• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wodzisław Śląski



    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]
    Przeczytaj także...
    Eugeniusz Gatnar (ur. 16 sierpnia 1960 w Wodzisławiu Śląskim) – polski ekonomista, profesor nauk ekonomicznych, wykładowca akademicki, członek zarządu Narodowego Banku Polskiego.Alojzy Antoni Sitko (ur. 5 lipca 1911 w Botrop w Niemczech – zm. 23 listopada 1989 w Wodzisławiu Śląskim), polski piłkarz, trener piłki nożnej.
    Warunki naturalne[]

    Rzeźba terenu[]

    Miasto leży na wysokości od 210 (Zawada) do 290 m n.p.m. (Wilchwy, Jedłownik). Wodzisław cechuje duża różnica w wysokości względnej sięgająca 80 metrów. Miasto usadowione jest na kilku wzgórzach poprzecinanych głębokimi wąwozami. Stare Miasto położone jest na wysokości około 230-250 m n.p.m., natomiast otaczające je osiedla mieszkaniowe leżą wyżej, na wysokości około 260-280 m n.p.m.

    Nowe Miasto – dzielnica Wodzisławia Śląskiego, powstała w latach 60. XX wieku. Położone jest na pagórkowatym terenie wzdłuż ul. 26 Marca. Graniczy ze Starym Miastem, Wilchwami, Radlinem II oraz Osiedlami XXX-Lecia – Piastów – Dąbrówki. Na jego terenie znajdują się osiedla mieszkaniowe oraz punkty handlowo-usługowe. Dzielnica liczy około 14 tys. mieszkańców.Ostrawa (czes.: Ostrava, niem.: Ostrau) – miasto w Czechach na granicy Śląska Cieszyńskiego, Śląska Opawskiego i Moraw, u ujścia do Odry dwóch rzek: Opawy i Ostrawicy. Miasto leży przy północnym wejściu Bramy Morawskiej.
    Panorama Wodzisławia Śląskiego – widok na Stare miasto z budynku Szpitala Miejskiego
    Panorama Wodzisławia Śląskiego – widok na Stare miasto z budynku Szpitala Miejskiego

    Klimat[]

    Klimat Wodzisławia jest stosunkowo łagodny, wpływają na to bliskie sąsiedztwo rzeki Odry, kompleksy leśne otaczające miasto, a przede wszystkim bliskie sąsiedztwo Bramy Morawskiej. Średnia temperatura roczna kształtuje się w granicach +7 °C do +8 °C. Najcieplej jest w lipcu, najzimniejszym zaś miesiącem jest styczeń. Miasto leży w strefie wiatrów średnich i słabych wiejących najczęściej z kierunku Bramy Morawskiej. Okres wegetacyjny należy do najdłuższych i wynosi 225 dni, kiedy średnia temperatura dnia jest wyższa od 5 °C. Kotlinowate położenie w sąsiedztwie gór oraz nieckowate położenie centrum niekorzystnie odbija się na warunkach termicznych panujących w mieście. Sprzyja to wiosną i jesienią zaleganiu warstw zimnego powietrza w czasie gdy brakuje wiatrów, w wyniku czego występują przymrozki. Średnia roczna suma opadów atmosferycznych należy do wysokich – 786 mm w stosunku do średniej krajowej 600-650 mm. Napływ ciepłych mas powietrza i mieszanie się z chłodniejszymi sprzyja powstawaniu burz – do 30 na rok. Występują także częste opady gradu. Pokrywa śnieżna zalega tu od 60 do 80 dni. Średnia wilgotność powietrza wynosi około 80% i należy do niższych w skali kraju. W rejonie Wodzisławia zaobserwowano wcześniejsze nadejście wiosny oraz opóźnienie początku zimy w stosunku do reszty kraju.

    Fryderyk II Wielki, Friedrich II von Hohenzollern (ur. 24 stycznia 1712 w Berlinie, zm. 17 sierpnia 1786 w Poczdamie) – król Prus w latach 1740-1786. Pod jego rządami Prusy stały się jednym z najpotężniejszych państw europejskich.Marklowice (niem. Marklowitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim, siedziba gminy Marklowice. Historycznie na Górnym Śląsku.

    Przyroda[]

    Lasy:

    Według raportu Światowej Organizacji Zdrowia w 2016 roku Wodzisław Śląski został sklasyfikowany jako piąte najbardziej zanieczyszczone miasto Unii Europejskiej

    Nazwa[]

    Loslaw wśród innych nazw śląskich miejscowości w urzędowym pruskim dokumencie z 1750 roku wydanym w języku polskim w Berlinie.

    Nazwa miasta jest nazwą patronimiczną wywodzącą się od staropolskiego imienia "Wodzisław" derywatu słowiańskiego imienia męskiego Władysław oznaczającego sławnego władcę. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku wywodzi nazwę miasta od księcia z dynastii Piastów - Władysława I Hermana, któremu przypisuje jego założenie we fragmencie "Wahrscheinlich verdankt Ort seine Entstehung dem piastischen herzog Wladislaus I, Hermann genannt, der in den Jahrer: 1082 bis 1102 uber Polen und Schlesien herrschte; wenigstens deutet hierauf der Name, polnisch Wodzisław, alterthumlich Wladislawa, Ladislaw, Loslaw bin." w tłumaczeniu na język polski "Prawdopodobnie miejscowość zawdzięcza swoje powstanie księciu piastowskiemu Władysławowi I Hermanowi, który w latach 1082-1102 panował nad Polską i Śląskiem; wskazuje na to nazwa, po polsku Wodzisław, dawniej Wladislawa, Ladislaw, Loslaw.".

    Odra (czes. i dł. Odra, niem. Oder, gł. Wodra, łac. starożytna Viadua, Suevus, łac. średniowiecza Oddera (w Dagome iudex), Odera; łac. renesansowa Viadrus (od 1543)) – rzeka w Europie Środkowej, w zlewisku Morza Bałtyckiego, na terenie Czech, Polski i Niemiec. Pod względem całkowitej długości jest drugą (po Wiśle) rzeką Polski. Biorąc pod uwagę tylko jej część w granicach Polski jest trzecią rzeką pod względem długości (po jej dopływie Warcie).Droga wojewódzka nr 932 (DW932) – droga wojewódzka łącząca dwa duże miasta na południu Polski: Wodzisław Śląski i Żory. Stanowi też łącznik pomiędzy DK81 a DK78 oraz umożliwia dojazd ze wschodniej części Górnego Śląska poprzez DK78 do granicy z Czechami w Chałupkach. Od czasu oddania do użytku węzła Świerklany na Autostradzie A1 stanowi (wspólnie z DK78), łącznik pomiędzy czeską autostradą D1 w Boguminie i polską autostradą A1 w Świerklanach.

    Pierwszy zapis z 1295 w księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis notuje miejscowość jako Wlodislavia civitate. W kronice wymienione zostały również wsie, które w procesach urbanizacyjnych zostały wchłonięte przez miasto. Są to obecne dzielnice lub części powiatu jak Radlin wymieniony pod nazwą Redlino, Biertułtowy pod nazwą Bertoldivilla.

    Krzyże pokutne to monolityczne, proste i surowe kamienne formy w kształcie krzyża wznoszone przez zabójców w miejscu, w którym dokonało się morderstwo. Zwyczaj ten przywędrował do Polski z zachodu, a panował w niej prawdopodobnie od XIII w. do poł. XIX w. Na przestrzeni wieków krzyże zmieniały swój wygląd oraz formę. Obszar ich występowania sięga od północy Włoch po Skandynawię. W Europie występuje ok. 7000 krzyży, w tym. ok. 4000 w Niemczech. Największym tego typu obiektem w Europie jest krzyż pokutny w Stargardzie Szczecińskim. Niektóre źródła podają informacje o rzekomych trzech tysiącach zaginionych krzyży. Część została zniszczona podczas wojen oraz w wyniku kradzieży, zaniedbania i wandalizmu. Krzyże były również używane jako materiał budowlany. Na terenie samej Polski znajduje się ok. 600 krzyży, w większości średniowiecznych, choć zdarzają się także XVII-wieczne. Około 400 krzyży umiejscowionych jest na terenie województwa dolnośląskiego, a największy spośród nich to Krzyż pokutny w Kijowicach. Pozostałe są w województwach lubuskim, opolskim i śląskim. W województwach pomorskim, świętokrzyskim, wielkopolskim i zachodniopomorskim są pojedyncze sztuki. Krzyże były również przenoszone ze swoich pierwotnych miejsc na cmentarze, do parków, ogrodów i innych miejsc.Gmina Godów – gmina wiejska w województwie śląskim, w powiecie wodzisławskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie katowickim. Gmina należy do Euroregionu Śląsk Cieszyński, mimo iż nie leży w granicach historycznych Śląska Cieszyńskiego.

    W pruskim urzędowym dokumencie z 1750 roku wydanym języku polskim w Berlinie przez Fryderyka Wielkiego wymieniona jest nazwa Loslaw. W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie Śląska wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie miejscowość występuje pod nazwą niemiecką Loslau oraz obecnie używaną, polską Wodzislaw we fragmencie "Wodzislaw, polnischer Name der im Rybniker Kreise gelegenen Stadt Loslau". Statystyczny opis Prus z 1837 roku wymienia obok nazwy Loslau także Wodislau.

    Maksymilian Iksal (ur. 1895 w Turzyczce dziś dzielnicy Wodzisławia Śląskiego, zm. 1981) – polski działacz niepodległościowy na Śląsku, uczestnik powstań 1919-21.Konstanty Damrot (Constantin Damroth) ps. Czesław Lubiński (ur. 13 września 1841 w Lublińcu, zm. 5 marca 1895 w Pilchowicach k. Gliwic) – duchowny katolicki, poeta, pisarz i działacz górnośląski.

    Polską nazwę Wodzisław w książce "Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej" wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego wydany na przełomie XIX i XX wieku notuje nazwę miasta pod polskimi nazwami Wodzisław oraz Włodzisław i pod niemiecką Loslau. Polską nazwę Wodzisław, łacińską Wladislavia oraz niemiecką Loslau wymienia również w 1896 roku śląski pisarz Konstanty Damrot.

    Droga wojewódzka nr 936 (DW936) – droga wojewódzka w województwie śląskim, w powiatach wodzisławskim i raciborskim. Rozpoczyna się od skrzyżowania z drogą wojewódzką nr 933 w Wodzisławiu Śląskim, następnie biegnie przez Syrynię, Buglowiec, Buków, Krzyżanowice i Owsiszcze do granicy z Czechami Owsiszcze-Píšť, gdzie łączy się z czeską drogą krajową nr 466.Dominik Kolorz (ur. 1965 w Wodzisławiu Śląskim) – polski działacz związkowy, od 2011 przewodniczący zarządu Regionu Śląsko-Dąbrowskiego NSZZ „Solidarności”.

    Łacińska nazwa miejscowości umieszczona była kiedyś w herbie miejskim: "Das Wappen der Stadt enthalt einen halben polnischen Adler und eine halbe Rose mit der Umschrift: Civitatis Wladislavensis 1597" czyli w tłumaczeniu na język polski "Herb miasta zawiera pół polskiego orła oraz pół róży z podpisem: Civitatis Wladislavensis 1597.". Katalog herbów niemieckich miejscowości, wydany w 1898 roku we Frankfurcie nad Menem, określa polską nazwę jako Wladislaw.

    Chałupki (niem. Annaberg) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie raciborskim, w gminie Krzyżanowice nad granicą z Czechami przy dawnym przejściu granicznym Chałupki-Bogumin. Historycznie na Górnym Śląsku.Leszek Robert Blanik (ur. 1 marca 1977 w Wodzisławiu Śląskim) – polski gimnastyk sportowy, mistrz olimpijski, mistrz świata i mistrz Europy, poseł na Sejm VII kadencji.

    Historia[]

    Plan Wodzisławia według Jurzwiczki z 1810 r.
    Średniowieczny klasztor minorytów, obecnie siedziba Sądu Rejonowego
    Średniowieczny Kościół Minorytów, obecnie Ewangelicki Kościół Św. Trójcy

    W połowie XIX wieku większość mieszkańców Wodzisławia oraz całego regionu stanowiła ludność polskojęzyczna. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku odnotowuje:"Der groste Theil der Einwohner spricht polnisch. Es giebt nur wenige Burger, deren Muttersprache die deutsche ist, obgleich schon fast der drite Theil sich auch dieser Sprache bedient" czyli w tłumaczeniu na język polski "Największa część ludności mówi po polsku. Istnieje tylko kilka miasteczek, w których językiem macierzystym jest niemiecki, mimo że prawie 1/3 używa tego języka.".

    Głogówek (dodatkowa nazwa w j. niem. Oberglogau, śl-niem. Kraut Glôge, cz. Horní Hlohov, łac. Glogovia minor) – miasto w Polsce położone na Górnym Śląsku, w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Głogówek. Leży nad rzeką Osobłogą. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do dawnego województwa opolskiego.Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.

    Patronem Wodzisławia Śląskiego jest św. Wawrzyniec z Rzymu, diakon i męczennik chrześcijański z III w.n.e. 10 sierpnia 1536 roku miastu zagrażał wzbudzający ogólny strach kataklizm. Wówczas mieszkańcy Wodzisławia postanowili oddać się pod opiekę świętemu Wawrzyńcowi. Miasto zostało ocalone, a świętego uznano za opiekuna wodzisławian.

    Krzysztof Serafin Sitarski (ur. 14 listopada 1976 w Wodzisławiu Śląskim) – polski inżynier górnik i polityk, poseł na Sejm VIII kadencji.Parafia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Wodzisławiu Śląskim – parafia rzymskokatolicka w Wodzisławiu Śląskim. Powstała razem z kościołem parafialnym (farnym) w 1257 roku wraz z lokacją miasta.

    Kalendarium[]

  • 1257 – sprowadzenie do Wodzisławia zakonu minorytów, lokacja miasta
  • 1280 – zniszczenie zabudowy drewnianej miasta przez pożar
  • 1299 – odbudowa miasta
  • 1459 i 1453 – zaatakowanie przez bandy żądające okupu pod groźbą spalenia miasta
  • 1502 – powstało ukształtowane Wodzisławskie Państwo Stanowe
  • 1618 – spalenie miasta i zamku, wraz z dokumentacją przywilejów
  • 1668-1685 – właścicielem Wodzisławia i ziemi wodzisławskiej był biskup ostrzyhomski Szeloposemy
  • 1685 – Wodzisław wraz z okolicą przeszedł w ręce hrabiego Ferdynanda von Dittrichstein
  • 1738 – właścicielem Wodzisławia został Guidobald J. Dittrichstein
  • 1780 – państwo wodzisławskie przejął Heinrich L. von Reichenbach
  • 1795 – nowy właściciel Wodzisławia (i ziemi wodzisławskiej) August von Ponin-Poniński
  • 1798 – Wodzisław został odsprzedany hrabiemu von Strachwitzowi
  • 1809 – pierwsze wybory władz miejskich
  • 1810 – przejęcie przez państwo zabudowań klasztornych; wybuch powstania chłopskiego pod przewodnictwem sołtysa z Jedłownika – Józefa Bieni
  • 1822 – 12 czerwca, pożar strawił całe miasto
  • 1830 – przekazanie kościoła przyklasztornego gminie ewangelickiej
  • 1841-1851 – właścicielem Wodzisławia i okolic był Aleksander von Oppersdorf
  • 1847 – tereny Wodzisławia i okolic nawiedziła klęska powszechnego głodu połączonego z epidemią tyfusu
  • 1882 – Wodzisław otrzymał połączenie kolejowe z Boguminem (cs. Bohumin) i Rybnikiem
  • 1919-1921 – trzy powstania śląskie
  • 1921 – w plebiscycie zwycięstwo opcji proniemieckiej, mimo to miasto zostaje przyznane przez Ligę Narodów Rzeczypospolitej Polskiej
  • 1922 – wkroczenie do miasta Wojska Polskiego
  • 1939 – 1 września, Niemcy zajęli Wodzisław
  • 1945 – styczeń, do Wodzisławia dotarł marsz śmierci z obozów w Oświęcimiu i okolicznych podobozów
  • 1945 – 26 marca, do Wodzisławia wkroczyła Armia Czerwona i I Czechosłowacka Brygada Pancerna
  • 1946 – 1 stycznia, włączono do miasta gminę Jedłownik
  • 1954 – utworzono powiat wodzisławski
  • 1960 – otwarcie kopalni "1 Maja" ( na uroczystość przybywa premier rządu PRL Józef Cyrankiewicz ),
  • 1972 – włączenie do miasta gromady Wilchwy oraz wsi: Marusze i Turzyczka
  • 1975 – likwidacja powiatu, przyłączenie do Wodzisławia Śląskiego miast: Pszów, Radlin, Rydułtowy oraz gminy Marklowice
  • 1988 – 19 sierpnia, doszło do strajku okupacyjnego na KWK 1 Maja
  • 1992 – 1 stycznia, nastąpiło odłączenie Rydułtów od Wodzisławia
  • 1994 – 30 grudnia, od miasta odłączyły się Marklowice i Pszów
  • 1997 – 1 stycznia, od miasta odłączył się Radlin
  • 1999 – 1 stycznia, został reaktywowany powiat wodzisławski
  • 2001 – zamknięto jedyną w mieście kopalnię KWK 1 Maja
  • Kościół Zielonoświątkowy w Rzeczypospolitej Polskiej – chrześcijański wolny Kościół protestancki o charakterze ewangelikalnym nurtu zielonoświątkowego; drugi, pod względem wielkości Kościół protestancki w Polsce (po Kościele Ewangelicko-Augsburskim w RP), posiadający ponad 23 tysięcy wiernych zrzeszonych w ramach 217 zborów; największy polski Kościół protestancki nurtu ewangelicznego; największa, choć nie jedyna, wspólnota zielonoświątkowców w Polsce, związana z pentekostalną tradycją amerykańskich Zborów Bożych i przyjmująca ustrój kongregacjonalno-synodalny. Kościół Zielonoświątkowy w RP jest członkiem Europejskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej, Światowej Wspólnoty Zborów Bożych oraz Towarzystwa Biblijnego w Polsce. Organem prasowym Kościoła jest miesięcznik „Chrześcijanin”. Siedzibą władz Kościoła jest miasto stołeczne Warszawa. Podstawą prawną działalności Kościoła jest Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 20 lutego 1997. Obecnym Przewodniczącym Naczelnej Rady Kościoła i Prezbiterem Naczelnym Kościoła jest bp dr Marek Kamiński.Józef Bienia - sołtys Jedłownika, przywódca Powstania Chłopskiego obejmującego Ziemię Wodzisławską (luty 1810 r.) Pomnik ku jego pamięci znajduje się przed wodzisławskim zamkiem od strony ul. Kubsza.


    Podstrony: [1] 2 [3] [4] [5] [6] [7] [8] [9]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Beskid Śląski (czes. Slezské Beskydy, 513.45) – pasmo górskie, stanowiące część Beskidów Zachodnich. Jest mezoregionem wchodzącym w skład prowincji Karpat Zachodnich. Najwyższymi szczytami Beskidu Śląskiego są Skrzyczne (1257 m n.p.m.) i Barania Góra (1220 m n.p.m.), natomiast dla części czeskiej Czantoria Wielka (995 m n.p.m.).
    Praga (czes. i słow. Praha, niem. Prag) – stolica i największe miasto Czech, położone w środkowej części kraju, nad Wełtawą. Jest miastem wydzielonym na prawach kraju, będąc jednocześnie stolicą kraju środkowoczeskiego.
    Grodzisko (niem. Alt Loslau, Alte Schloss - Gemeinde) - las i wzgórze w Wodzisławiu Śląskim w dzielnicy Stare Miasto, historyczna część Wodzisławia Śląskiego. Grodzisko znaczy góra Zamkowa. Polska nazwa wywodzi się ze słowa gród i prawdopodobnie tam był lokowany Wodzisław przed 1257 rokiem. Na grodzisku mieści się Baszta Rycerska z 1867 wybudowana przez Edwarda Braunsa - ówczesnego właściciela tych ziem. W 1932 roku zelektryfikowano Grodzisko przez Gminę Marklowice na prośbę mieszkańców i magistratu wodzisławskiego. Po zakończeniu II wojny światowej wschodnia część obszaru Grodziska, została włączona do gminy Marklowice i stała się jej dzielnicą, pozostawiając w Wodzisławiu zachodnia z wzniesieniem, lasem i Wieżą Romantyczną. Przy ulicy Grodzisko znajduje się kilkanaście prywatnych domów.
    Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie (AGH; dawniej: Akademia Górnicza w Krakowie; nazwa międzynarodowa: AGH University of Science and Technology; dawniej: University of Mining and Metallurgy) – jedna z największych polskich wyższych uczelni, została powołana 8 kwietnia 1919 uchwałą Rady Ministrów. Jest zaliczana do najlepszych uczelni technicznych w kraju. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities z lipca 2013, opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a na świecie 526. pośród wszystkich typów uczelni.
    1 Czechosłowacka Samodzielna Brygada Pancerna (czes. 1 československá samostatná tanková brigáda) – czechosłowacka jednostka wojskowa walcząca u boku Armii Czerwonej podczas II wojny światowej
    Władysław I Herman (ur. ok. 1043, zm. 4 czerwca 1102) – książę z dynastii Piastów, władca Polski w latach 1079-1102. Młodszy syn Kazimierza I Odnowiciela i jego żony Dobroniegi.
    Bolesław Kominek (ur. 23 grudnia 1903 w Radlinie, zm. 10 marca 1974 we Wrocławiu) – polski biskup rzymskokatolicki, arcybiskup metropolita wrocławski w latach 1972–1974, kardynał od 1973.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.106 sek.