• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wojna austriacko-szwajcarska - 1499



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]
    Przeczytaj także...
    Karol Zuchwały (Karol Śmiały), fr. Charles le Téméraire (ur. 10 listopada 1433 w Dijon, zginął 5 stycznia 1477 w bitwie pod Nancy) – książę Burgundii 1467-1477 z bocznej linii francuskich Walezjuszy. Syn księcia Burgundii Filipa III Dobrego (zm. 1467) i Izabeli (zm. 1471) córki króla Portugalii Jana I Dobrego.Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.
    Wybuch wojny[]

    Powodem wybuchu konfliktu pomiędzy Maksymilianem I a Szwajcarami była nierozwiązana sytuacja prawna na spornych terenach. Na ziemiach, na których pojawiły się wpływy habsburskie, powstało kilka związków reprezentujących różne klasy społeczne. Niektóre z nich miały silne związki ze Szwajcarami, co było nie na rękę władcom Rzeszy.

    Bazylea (niem. Basel, fr. Bâle, wł. /retorom. Basilea, łac. Basilia) – miasto szwajcarskie u styku granic trzech państw: Szwajcarii, Niemiec i Francji, nad rzeką Ren, u ujścia rzek Birs i Wiese. Miasto Bazylea tworzy razem z gminami Riehen i Bettingen kanton Bazylea-Miasto. Miasto dzieli się na Małą Bazyleę (Kleinbasel) na prawym i Wielką Bazyleę (Grossbasel) ze Wzgórzem Katedralnym na lewym brzegu Renu. Do miasta wcielono dawną osadę rybacką Kleinhüningen.Innsbruck – miasto w Austrii, stolica kraju związkowego Tyrol. Położone jest na wysokości 574 m n.p.m. w dolinie rzeki Inn. Liczy około 120 tys. mieszkańców. Około 30 km na południe od miasta znajduje się przełęcz Brenner (1370 metrów n.p.m.).

    W roku 1499 habsburski namiestnik Tyrolu nakazał zająć zbrojnie Vinschgau oraz Muenstertal. Głównym celem tego zamierzenia było zabezpieczenie wąwozu Umbrail, będącego jedynym bezpośrednim połączeniem pomiędzy Innsbruckiem a Mediolanem. Było ono decydującym miejscem dla Habsburgów mających militarne interesy w Lombardii. W czasie rokowań pomiędzy biskupem Henrykiem von Chur a Maksymilianem, biskup zwrócił się o pomoc do Szwajcarów. Na początku lutego 1499 r. Szwajcarzy pojawili się w okolicy Sargans w dolinie Renu. Pomimo zawarcia porozumienia w Glurns w dniu 26 stycznia pomiędzy biskupem a Tyrolczykami w sprawie wycofania się wojsk, doszło do potyczek Szwajcarów z landsknechtami w okolicy Balzers. Obie strony prowokowały się wzajemnie. Dnia 6 lutego dowódca szwajcarski Heini Wolleb na czele małego kontyngentu wojska przekroczył Ren i podpalił kilka domów. Ten napad stał się dla wojsk szwabskich pretekstem do zajęcia w dniu 7 lutego wąwozu St. Luzisteig oraz Maienfeld.

    Maksymilian I Habsburg, niem Maximilian I. von Habsburg (ur. 22 marca 1459 w Wiener Neustadt, zm. 12 stycznia 1519 w Wels) – od 1486 król Niemiec, a od 1508 wybrany cesarz rzymski. Syn cesarza Fryderyka III Habsburga i Eleonory Aviz. Ojciec Filipa I Pięknego, króla Kastylii. Jeden z głównych twórców potęgi rodowej Habsburgów.Mühlhausen – miejscowość i gmina w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Karlsruhe, w regionie Rhein-Neckar, w powiecie Rhein-Neckar, wchodzi w skład związku gmin Rauenberg. Leży w Kraichgau, nad rzeką Waldngelbach, ok. 18 km na południe od Heidelberga, przy drodze krajowej B39.

    Obie strony rozpoczynały nowy konflikt bardzo niechętnie. Maksymilian nie miał żadnego interesu w nowej wojnie, uwikłany w Burgundii oraz we Włoszech w długotrwały konflikt z Francją.

    Pierwsze starcia nad Renem[]

    W dniach 11–12 lutego 1499 r. Szwajcarzy wyparli szwabskie wojska rządowe z St. Luzisteig i Maienfeld, po czym wtargnęli na terytorium dzisiejszego księstwa Liechtensteinu. W potyczce pod Triesen oddział szwabski został pobity, a Szwajcarzy dotarli do Jeziora Bodeńskiego. Dnia 22 lutego w okolicy Hard starli się z kolejnym oddziałem szwabskim, który został rozbity. W międzyczasie inny oddział szwajcarski wkroczył do Hegau, pustosząc okoliczne wsie i miasta. Po tym ataku najeźdźcy wycofali się jednak z powrotem przez granicę. Nieco później dnia 22 marca doszło do ataku wojsk Związku Szwabskiego na Dornau w kantonie Solothurn. W kolejnej potyczce pod Bruderholz Szwajcarzy zadali landsknechtom klęskę.

    Schwarzwald ("Czarny Las") – zrębowy masyw górski w południowo-zachodnich Niemczech rozciągający się od południowego krańca do środka Badenii-Wirtembergii na długości około 160 km – od Pforzheim na północy do Waldshut-Tiengen na samym południu.Wittelsbachowie – jedna z najstarszych dynastii niemieckich. Jej przedstawiciele panowali w krajach niemieckich: Bawarii, Palatynacie Reńskim oraz przejściowo w Brandenburgii. Trzykrotnie zdobywali tron władców Niemiec, jednak nie zdołali go utrzymać w swej rodzinie. Zasiadali także przejściowo na tronach kilku państw europejskich: Szwecji, Danii, Węgier, Czech, Holandii, Grecji. Współcześnie, od 1919 roku uznawani przez jakobitów za prawowitych królów Anglii, Szkocji i Irlandii.

    Na początku kwietnia obie strony rozpoczęły plądrowanie i pustoszenie terytoriów przeciwnika wzdłuż Renu. Dochodziło do licznych okrucieństw na ludności cywilnej. Szwajcarzy zdecydowali się nie brać jeńców, wszystkich żołnierzy zabijano. Była to wyraźna zmiana postępowania Szwajcarów, którzy dotąd brali jeńców dla okupu.

    Związek Szwabski – organizacja powołana zarówno do obrony jak i do utrzymania pokoju w domenach Cesarstwa Rzymskiego – wolnych miastach, prałaturach, księstwach i posiadłościach rycerskich – na terytorium średniowiecznego księstwa Szwabii. Księstwo to utworzono w roku 1488 na żądanie cesarza Fryderyka III przy wsparciu arcybiskupa Bertolda von Henneberg-Römhilda z Moguncji, którego bardziej soborowe niż monarchistyczne widzenie spraw Rzeszy częstokroć doprowadzało do sporów z następcą Fryderyka, Maksymilianem I.Zug (fr. Zoug, wł. Zugo) – miasto w środkowej Szwajcarii, nad jeziorem Zug, na północny wschód od Lucerny. Stolica kantonu Zug.

    Rozstrzygnięcie na wschodzie: Schwaderloh, Frastanz i Calven[]

    Dnia 11 kwietnia 1499 Związek Szwabski przeprowadził atak na Thurgau. Splądrowano także kilka wsi położonych na południe od Konstancji. Niedługo później szwabscy landsknechci starli się ze Szwajcarami pod Schwaderloh w pobliżu miejscowości Triboltingen i zostali całkowicie rozbici. Poległo około 1300 szwabskich żołnierzy, wśród nich 150 obywateli Konstancji. Szwajcarzy zdobyli całą artylerię oraz tabor przeciwnika. Dnia 17 kwietnia Szwajcarzy pomaszerowali do Klettgau i do Hegau, plądrując liczne miasta m.in. Tiengen oraz Stuehlingen. Pierwsza faza wojny charakteryzowała się niewielkimi najazdami i rabowaniem miast i wsi, przerywanymi większymi bitwami. Dnia 20 kwietnia jedna z takich grup szwajcarskich natknęła się w pobliżu Frastanz na umocnienia wojsk szwabskich, wybudowane w celu zagrodzenia przeciwnikowi drogi do Montafon i Feldkirch. Bitwa pod Frastanz zakończyła się zwycięstwem Szwajcarów i była jedną z decydujących bitew wojny szwabskiej.

    Fryderyk III (ur. 21 września 1415 w Innsbrucku, zm. 19 sierpnia 1493 w Linz) – król Niemiec od 1440, Święty Cesarz Rzymski od 1452, arcyksiążę austriacki od 1457 (jako Fryderyk V), z dynastii Habsburgów. Syn księcia Styrii Ernesta Żelaznego i Cymbarki, córki Siemowita IV, księcia mazowieckiego.Landsknecht (także lancknecht — zobacz niżej: etymologia) – żołnierz zaciężnych formacji piechoty z końca XV i z XVI wieku, wzorowanych na oddziałach zaciężnych Szwajcarów zbrojnych w piki. Oddziały landsknechtów wywodziły się z krajów niemieckojęzycznych, jednak służyły w rozmaitych armiach w Europie.

    Maksymilian I w tym czasie przebywał w Niderlandach, skąd podjął marsz ku Konstancji. Jego apel o wystąpienie do wojny przeciwko Szwajcarom nie spotkał się jednak z większym odzewem, w związku z czym władca nie był w stanie wystawić do walki większych sił. Cesarz zdecydował się na atak na dolinę Muensteru (Muenstertal), starając się wykorzystać fakt, że wojska szwajcarskie przebywały nad Renem.

    Turgowia (niem. Thurgau, fr. Thurgovie, wł. Turgovia) – kanton w północno-wschodniej Szwajcarii. Jego stolicą jest Frauenfeld.Wojna (ang. war, fr. guerre, niem. Krieg, hiszp. guerra, łac. bellum) – zorganizowany konflikt zbrojny między państwami, narodami lub grupami etnicznymi i społecznymi.

    Dnia 21 maja Szwajcarzy po raz trzeci napotkali siły szwabskie, tym razem pod Hegau. Z uwagi jednak na przewagę liczebną wroga, wycofali się bez walki w okolice Renu. Cesarz zamierzał dotrzeć do Glurns, gdzie chciał wzmocnić swoje siły. Dnia 22 maja Szwajcarzy przypuscili kolejny atak na przeciwnika i w bitwie pod Calven rozbili jego siły. Następnie dokonali masakry jeńców, oraz spustoszyli okolicę. Tydzień później siły Maksymiliana w rewanżu spustoszyły Engadin, po czym naciskane przez przeciwnika wycofały się.

    Berno (niem. Bern, fr. Berne, wł. Berna, rm. Berna) – siedziba rządu Szwajcarii (niem. Bundesstadt) i stolica kantonu Berno.Vorarlberg (łac. Cisarulana, pol. dawniej Przedarulania) – najbardziej wysunięty na zachód kraj związkowy Austrii. Jako jedyny land austriacki należy (w części) do zlewiska Morza Północnego.

    Związek Szwabski nie mając nadziei na wzmocnienie sił oraz z obawy przed kolejnymi atakami zdecydował wycofać swoje wojska w okolice Jeziora Bodeńskiego. Dopiero w lipcu armia rządowa w sile 2500 rycerstwa oraz 10 000 piechoty dotarła do Konstancji. Armię reprezentowało wielu książąt m.in. książę Jerzy von Baiern-Landshut, Albrecht von Sachsen, margrabia Fryderyk von Brandenburg-Ansbach, hrabia Ludwik von Pfalz. Szwajcarzy tymczasem zebrali swoje siły w okolicy Thurgau, druga grupa wojsk przebywała pod Schwaderloh. Maksymilian pozostał jednak bierny, co jest tłumaczone obawami cesarza przed wielkimi siłami przeciwnika. Dnia 22 lipca wojska rządowe opuściły obóz w Konstancji i przeniosły się do Lindau, plądrując po drodze kilka miast i atakując Rorschach. Dnia 25 lipca doszło do ostatniej większej potyczki pod Thayngen. Szwabskie wojska kierowały się akurat w kierunku Schaffhausen. Podczas ataku na Thayngen napotkali jednak na silny opór mieszkańców, chroniących się za 30-oma umocnionymi wieżami. Po 17 godzinach walk nadciągnęły siły 800 Szwajcarów, co zmusiło wojska szwabskie do wycofania się bez walki pomimo przewagi liczebnej.

    Bitwa pod Frastanz – starcie zbrojne, które miało miejsce dnia 20 kwietnia 1499 r. podczas tzw. wojny szwabskiej (Schwabenkrieg) pomiędzy oddziałami szwajcarskimi a habsburskimi wojskami Związku Szwabskiego.Konflikt zbrojny - rodzaj przemocy zbrojnej polegającej na dążeniu do osiągnięcia celów państwa (koalicji, grupy społecznej) przez wzajemne działanie przy użyciu sił zbrojnych lub zorganizowanych i uzbrojonych grup.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5] [6]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Sundgau – kraina historyczna we wschodniej Francji, w południowej Alzacji, na terenie współczesnego departamentu Górny Ren, położona na południe od Miluzy, w pobliżu granicy szwajcarskiej. Głównym miastem krainy jest Altkirch.
    Bitwa pod Schwaderloh (t. bitwa nad Jeziorem Bodeńskim) – starcie zbrojne, które miało miejsce 11 kwietnia 1499 w trakcie tzw. wojny szwabskiej 1499 roku.
    Lombardia – kraina historyczna i region administracyjny w północnych Włoszech, między Szwajcarią na północy a rzekami: Pad na południu, Ticino na zachodzie, Mincio na wschodzie. Jej nazwa pochodzi od germańskiego plemienia Longobardów, którzy w VI wieku podbili północne Włochy i założyli swoje królestwo z ośrodkiem w lombardzkim mieście Pawia – początkowo słowo „Lombardia” oznaczało wszystkie części Italii pod panowaniem Longobardów, następnie znaczenie słowa zostało zawężone się do obszarów wokół ich stolicy (zob. Romania). Od północy graniczy ze Szwajcarią, od wschodu z regionami Trydent-Górna Adyga i Wenecja Euganejska, od południa z Emilią-Romanią a od zachodu z Piemontem.
    Solura (niem. Solothurn; nieoficjalnie: fr. Soleure, ret. Soloturn, wł. Soletta) – miasto w północno-zachodniej Szwajcarii, w kantonie Solura, nad rzeką Aare, liczące ok. 15,5 tys. mieszkańców (2008). Tu żył i zmarł Tadeusz Kościuszko.
    Bitwa pod Calven (Chalavaina) – starcie zbrojne, które miało miejsce dnia 22 maja 1499 pomiędzy tzw. Związkiem Szwajcarskim (Związkiem Trzech) a Związkiem Szwabskim w dolinie Muensteru na terenach gmin Taufers i Mals. Bitwę stoczono w ramach wojny szwabskiej 1499. W starszych źródłach bitwa nazywana jest bitwą pod Malserheide.
    Argowia, AG – kanton w północnej Szwajcarii. Siedziba kantonu znajduje się w mieście Aarau. 31 grudnia 2014 kanton liczył 645 300 mieszkańców
    Mediolan (wł. Milano, łac. Mediolanum, lomb. Milan lub Milà) – miasto i gmina w północnych Włoszech, stolica prowincji Mediolan i regionu Lombardia. Położone na północno-zachodnim skraju Niziny Padańskiej pomiędzy rzekami Ticino, Adda, Po i Alpami. Mediolan położony jest na wysokości 122 m n.p.m. Drugie co do wielkości po Rzymie miasto Włoch. Według danych na koniec 2005 roku gminę zamieszkuje 1 308 735 osób, 7191 os./km². Zajmuje powierzchnię 182 km².

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.04 sek.