• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Wisconsin



    Podstrony: 1 [2] [3] [4]
    Przeczytaj także...
    Anglicy (ang. English people) – naród germański zamieszkujący głównie Wielką Brytanię, zwłaszcza Anglię (ok. 45 mln), posługujący się językiem angielskim z grupy języków germańskich. Poza Zjednoczonym Królestwem mieszkają głównie w Republice Południowej Afryki, Związku Australijskim, Kanadzie i Stanach Zjednoczonych. Anglicy wyznają głównie anglikanizm. Ich kultura zaczęła się kształtować w średniowieczu pod wpływami celtyckimi, romańskimi (gł. francuskimi) oraz skandynawskimi (głównie normańskimi i nordyckimi). Od czasów nowożytnych zaczęła wpływać na kulturę reszty świata. Za pierwszego Anglika uważa się człowieka z Boxgrove, którego szczątki znaleziono w hrabstwie West Sussex.Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.

    Wisconsin (wymowa:/wɪˈskɑːnsɪn/ ) – stan na północy Stanów Zjednoczonych, leżący w regionie Midwest, nazywanym także regionem Wielkich Jezior.

    Wisconsin położone jest pomiędzy Jeziorem Górnym na północy i jeziorem Michigan na wschodzie. Na zachodzie graniczy ze stanem Minnesota, na południowym zachodzie ze stanem Iowa, na południu z Illinois, a na północnym wschodzie z Michigan.

    Obszar całego stanu jest w większości nizinny i występują tu liczne jeziora polodowcowe.

    David Zubik, (ur. 4 września 1949), amerykański biskup katolicki polskiego pochodzenia. Biskup pomocniczy diecezji Pittsburgh (1997-2003), w tym samym czasie biskup tytularny Jamestown. Następnie ordynariusz diecezji Green Bay w Green Bay (2003-2007) i ordynariusz diecezji Pittsburgh (od 2007).Francuzi – naród romański zamieszkujący głównie Francję (ok. 64 mln), Wielką Brytanię (ok. 100 tys.), Katalonię (ok. 4 tys.) oraz nieliczni w Belgii, Andorze, Luksemburgu, Monako i Szwajcarii. Poza tym Francuzi żyją głównie w swoich byłych koloniach w Afryce oraz w własnych terytoriach zamorskich w Oceanii i na innych kontynentach. Około 10 milionów osób francuskiego pochodzenia mieszka w Stanach Zjednoczonych, a 5 milionów w Kanadzie. Ich ojczystym językiem jest francuski. Większość Francuzów to katolicy (chrystianizacja w II – IV wieku). Dzisiaj wielu potomków byłych imigrantów uważa się za część narodu francuskiego, są to przeważnie osoby pochodzenia afrykańskiego i arabskiego. Pozostają oni obywatelami państwa francuskiego.

    Według spisu powszechnego z 2001 roku Wisconsin miało 5 285 604 mieszkańców, z czego 505 358 to Amerykanie polskiego pochodzenia – Polonia.

    Historia[ | edytuj kod]

  • 1634 – na ziemie przyszłego stanu dotarł francuski badacz Jean Nicolet
  • 1672 – terytorium zostało włączone do kolonialnych posiadłości Francji
  • 1763 – własność Wielkiej Brytanii
  • 1783 – Wielka Brytania przekazała terytorium Stanom Zjednoczonym
  • 1812 – Brytyjczycy ostatecznie opuścili Wisconsin
  • 29 maja 1848 – Wisconsin zostało przyjęte do Unii (jako trzydziesty stan)
  • Demografia[ | edytuj kod]

    Na podstawie spisu ludności z roku 2010 stwierdzono, że stan Wisconsin liczył 5 686 986 mieszkańców, co oznaczało wzrost o 323 313 (6,0%) w porównaniu z poprzednim spisem z roku 2000. Dzieci poniżej piątego roku życia stanowiły 5,8% populacji, 22,1% mieszkańców nie ukończyło jeszcze osiemnastego roku życia, a 16,5% to osoby mające 65 i więcej lat. 50,3% ludności stanu stanowiły kobiety.

    Stany Zjednoczone Ameryki – państwo związkowe złożone z 50 stanów, w tym 48 tzw. stanów kontynentalnych oraz stanu Alaska – oddzielonego od pozostałych stanów kontynentalnych obszarem Kanady – i stanu Hawaje, położonego na archipelagu o tej samej nazwie. W 1791 roku wydzielony został dodatkowo okręg stołeczny (Dystrykt Kolumbii, potocznie zwany Waszyngtonem), będący oficjalną stolicą państwa.Jezioro polodowcowe – rodzaj jeziora powstałego w zagłębieniu terenu utworzonym wskutek działalności lodowca lub lądolodu, charakterystyczny dla obszarów młodoglacjalnych. Woda tych jezior nie jest roztopową wodą lodowcową, bo ta dawno uległa wymianie, a nawet w pewnych przypadkach w jeziorze nigdy nie było wód roztopowych. W niektórych miejscach pojawiły się stale podmokłe obszary bagien i torfowisk.

    Język[ | edytuj kod]

    W 2010 roku najpowszechniej używanymi językami były:

  • język angielski – 91,71%,
  • język hiszpański – 4,35%,
  • język hmong – 0,75%,
  • język niemiecki – 0,7%.
  • Rasy i pochodzenie[ | edytuj kod]

    87,3% mieszkańców stanowiła ludność biała (81,3% nie licząc Latynosów), 6,7% to Murzyni lub Afroamerykanie, 2,9% to Azjaci, 1,9% było rasy mieszanej, 1,2% to rdzenna ludność Ameryki i 0,1% to Hawajczycy i mieszkańcy innych wysp Pacyfiku. Latynosi stanowili 6,9% ludności stanu.

    Hawajczycy - rdzenni mieszkańcy Hawajów, pochodzenia polinezyjskiego. Komunikują się w języku angielskim oraz języku kreolskim. Język hawajski, który był pierwotnym językiem Hawajczyków jest praktycznie językiem wymarłym, gdyż posługuje się nim nie więcej niż 1000 osób.Indianie – najliczniejsza i najbardziej zróżnicowana z trzech – obok Inuitów (Eskimosów) i Aleutów – grup ludności tubylczej (rdzennej, autochtonicznej) zamieszkujących oba kontynenty amerykańskie, obejmująca – zarówno dawniej, jak i dziś – setki ludów, plemion i grup o bardzo różnym charakterze i stopniu rozwoju. W tradycyjnej antropologii zaliczani są do rasy żółtej.

    Do największych grup należały osoby pochodzenia niemieckiego (38,6%), irlandzkiego (10,6%), polskiego (8,5%), norweskiego (7,3%) i angielskiego (5,6%). Do innych większych grup należały osoby pochodzenia meksykańskiego (276,5 tys.), francuskiego (230,3 tys.), włoskiego (198,6 tys.), „amerykańskiego” (169,7 tys.), szwedzkiego (142,4 tys.), holenderskiego (134,3 tys.), czeskiego (89,3 tys.), szkockiego (84,7 tys.), duńskiego (58,9 tys.), szwajcarskiego (56,3 tys.) i portorykańskiego (56,3 tys.).

    Raphael Michael Fliss (ur. 25 października 1930 w Milwaukee, Wisconsin) – amerykański duchowny katolicki, biskup Superior w latach 1985-2007.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Wśród ludności azjatyckiej najliczniejsi byli Hindusi (30,1 tys.) i Chińczycy (23,4 tys.).

    Religia[ | edytuj kod]

    Struktura religijna w 2014 r.:

  • protestanci – 44%:
  • luteranie – 19%,
  • bezdenominacyjni – 5%,
  • baptyści – 5%,
  • pozostali – 15% (głównie: kalwini, metodyści, zielonoświątkowcy, uświęceniowcy, pietyści, anglikanie, amisze, campbellici i adwentyści dnia siódmego),
  • bez religii – 25% (w tym: 5% agnostycy i 3% ateiści),
  • katolicy – 25%,
  • pozostałe religie – 6% (w tym: mormoni, świadkowie Jehowy, muzułmanie, żydzi, prawosławni, unitarianie, hinduiści, buddyści, scjentyści i bahaiści).
  • Polonia w Wisconsin[ | edytuj kod]

    Polonia w tym stanie stanowi 9,6% ogółu ludności stanu i jest to według danych z 2001 roku około 505 358 osób, co jest największym udziałem ze wszystkich zjednoczonych stanów Ameryki. Jednak tylko niewielki procent tej grupy Amerykanów polskiego pochodzenia w Wisconsin mówi po polsku i ma głębsze związki z Polską.

    Islam (arab. الإسلام ; al-islām) – religia monoteistyczna, druga na świecie pod względem liczby wyznawców po chrześcijaństwie. Świętą księgą islamu jest Koran, a zawarte w niej objawienie ma stanowić ostateczne i niezmienne przesłanie Boga do ludzi.Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.

    Wśród znanych przedstawicieli tej grupy etnicznej są między innymi David Zubik (katolicki biskup w Green Bay), Jerome Listecki (katolicki arcybiskup w Milwaukee), Raphael Fliss (katolicki biskup w Superior), Dave Cieslewicz (burmistrz Madison, stolicy stanu Wisconsin).

    Wielu przedstawicieli Polonii mieszka w Wisconsin Dells i Stevens Point. W jedynym z tamtejszych kościołów, kościele św. Cecylii, odprawiana jest msza w języku polskim w każdą ostatnią niedzielę miesiąca.

    Pentekostalizm (ruch zielonoświątkowy) – odłam chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie.Jerome Edward Listecki (ur. 12 marca 1949 w Chicago) – amerykański duchowny katolicki polskiego pochodzenia, arcybiskup Milwaukee.

    Największa grupa Polonii mówiącej po polsku mieszka w Milwaukee. Jednymi z pierwszych polskich imigrantów w Milwaukee byli Kaszubi, którzy zamieszkali wyspę Jones Island na jeziorze Michigan, ponieważ ta wyspa przypominała im życie nad Morzem Bałtyckim. Wyspa ta nie jest zamieszkana przez Kaszubów, ale znajduje się tam park Kaszube's Park, który powstał z myślą o nich. Trzeci polski kościół w Stanach Zjednoczonych (pierwszy w dużym mieście) powstał w tym mieście w 1866. Od końca XIX w. i w XX w. polscy imigranci zbudowali osiemnaście polskich kościołów w Milwaukee; kościół św. Stanisława, kościół św. Jadwigi, kościół św. Jacka, kościół św. Wincentego, bazylika św. Jozefata, kościół św. Cyryla i św. Metodego, kościół św. Kazimierza, kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej, św. Jana Kantego, św. Wojciecha, św. Barbary, kościół Najświętszego Sakramentu, kościół św. Aleksandra, kościół św. Heleny, kościół św. Ignacego, kościół św. Marii Magdaleny, kościół św. Pawła, i kościół polskokatolicki Najświętszego Imienia. W każdym z tych kościołów przez wiele lat były odprawiane msze święte w języku polskim. Obecnie jedyną polską parafią w Milwuakee, w której odprawia się msze święte w języku polskim, jest parafia św. Maksymiliana Kolbego (w kościele św. Cyryla i św. Metodego). Oprócz tego w Milwaukee funkcjonuje polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawła II.

    Kościół Adwentystów Dnia Siódmego (ang. Seventh-day Adventist Church, w skrócie SDA Church) – kościół chrześcijański, wywodzący się z grona wyznań protestanckich, będących wynikiem przebudzenia adwentowego, jakie nastąpiło w pierwszej połowie XIX wieku na terenie Ameryki Północnej.Ruch uświęceniowy (ang. Holiness Movement) – powstały w połowie XIX wieku ruch wewnątrz chrześcijaństwa stanowiący zbiór wierzeń i praktyk, wywodzących swe źródła z metodyzmu, a pośrednio z chrześcijańskiego ruchu przebudzeniowego tamtego okresu. Ruch kładzie nacisk zgodnie z przekonaniem Johna Wesleya, że każdy chrześcijanin powinien dążyć do osiągnięcia doskonałości chrześcijańskiej rozumianej praktycznie jako codzienne osobiste uświęcanie każdego wierzącego. Szczególnie zwraca uwagę na konieczność osobistego nawrócenia i pobożnego życia.

    W 2012 roku z inicjatywy „młodej Polonii” powstało Polskie Stowarzyszenie w Wisconsin. Pod patronatem stowarzyszenia powstała Polska Szkoła w Wisconsin. Do szkoły uczęszcza sześćdziesięcioro dzieci z rejonów południowo-wschodniego i środkowego Wisconsin.

    Holendrzy – naród germański zamieszkujący głównie Holandię (około 16 mln), a także USA (ok. 5 mln osób pochodzenia holenderskiego), Kanadę (około 900 tys.) oraz Niemcy i holenderskie posiadłości na Morzu Karaibskim. W Południowej Afryce mieszka około 5 milionów Afrykanerów, którzy są w dużej mierze potomkami holenderskich osadników.Ateizm – odrzucenie teizmu lub pogląd bądź doktryna głosząca, że bogowie nie istnieją. W najszerszym znaczeniu jest to brak wiary w istnienie boga, bóstw i sił nadprzyrodzonych, jako sprzecznych z rozumem i nienaukowych, oraz negujący potrzebę religii.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Unitarianizm – obok luteranizmu, kalwinizmu i anglikanizmu, jeden z głównych nurtów reformacji. Jego nazwa pochodzi od łacińskich słów „unus”, czyli jeden i „unitas”, czyli jedność.
    Włosi – naród zamieszkujący Włochy. We Włoszech jest ich około 56 mln, z czego prawie połowa wszystkich osób pochodzenia włoskiego mieszka poza Włochami, a najwięcej w Brazylii, Argentynie i w USA. Mówią językiem włoskim. Religią większości Włochów jest katolicyzm.
    Polacy – naród zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, a poza granicami Polski tworzący Polonię.
    Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jedna z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół Kościół katolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.
    Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus PP. II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy krakowski, a następnie arcybiskup metropolita krakowski, kardynał, zastępca przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski (1969-1978), 264. papież i 6. Suweren Państwa Miasto Watykan (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), kawaler Orderu Orła Białego, błogosławiony Kościoła katolickiego.
    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji.
    Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.097 sek.