktem między dwoma supermocarstwami dysponującymi bronią atomową – ZSRR i USA, który miał miejsce w dniach 15-28 października 1962 na Kubie. Był spowodowany tajnym rozmieszczeniem przez ZSRR na Kubie pocisków balistycznych średniego zasięgu, bezpośrednio zagrażających terytorium USA. Wcześniej, tj. na przełomie lat 1959-1960 USA rozmieściły rakietowe pociski balistyczne na terytorium Wielkiej Brytanii, Włoch i Turcji. Był to największy kryzys w historii powojennego świata.

    Liczba ofiar nie jest pewna (około 20 000 po każdej ze stron, Wietnamczycy twierdzą, że dodatkowo zginęło 100 000 cywili), obie strony podają sprzeczne informacje. Armia chińska poniosła stosunkowo duże straty, ponieważ była słabo wyszkolona, zaopatrzona i dowodzona, w porównaniu z zaprawionymi we wcześniejszych walkach Wietnamczykami; błędem było zaangażowanie tylko sił lądowych.

    Mniejszość narodowa – grupa ludzi zamieszkująca obszar danego państwa, odróżniająca się od większości społeczeństwa językiem, kulturą, pochodzeniem etnicznym bądź religią.Kambodża, Królestwo Kambodży (khm. ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, trl. Kâmpǔchéa, Preăhréachéanachâkr Kâmpǔchéa) w latach 1976–1989 Kampucza – państwo w południowo-wschodniej Azji, na Półwyspie Indochińskim, nad Zatoką Tajlandzką. Graniczy od zachodu i północy z Tajlandią (długość granicy – 803 km), od północy z Laosem (541 km), a od wschodu z Wietnamem (930 km).

    Bezpośrednimi efektami wojny było m.in. dewastacja okupowanego terenu (wycofujący się Chińczycy stosowali taktykę spalonej ziemi), postępująca militaryzacja strefy przygranicznej obu państw, dyskryminacja i emigracja chińskich mniejszości narodowych z Wietnamu, część z nich stanowili tzw. boat people. Wojna utwierdziła Wietnamczyków w przekonaniu o olbrzymim zagrożeniu ze strony Chin dla ich kraju, wzmocniła również więzi z ZSRR. Chińczycy przekonali się o konieczności modernizacji swojej armii.

    Czerwoni Khmerzy (fr. Khmer Rouge) – ekstremistyczne ugrupowanie komunistyczne, które łączyło ideologię komunistyczną z khmerskim nacjonalizmem. Byli zwolennikami Komunistycznej Partii Kambodży, a po jej rozwiązaniu w 1981 roku – Partii Demokratycznej Kampuczy. Jego przywódcami byli Pol Pot, Khieu Samphan i Ieng Sary. Po przejęciu władzy w Kambodży w 1975 roku zmienili nazwę kraju na Demokratyczna Kampucza, ich krwawe rządy (w wyniku ludobójstwa zginęło ok. 20–25% ludności kraju) trwały do 1979 roku – wyparci przez wojska wietnamskie z Phnom Penh, wycofali się do dżungli i kontynuowali wojnę partyzancką (do 1998 roku). Od 1982 razem z monarchistami i prawicowymi republikanami wchodzili w skład Koalicyjnego Rządu Demokratycznej KampuczyCywil (łac. civilis, obywatelski) – potoczne określenie osoby niebędącej w czynnej służbie różnych uzbrojonych formacji mundurowych.

    Konflikty graniczne między oboma krajami nie ustawały aż do końca lat 80., w dalszym ciągu istnieją sprawy sporne, np. dotyczące wysp: Paracelskich i Spratly, a stosunki między tymi krajami pozostają napięte.

    Zobacz też[]

  • walki o przygraniczne prowincje wietnamskie
  • Przypisy

    1. Zygmunt Czarnotta, Zbigniew Moszumański, Chiny–Wietnam, Warszawa 1995, s. 5.
    2. Poprzednie to: I wojna indochińska – 1946-1954 o wyzwolenie Wietnamu spod kolonialnej władzy Francji, II wojna indochińska – 1957-1975 wojna wietnamska.
    3. Jedynie z niewielką przesadą można powiedzieć, że są napięte nieprzerwanie od początków naszej ery.
    4. Był to policzek dla Chin, które nie potrafiły zapewnić bezpieczeństwa poplecznikowi. Do niewoli dostało się około 10 000 chińskich „doradców” wojskowych [Bakshi, 2000]. Konflikt ten był również rodzajem wojny zastępczej między Chinami a ZSRR, stąd można traktować wojnę wietnamsko-chińską jako jej kolejny epizod.
    5. Wietnam – „Kubą Wschodu” [Globalsecurity.org, b.r.] – nawiązanie do kryzysu kubańskiego z 1962, który nieomal doprowadził do wybuchu wojny światowej.
    6. Elleman, 1996
    7. Wietnamczycy skutecznie stosowali taktykę partyzancką, w której zdobyli doświadczenie w czasie wojny wietnamskiej.

    Bibliografia[]

  • Zygmunt Czarnotta, Zbigniew Moszumański: Chiny–Wietnam. Warszawa: Agencja Lotnicza Altair, 1995. ISBN 83-86217-16-2.
  • Gagan Deep Bakshi, 2000: The Sino-Vietnam War-1979: Case Studies in Limited Wars (ang.). [dostęp 30 listopada 2008].
  • Bruce Elleman, 1996: Sino-Soviet Relations and the February 1979 Sino-Vietnamese Conflict (ang.). [dostęp 30 listopada 2008].
  • Globalsecurity.org, b.r.: Chinese Invasion of Vietnam February 1979 (ang.). [dostęp 30 listopada 2008].
  • Wojna zastępcza – rodzaj wojny, w której dwa lub więcej znajdujących się w konflikcie państw rozstrzyga spór nie za pomocą starć militarnych prowadzonych bezpośrednio na własnym terytorium, ale zastępczo za pomocą działań na terenie państwa trzeciego, a więc na terenie zewnętrznym, zastępczym.Wojna partyzancka – jedna z najstarszych form walki zbrojnej, polegająca na działaniach nieregularnych przy poparciu ludności i skierowana przeciwko okupantowi (zaborcy) lub w czasie walki przeciw rodzimym niepopularnym rządom. Działania partyzantki to szybkie ataki nękające, przeprowadzane z ukrycia, z przygotowaniem zasadzek, czasami w kooperacji z armią regularną (własną bądź sprzymierzoną) i podporządkowane ogólnym celom strategicznym.



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Chińska Armia Ludowo-Wyzwoleńcza (ChALW, ALW, skrót ang. PLA) – chińskie siły zbrojne obejmujące wojska lądowe, marynarkę, lotnictwo, a także broń jądrową oraz siły kosmiczne. ChAL-W jest największymi liczebnie siłami zbrojnymi na świecie, pod bronią ma 2,25 mln (ok. 0.59% populacji) żołnierzy, a łącznie z formacjami paramilitarnymi – 3,25 mln. W razie zagrożenia jest w stanie zmobilizować ponad 7 mln ludzi. Ponadto dysponuje 216 mln. rezerwistów. Liczba ludzi zdatnych do służby wojskowej w Chinach w wieku 18-49 lat wynosi ok. 343 mln. Budżet Chińskiej armii wynosi 78 miliardów dolarów, stanowi 1,5% PKB podczas gdy budżet amerykańskiej armii stanowi 4,4% PKB.
    Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, Związek Radziecki, ZSRR (ros. Советский Союз, Союз Советских Социалистических Республик [СССР], trb. Sowietskij Sojuz, Sojuz Sowietskich Socyalisticzeskich Riespublik, [SSSR]) – historyczne państwo socjalistyczne w Europie północnej i wschodniej oraz Azji północnej i środkowej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.018 sek.