• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wodowskaz

    Przeczytaj także...
    Wezbranie (wyżówka) – wysoki stan wody w rzece, wywołany zwiększonym zasileniem koryta podczas opadów lub roztopów, spiętrzeniem wody spowodowanym zatorem lodowym lub podwyższeniem bazy drenażu w ujściowym odcinku rzeki podczas sztormu. W polskiej terminologii geograficznej wezbrania przynoszące szkody materialne i społeczne nazywa się powodziami.Stan wody jest to wzniesienie zwierciadła wody w cieku ponad umowny poziom odniesienia (co nie jest równoznaczne z głębokością cieku). Należy rozróżnić pojęcia stan wody i poziom wody. Są to te same wielkości fizyczne, jednak podawane względem różnych odniesień. Poziomy terenu liczymy od przyjętego poziomu morza, dlatego wysokość na której znajdują się obiekty na Ziemi wyrażamy w metrach nad poziomem morza. W Polsce sieć wodowskazowa odniesiona jest obecnie do poziomu morza w Kronsztadzie w Rosji.
    Powódź – przejściowe zjawisko hydrologiczne polegające na wezbraniu wód rzecznych lub morskich w ciekach wodnych, zbiornikach lub na morzu powodujące po przekroczeniu przez wodę stanu brzegowego zatopienie znacznych obszarów lądu - dolin rzecznych, terenów nadbrzeżnych lub depresyjnych, doprowadzające do wymiernych strat społecznych i materialnych. Jest jedną z najbardziej groźnych i niszczycielskich w skutkach klęsk żywiołowych. Walka z nią jest stale aktualnym problemem ogólnoświatowym. Poważny wpływ na występowanie powodzi ma istniejący układ rzek oraz występująca w poszczególnych okresach roku sytuacja hydrologiczno-meteorologiczna.
    Wodowskaz na rzece Piaśnicy
    Wodowskaz na Wiśle (Warszawa)

    Wodowskaz jest to urządzenie służące do pomiaru poziomów wody. Umieszcza się je przy rzece lub w rzece w profilu wodowskazowym. Najczęściej wykorzystywany typ wodowskazu to wodowskaz łatowy. Minusem wodowskazów jest konieczna obecność obserwatora do wykonania odczytu stanu. Ogranicza to obserwacje do określonych terminów jako tzw. obserwacje zwyczajne wykonywane 1 raz na dobę o godzinie 6:00 UTC (czas uniwersalny koordynowany, to jest o 7:00 czasu urzędowego (lokalnego) zimowego lub o 8:00 czasu urzędowego (lokalnego) letniego, a wyjątkowo (przy dużych dobowych wahaniach stanu wody) 3 razy na dobę: w czasie zimowym o godzinie 7, 13 i 19 lub czasie letnim o godzinie 8, 14 i 20. W sytuacjach nadzwyczajnych jakimi są wezbrania i powodzie odczyt wykonuje się nawet co godzinę. Stan wody na wodowskazie odczytywany w centymetrach jest odniesiony do umownego zera wodowskazu, dowiązanego do sieci niwelacji państwowej. W Polsce nie odzwierciedla rzeczywistej warstwy wody w rzece.

    Meteorologia (gr. metéōron (μετέωρον) - unoszący się w powietrzu, lógos (λόγος)- słowo, wiedza) - nauka zajmująca się badaniem zjawisk fizycznych i procesów zachodzących w atmosferze, szczególnie w jej niższej warstwie - troposferze. Bada, jak te procesy wpływają na przebieg procesów atmosferycznych i stan pogody na danym obszarze.Kra jest określeniem zjawiska geologicznego lub hydrologicznego, w którym wolnopłynące (dryfujące) po obszarach obniżonej lepkości powierzchniowe fragmenty (płyty) różnych kształtów i rozmiarów mogące przemieszczać się poziomo, tworzą się poprzez odłamywanie od pokrywy.

    Rodzaje wodowskazów[ | edytuj kod]

  • wodowskaz łatowy – ma podziałki jednostronne i dwustronne w formie metalowych lub plastikowych tabliczek i segmentów zamocowanych we wnęce ceowego przekroju drewnianej łaty
  • wodowskaz grupowo-korespondujący
  • wodowskaz pionowo-skośny (łatowo-skarpowy)
  • wodowskaz skośny (schodkowy) – ułatwia on pomiar przy przesuwającej się linii brzegowej wraz ze zmianą stanu wody, a także nie utrudnia spływu wody i kry lodowej
  • wodowskaz maksymalny (skrzynkowy, pływakowo-zębatkowy, pływakowo-zapadkowy, itp.) – zachowuje najwyższy stan wody do czasu przybycia obserwatora
  • wodowskaz palowy
  • wodowskaz pływakowy
  • wodowskaz rejestrujący analogowy (limnigraf analogowy)
  • wodowskaz rejestrujący cyfrowy (limnigraf cyfrowy)
  • wodowskaz rejestrujący cyfrowy z funkcją telemetryczną (limnigraf telemetryczny)
  • wodowskaz precyzyjny (o dokładności do 0,01mm)
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Hydrologia i oceanografia (pol.). zhig.ujk.edu.pl. [dostęp 2018-04-30].

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jan Flis: Szkolny słownik geograficzny. Warszawa: WSIP, 1985, s. 143. ISBN 83-02-00870-2.
  • Zobacz też[ | edytuj kod]

  • mareograf
  • meteorologia
  • Krzywa związku wodowskazów
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Marta Łapuszek: Analiza przeobrażeń koryta rzeki Czarna w długim okresie czasu w wybranych profilach wodowskazowych (pol.). yadda.icm.edu.pl. [dostęp 2018-04-30].
  • Piaśnica (kaszb. Piôsznica) – rzeka w północnej Polsce na Kaszubach, przepływa przez obszar dwóch powiatów województwa pomorskiego: wejherowskiego i puckiego. Bieg zaczyna na obszarze Puszczy Darżlubskiej (na południe od Małej Piaśnicy), a kończy uchodząc do Bałtyku na zachód od Dębek (obszar rezerwatu przyrody Piaśnickie Łąki).Mareograf (pływomierz) – przyrząd pomiarowy (wodowskaz) służący do automatycznego pomiaru zmian poziomu morza (wysokości lustra wody).




    Warto wiedzieć że... beta

    Łata wodowskazowa – przyrząd w postaci dużej linijki umożliwiający odczyt stanu wody, umieszczany przy mostach, śluzach, przepustach. Wodowskazy łatowe wykorzystywane są w państwowej sieci hydrologiczno-meteorologicznej na posterunkach hydrologicznych, a także na budowlach hydrotechnicznych. Wartość elementarna podziału ma długość 2 cm, a opis cyfrowy podany jest co 10 cm. Odczyt stanu wody dokonywany jest z dokładnością do 1 cm, przez obserwatora w określonych terminach obserwacji.
    Profil wodowskazowy – przekrój poprzeczny koryta rzeki wraz z obszarem zalewowym, w miejscu wykonywania obserwacji hydrologicznych i pomiarów hydrometrycznych. W profilu wodowskazowym zainstalowana zazwyczaj jest łata wodowskazowa i/lub czujnik stanu wody.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.01 sek.