• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wittenberga



    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]
    Przeczytaj także...
    Rynek w Wittenberdze (niem. Martkplatz) – główny plac historycznej części miasta Wittenberga (Saksonia-Anhalt, Niemcy).<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Zabytki[]
  • zespół zamkowy zamek, pierwotny gotycki z XIII w. uległ zniszczeniu w czasie wojny siedmioletniej w 1760. Został odbudowany w 1770 w stylu późnego baroku. Ponownie ucierpiał w trakcie działań wojennych w 1814, po czym został przekształcony w koszary dla stacjonującego w mieście wojska kościół zamkowy (Allerheiligen), zbudowany w stylu gotyckim w XV w., gruntownie przebudowywany w XVIII i XIX wieku w duchu neogotyckim. Miejsce spoczynku Marcina Lutra i Filipa Melanchtona. Od strony północnej znajduje się wejście, gdzie na dawnych drewnianych drzwiach Marcin Luter miał przybić swoje 95 tez. Wewnątrz m.in. portret Lutra, pędzla Lucasa Cranacha Młodszego, brązowa chrzcielnica wykonana przez Petera Vischera starszego z Norymbergi, późnogotyckie nagrobki Jana Stałego i Fryderyka Mądrego. Witraże, wśród z nich przedstawiające herby miast, które pierwsze przyjęły luteranizm.
  • rynek pomnik Marcina Lutra (1821, autorstwa Johanna Gottfrieda Schadowa oraz Karla Friedricha Schinkela)
  • pomnik Filipa Melanchtona (1861, wyk. Friedrich Drake i J. H. Strack)
  • renesansowy ratusz, zbudowany w latach 1523-1535 pod kierunkiem Konrada Krebsa, rozbudowany w 1541 m.in. przez Lucasa Cranacha Starszego
  • kościół NMP (St. Marien) – Gotycki, trójnawowy kościół, z dwuwieżową fasadą (hełmy wież z XVII w.), zbudowany w XIV w., rozbudowany w następnym stuleciu (m.in. dobudowano zespół późnogotyckich portali). Wewnątrz najważniejszym zabytkiem jest ołtarz główny z obrazami Lucasa Cranacha Starszego i Młodszego, jedno z pierwszych dzieł protestanckiego malarstwa tablicowego. Jest to tryptyk, gdzie w głównej części znajduje się przedstawienie Ostatniej Wieczerzy, na bocznych skrzydłach przedstawienia sakramentu chrztu i spowiedzi. Na rewersach przedstawienia F. Melanchtona oraz J. Bugenhagena, a w predelli scena ukazująca nauczającego Lutra. Brązowa chrzcielnica z 1457 jest dziełem Petera Vischera Starszego, ponadto obrazy epitafijne ze scenami biblijnymi pędzla Ł. Cranacha Młodszego. Tutaj w 1521 Andreas Bodenstein oraz Justus Jonas odprawili pierwsze w Niemczech nabożeństwa luterańskie.
  • dom Lutra (niem. Lutherhaus) – dawny dom Marcina Lutra, znajdujący się na dziedzińcu wewnętrznym Augusteum, jednego z budynków uniwersyteckich. Po przybyciu do Wittenbergi w 1508 Marcin Luter mieszkał w celi klasztoru augustiańskiego, która została oddzielona od budynku klasztornego w XVIII w. Po zerwaniu z kościołem Luter pozostawał pod ochroną księcia Saksonii i mieszkał w izbach klasztornych wraz z rodziną aż do swojej śmierci. W 1564 spadkobiercy Lutra sprzedali budynek uniwersytetowi, który urządził tu dom dla stypendystów. Po rozwiązaniu uniwersytetu dom przeszedł na własność seminarium ewangelickiego, które jednak nie używało budynku. W 1834 powstała tu szkoła dla biednych im. Marcina Lutra. W latach 1853-1856 przeprowadzono prace restauracyjne pod kierownictwem Friedriecha Augusta Stülera. W końcu z inicjatywy burmistrza Schilda urządzono tu muzeum historii reformacji (1877-1883).
  • dom Melanchtona (niem. Melanchtonhaus) – kamienica w stylu renesansowym, wybudowana dla Filipa Melanchtona w połowie XVI w. na koszt Fryderyka III Mądrego. Po śmierci Melanchtona (1560) w domu mieszkali kolejni profesorowie uniwersyteccy. W 1810 pokoje Melanchtona udostępniono zwiedzajacym. W 1954 w domu urządzono muzeum regionalne, w którym szczególne miejsce zajmują ekspozycje poświęcone pracy Melanchtona.
  • dom Hamleta (niem. Hamlethaus) – w domu tym miał mieszkać bohater dramatu Williama Shakespeare’a Hamlet podczas swoich studiów na uniwersytecie wittenberskim. Jako że jednak działalność Hamleta datowana jest na ok. 1200, a uniwersytet wittenberski powstał dopiero w 1502, pobyt Hamleta w tym domu jest raczej wykluczony. Przekaz ten jest najprawdopodobniej związany z pobytem w Wittenberdze duńskiego księcia Christiana II, który miał jednak mieszkać w domu Lucasa Cranacha. Możliwe jednak, że mógł bywać w Domu Hamleta, który na początku XVI w. znany był jako Bursa Mercurii, a prowadzono tu wykłady z prawa dla studentów.
  • domy Cranachów (niem. Cranachhöfe) – dwa domy Łukasza Cranacha Starszego, przy rynku pod numerem 4 oraz przy Schlosstrasse 1, w których mieszkał i tworzył malarz oraz jego syn Łukasz Cranach Młodszy. Łukasz Cranach Starszy przybył do Wittenbergi w 1505 i spędził tu 45 lat pracując na dworze książąt saskich. W 1512 zakupił dom przy rynku dokąd przeprowadził się wraz z rodziną. Dom sprzedał ok. 1517-1518 i zakupił posesję przy Schlossstrasse 1, która oferowała znacznie więcej miejsca na urządzenie warsztatu malarskiego. W 1522 Cranach odkupił swój dawny dom przy rynku, gdzie wraz Christianem Döhringem założył drukarnię. W latach 1541-1546 zięć Cranacha Caspar Pfreundt prowadził tu aptekę. Obecnie, domy zostały odrestaurowane staraniem Fundacji Cranacha. W domu przy Schlossstrasse 1 znajduje się m.in. historyczna drukarnia a w domu przy rynku stała wystawa poświęcona życiu i twórczości Lucasa Cranacha Starszego.
  • „Leucorea” – historyczne zabudowania dawnego uniwersytetu wittenberskiego, obecnie część Uniwersytetu Marcina Lutra w Halle-Wittenberdze.
  • szkoła Hunderwasserschule – budynek Gimnazjum im. M. Lutra i F. Melanchtona (niem. Luther-Melanchthon-Gymnasium) zaprojektowany przez wiedeńskiego architekta Friedensreicha Hundertwassera.
  • Osoby związane z miastem[]

  • Franz Woken (ur. 1685, zm. 1734) – niemiecki pedagog, historyk, językoznawca i teolog luterański, umarł w Wittenberdze
  • Justus Jonas (ur. 5 czerwca 1493 w Nordhausen, zm. 9 października 1555 w Eisfeld) – niemiecki teolog, humanista, działacz reformacji, współpracownik Marcina Lutra.Tryptyk – typ nastawy ołtarzowej składający się z części środkowej oraz dwóch bocznych skrzydeł. Skrzydła są zwykle osadzone na zawiasach i ruchome, tak, że mogą się zamykać, zasłaniając część środkową. Nazwa tryptyk odnosi się także do (nawiązujących kształtem do ołtarza) obrazów malarskich i płaskorzeźb, składających się z trzech części, które zazwyczaj można składać.


    Podstrony: [1] [2] 3 [4] [5]



    w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

    Warto wiedzieć że... beta

    Ekskomunika (z łac. excommunicatio – poza wspólnotą, wyłączenie ze wspólnoty, pot. klątwa, wyklęcie i anatema) – w chrześcijaństwie najwyższa kara kościelna polegająca na wykluczeniu z życia Kościoła.
    Królestwo Prus (niem. Königreich Preußen) – oficjalny tytuł państwa prusko-brandenburskiego po 1701, wraz z pozostałymi domenami dynastii Hohenzollernów w latach 1701-1918, od 1871 wchodzące w skład Cesarstwa Niemieckiego. Terytorium Królestwa Prus obejmowało dwie trzecie całego obszaru Cesarstwa Niemieckiego.
    Teologia (gr. θεος, theos, „Bóg”, + λογος, logos, „nauka”) – dyscyplina wiedzy posługująca się metodami filozoficznymi w wyjaśnianiu świata w jego relacji do Boga. Klasycznie uznawana za dziedzinę naukową, także w Polsce znajduje się na liście dziedzin naukowych, ustalonej przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów. Stanowi metodyczne studium prawd religijnych objawionych przez Boga, w myśl maksymy (łac.) fides quaerens intellectum – wiara szukająca zrozumienia. Współcześnie zasadność uznawania pytań o Boga za naukowe jest kwestionowana. Według części autorów teologia nie spełnia współczesnych wymagań stawianych nauce, chociażby poprzez brak weryfikowalności stawianych przez nią hipotez oraz oparcie na dogmatach jako punkcie wyjściowym swoich rozważań zamiast na metodzie naukowej, czy paradygmatach naukowych. Polemikę z tymi zarzutami przedstawił m.in. papież Benedykt XVI w Wykładzie ratyzbońskim.
    Johan Gustav Banér (ur. 23 czerwca 1596 Djursholm, zm. 10 maja 1641 w Halberstadt) – szwedzki feldmarszałek z czasów wojny trzydziestoletniej.
    Serwitut – nadawane do początków XX w. uprawnienia chłopa posiadającego ziemię orną, polany lub hale do korzystania z pańskich lasów. Część lasu objętą serwitutem nazywano cerklem lub cyrklem. Serwituty, zwane też służebnościami, były więc rodzajem prawa rzeczowego. Serwituty oparte były na aktach jednostronnych (np. przywilejach nadanych osadźcom wsi przez królów polskich), na umowach ustnych lub zwyczajach. Początkowo serwituty dotyczyły własności królewskiej lub dworskiej, później w miarę, jak zmieniali się właściciele lasów, również prywatnej lub państwowej.
    Bretten – miasto w Niemczech, w kraju związkowym Badenia-Wirtembergia, w rejencji Karlsruhe, w regionie Mittlerer Oberrhein, w powiecie Karlsruhe, siedziba wspólnoty administracyjnej Bretten. Leży w Kraichgau, nad rzeką Saalbach, ok. 25 km na wschód od Karlsruhe, przy drogach krajowych B293, B294, B35 i linii kolejowej Bruchsal–Mühlacker; Bruchsal–Heilbronn; Karlsruhe–Bretten.
    Chrystian II zwany Okrutnym (ur. 1 lipca 1481 w Nyborgu, zm. 25 stycznia 1559 w Kalundborgu) – król Danii i Norwegii 1513–1523 oraz Szwecji 1520–1521 z dynastii oldenburskiej.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.218 sek.